leygardagur 29. oktober 1938síða 2

ER a i Få } 8 i t Í Hitt frekasta orðaskiftið i grenlandsmálinum. Hin slitnaða stórmamnagreipan: Chr. Holm-Jacobsen — Jóannes bóndi Patursson teggjar seg saman aftur í hernað móti at geva Føroya fiskimanni, Føroya fólki fría og óhefta atgongd til i bladgreinum og å ein hvønn hått at fåa i greulandsmálinum ígjagnum eina av Føroya løg- tingi setta midstødu inn fyri ríkisstýrið, ríkisdagsins finansnevnd og allar teir menn, ið hava avgerandi orð at siga i grømlandsmålinum. sínar hugsanir og kærur Higartil hevur tað tykst at uttan at læna einum fyri fiski- verið soleiðis, at allir partar í til statt manna- Foroyum uttan mun hava verið samdir í gongdini í grenlandsmálinum. Og millum manna, fiskimanna, skiparanna sum ímillum heima- fólkið hevur tað kenst sum eilt hovuðstakið til at spreingja ella linka um grenlandsstongilin at fáa upplýst og framfort allar kærur frá føroyskari síðu fyri ríkisstýrið og allar menn, sum hava nakað at siga í gronlands- málinum. Í hesum máli hugsa oll og ynskja oll, at allir tankar skulu fáa orðaljóð á rættum staði. fólksins Samsvarandi hesa stødu settu formenninir fyri javnaðarflokkinum og sambands- flokkinum fram á ting uppskot til viðgerðar um, at lað verður landsneynd í tað, kemur givið leglingsins hendi at samla sum frá foroyskari síðu fram i gronlandsmálinum, blaðgreinir í bløðum, munn- andsvarligum ligar fråsøgnir, ið maður ynskir verða fluttar inn fyri teir hogu fr. — alt við merkingum og rættleiðandi for- 0. S. teim við- kláringum, sum landsneyndin er for at geva tilfarinum. Vit tora at siga, at tað finnast fáir Feroyingar, eingin fiski- maður, sum hevdi væntað annað enn, at hetta uppskot varð ein- viðtikið av Sum dømi uppá, at so er, kann rott lingmonnum. nevnast, at skiparafelagið í For- oyum hevur til viðgerðar júst tad sama, sum uppskotið miðar ímóti. Men hvat hendi? Upp lupu tveir, Chr. Holm- Jacobsen og Jóannes Patursson við teim ræðuligastu álopum mót uppskotsstillarunum og logdu teir undir alt ilt fyri upp- skotið. Tað var sum um [nd galt lívið at forða fyri, at Foroya fiskimanna kærur og hugsanir í andsvarligum bloðum, frá andsvarligum monnum í talu og brøvum ótarnað skuldu vinna inn fyri rætta viðkomandi í gronlandsmálinum. At veita fiskimanninum, hansara inte- ressum í hesum stórsta máli Feroyinga, ið uppi er, fullar sómdir, fulla viðgerð, óskert orðaljóð á hægsta stað tað mátti fyri alt í verðini ikki henda, rópaðu hesir ødiligu hermenn. Og tað komst einum fyri, at tað var ein lívssak hjá teimum, al kærurnar og ynskini bjá fiski- monnunum f grønlandsmålinum skuldu møguligum Oløgum innan oyggja, einans bróta í stórsl mannin góðum loysningi av grønlandsmålinum, men skuldu tey í stórsta og kraftigasta mun lemja niður allar stuðlar, ið standa forðandi á vegnum fyri diktaturinum, einstaklingsins harðræðisveldi. Í hesum hernaði spardu teir ikki at venda málinum øvugt í von um, at tað skuldi eydnast at fjala yvir teirra sonnu ætlan. Men tað miseydnaðist fullkomu- liga. Tað hoyra teir nýta orðini: snið= lop,dálkasteyt,fordekt hensigt, forredarí móti fiskimanninum fyri at verja Stauning, sum um nakar fiskimadur dugur at fata var soleiðis stutlligt at tað oðrvísi, enn at lað at forða hesum upplýsingum at koma fram á rætta stað júst er snið- dålkastoyp o. s. fr. móti Hvort ókvæmisbriksli lop, fiskimanninum. orå av hesum rakar allar skiparar, allar fiskimenn, allar Føroyingar allan tann stóra meirluta av Føroyingum, sum ynskja júst tað sama sum uppskolsstillararnir. | Harðari fordoming yvir teirra starv í grønlandsmålinum kann vinnuflokkurin ikki fáa av nøkrum, enn henda teirra stoða gevur teim í eygum Føroyinga. Hetta gloyma. Tað er verri, enn lå ið vilja fiskimenn seint á sinni nakrir menn undir fagnað av vinnuflokksblaðnum og likamonnum vildu avreiða allan stuðul fyri at vinna sómdir í grønlandsmålinum, sómdir sum vil eiga uppibornar utlan | nakra treyt. 2 kvígukálvar annar 9, hin 7 mánaðar, til solu. Hálvdan Mortensen, Øravik. Nú hava vit so ofta lisið í foroyskum bløðum: Verdens bedste« og >Verdens tadio« ; men hesar seinasta dagarnar: fineste hvat hava vit hoyrt YI og aftur VI! Við sveitsisku móttakarunum fylgja eingir ónótar; leir ýla aldri, eru klárir og tyduligir, tónsterkir og veikir eftir vild, hava magisk eygu og hóp av sendarastødum við bylgjulongd- um frå 16 til 2000 m. Modell 39 vid 6 rørum 280 kr. Ein og hvør er væl komin al kosta síggja og hoyra hesar móltakarar og semja um kor hjá | greidur yvir, at hann dugdi einki, og al fiskimenninir høvdu verid ár givið mær allan rællin, sáltmála um sum al galdandi såltmåla bert fingið 25 kr. | Hetta er eitt óskil. Her må | broytast. Fiskimenninir hava so sønnum kann sigast, ut Mýsinum eigur lí at N. A. Eidesgaard. FÆRØSK MARGARINE VITA NR. 1. Vitaminiseret. er fremstillet af de bedste Raastoffer. G 0000000000000000000000000 Havnar handverksmeistarafelag byrjar hin tekniska skúlan aftur tann I. november komandi Uli á navigatiónsskúlunum. Umframt lærlingar, hvors skylda luð er at søkja skúlan, hava aðrir handverkarar eisini atgongd. Teir, ið ætla sær at søkja skúlun, vendi sær til 2. Sørensen, telefon 289. Lýsisáttmálin hjá fiskimonnum við reið- ararnar er út av lagi ringur. Hann má verða broyttur. Í fjør var gjørdur såltmåli millum reidararnar og fiski menninar viðvíkjandi fiski mannsins parti av Íýsinum. Eg var við tað sama, eg frætti, hesin sáttmáli hvussu var, » við undirlutan í sáttmálatinging- Íessverri árið í ið fiskimenninir, um teir høvdu unum. hevur 35 '% av Íýsinum fiskinum, vildu fingið 100—125 kr., hava leir í år við týðiliga verið við undirlutan í hesum samráðingum. Teir megu nú, tå ið sállmálasamráðingar takast upp aftur, royna at laka tað misla aflur, so lad av | leir fáa lann leimum verunliga tilkom- | andi part av lýsinum. Eg skal her loyva mær al | seta fram uppskot til viðgerðar á samrådingarfundi millum reiðararnar og fiskimannafelog- | ini: | Fiskimenninir fáa 35 % og reiðararnir 65 9, av fiskinum. Tað er tí rimiligt, at tað sama tilfellið, lá ið lýsivinninginum reið verður talan er | um býli av millum fiskimenninar og ararnar. halda smellaríið, eins og teir rinda og Føj Reidararnir rinda og halda skipið. Teirra partur av vera somt procentur, sum teir fåa av fiskinum. Tað er smeltaríútreiðslurnar fara forlods frá. Nú er kanska rímiligt, al tað vist soleiðis, al onkur av manningini hevur smeltingina í hondum fyri einn Hetta rímiligt í mongum haldast fram vissa samsyning. kann við. Men mær tykir, smellingin av lýsinum kundi skipast eina hon varð givin Í best við, at hendurnar á maskinpassarunum fyri eina samsýning av t.d. 5 kr. av tunnuni. Ein lýsikontrakt sum henda vildi givið fiskimanninum ein fittan stuðul. Fiskar ein slupp i. d. til einar 60 lunnur, so nógv, al livurin ger Al vilja fiski- menninir fáa 21 tunnur, um lunnu til mannin. eina Sum prísirnir uppá lýsi hava verið, kann ein rokna við, al nettofortjenastun uppá lýsilunn una kemur at liggja um 100 kr. Klakksvík, 25. okt. 1938. J. P. Klein. Rættleiðing. Av tí at skeiv jíðindi ern komin at ganga um lingmanna, særliga P. M. Davidsens lut í Hvalbæ Havnarmennum og Dams og J. P. prísinum á grindini i og »Smiril«s ferð við Sandoyarmonnum til hesa grind, verður hervið sagt frá, hvussu landið liggur í hesum fori: Grindaboð komu úr Suðuroy frå einari Tvørovri 250 grind á og aðrari Í 800 hvalir. uppá hvalir Hvalbæ uppá 6 Av ( al »Smiril« fríggjadagin, reisti um > 5 Sandoyggin — åtti Sandoynna boðsmaðurin fyri sum limur í fíggjarneyndini spurningin um at lala »Smiril« fara hóskvoldið til Suðuroyar í grindina og taka Sandoyar menn, ið vildu fara suður, við Skálavík. »Smiril« kom so at vera í Hvalbæ fríggjadagin sær á í staðin fyri at:sigla kring Sand- oynna henda dag. »Smiril« Vegna óveður slapp eingin á fór so suður. land í Hvalbæ um náltina uttan sýslumaðurin og nakrir fáir aðrir, tað kom bara ein bátur um borð. Hinir — har ímillum J. P. Davidsen og P. M. Dam umborð til máttu liggja morgunin eflir. Tá ið J. P. Davidsen og P. M. land, mottu teir Dam komu Í monnum, sum longu hovdu keypt grind undirhonds fyri 4 kr. skinnið. Tað var metingar- prísurin, hevði sýslumaðurin sagt, og segði hann seg ikki at kunna selja grind undirhanda niðan fyri metingarprisin, sær lign tá ið skaðin sum 1900 kr. Hetta prógvar til fullnar, nt rar so stórur hvorki J. P. Davidsen, P, M. Dam ella nakur logtingsmaður sum leglingsmaður hevur haft ávirkun á ta minstu grind keypsprísin. Menn vildu havn »Smiril« at híða til aukliónin hevdi verið. Men ávarandi søgdu, at tað ikki at »Smiril« var noyddur at nån kundi lata seg gera av (í, rutuna til ultanlandspostin leygardagin. Harvid var einki al gera. At »Leivur Øssursson« fór til Hvalbiar, komst av, at (ud leygarmorgunin komu boð um, hvalir lógu at fleiri hundrað eftir á sandinum og vildu spillast, um ikki onkur tók sæ: Hetta helt P. M. Dam og fleiri við honum ikki kundi ífall gerast fyri at bjarga hesum góða av teim. forsvarast, nakað kundi mati óspillum til hølis, og varð Hvalbín. fólki, ið onga grind hevði fingið, bíliga: Hetta tiltak eigu, tiki vælvilja tí trolarin sendur til í teirri ætlan at føra døgurdamat. so stalt ikki at verða oðrvísi enn sum ein handling móti fólki og ei roynd al bjarga virðisfullun mati frá at spillast. Tibetur eydnaðist tað at bjarga meginpartinum av grindini fullgóðum skili og fáa hann m setta. Tað bleiv ti ikki torvur grind at ferma trolarin við norður um fjørð. Hver hevur vunnið? Fyrrverandi sjålvstyrismadurin Jóannes bóndi Patursson sigur, atsambandstankin hevur vunnið í stórum síðani 1906. Poul Niclasen, landslingsmudur, heldur gingið hin helta og vil Ð avsannni halda, al fað ei vegin. Vit referera : Jóannes bóndi Patursson . Aftanå hesa longu stríðs líð hevur sambandið elið se; sterkari og sterkari, og sjál stýrið hevur otuð seg longri og longri eftir hali (Andrass Sámals son nikkaur). . . Poul Niclasen: latia ikki, Tað er ikki Tad kan: passar sun Patursson sigur. blivid meiri samband. kanska sigast, at stalurin vegni lær ringu líðirnar hevur styðja og latið meira lil eill og annað Mei vit hava líka nógv og meira al her á landi nú enn áður. siga nú enn fyrr. . Í, r 9 Tað verður her gjørt kunnigl, at lann av býráðnum samtykta figgjarætlan yvir inntøkur og (il reiðslur hjá kommununi, havnin og elektricitetsverkinum fyri árið 1939 er til skjals á byrådsskriv stovuni frá 29. oktober til 12 november 1938 frá kl. 12—14. Tørshavnar byråd, 28. okt. 1938.