leygardagur 5. november 1938síða 1

SOCIAL DEMOKRAT BRODURSKAPUR FRÆLSI Nr. 45. | 20 oyr. á 3. Lýsingaprísur fyri petitreglu: 30 oyr. á forsíðuni, og 4. síðu. avsláttur i prísinum. -FØROYA- Við størri lysingum fæst | Hver paa sin Maade. Formaalet dog nøjagtig det samme: Sønderlemmelse af Arbejderklassens Kampevne, Saa privatkapitalens Haandlangere skal have frit Spil. Sambandsfolkene slaar paa sin gamle Løsrivelses-Forskrækkelses Tromme, medens Selvstyre- og Nazistpartiets Frontsoldater gør sig de mest fortvivlede Forsøg paa at male de færøske Social- demokrater som „Fætdrelandsforrædere“. haft Lejlighed Sand mer end løjerlige Vaaben, Læserne har lil at more sig over de i hed vore Modstandere har forsøgt at bekæmpe os med. Det, den ene Part, Selvstyre- í Vinnufloksfolkene, bebrejder g Part, (0) os, þaaslaar den anden Sambandet, os kemisk frie for og omvendt. Og begge disse Kategorier af vore ærede Mod standere sparer i deres Bestræ belser paa al dokumentere hinandens diamentralt modsatte Paastande om os saa sandelig ikke paa fordømmende Kraft udtryk. Vi har ikke noget imod denne vore Modstanderes for dem mindre heldige Taktik, idet vi næppe kan lænke os noget klarere Bevis paa, at ver social demokratiske Politik er en af Selvstyre- og Sambandflosklerne, der ikke er andet end en kynisk Camouflage af den sorteste Reak- tion, fuldstændig uafhængig Ar- kun bejderpolitik, der tager Hensyn til Arbejdernes, Fisker nes, det færøske Folks sande aandelige som materielle Inte resse. Indenfor Arbejderne og Fisker- Aar beskæftiget sig meget med Tan ne har man de sidste ken om de færøske Arbejderes Hovedorganisations Tilslutning »De samvirkende Alle, slærkt til »D.s. F.«- Fagforbund« í Danmark. der ser et Gode i en sammentomret Arbejderorgani sation, hilsede denne med Glæde. Men Selvstyre-, Vinnufloks- og Sambandsspidserne fandles ikke blandt disse. De mødte Bestræbelserne paa Samling af Arbejderklassen med Knytnæven og lagde pr. omgaaende ud i Kampen imod den paatænkte Sammenslutning. for Tiden ved at naa Kulmina tionspunktet: Som aldrig før skyder Sam Løsrivelses bandspressen os hensigter i Skoene og haaber, at de derved hos den tærøske saa vel som den danske Arbej der kan skabe Skepsis og Mod vilje overfor omskrevne Sam menslutning Og paa den anden Side prøver Selvstyre og Vinnufloksfolkene at præsenlere os som det imod Nationalisme forræderiske Ultra Samband, der vil prisgive de færøske nationale Interesser til nogle antifærøske danske Arbej haaber derved dere. Ogsaa de at kunne kyse alle nationalt sindede Arbejdere bort fra Soci aldemokratiet og sprænge Kongs tanken i Arbejderklassens Fri- gørelseskamp : Samling og Sammensveisning af hele Arbejderklassen til en ubrydelig Enhed og Kampkraft. Denne vore Modstanderes kyniske og modbydelige Kum- pagne er allerede mislykkedes. Arbejderne og Fiskerne har gennemskuet dens Forlorenhed og hæslige Formaal og med al tydelighed givet Svar paa Til- tale, idet alle de færøske Arbej- foreninger, der paa indeværende Tidspunkt har behandlet Sagen (de 5 Suderø-Foreninger og Klaksvig), med Undtagelse af Tanke Angrebene er | Leygardagin 5. november 1938. JAVNADUR Fuglafirdar og Havnar skete mannafelag, der beklageligvis har laant Øren til nogle af vord Modstandere opgøjlede Fantaster og Provokatører, hal vedtage at melde Arbejderorganisatione »Ringfelagid« ind i >De sam- virkende Fagforbund«, » Vi føler os overbevist om at der ikke vil gaa lang Tid for- inden ogsaa Flertallet af Arbej derne i Thorshavn og Fuglefjord vil opdage Fantasternes og Provokatørernes forræderiske Rolle over for Arbejdernes sande [nleresser. Da vil baade Arbejderforenin- gen í Fuglefjord og Havnar arbeiðsmannafelug med fuld Musik gaa ind for Samlings- ideen og modtage de nordiske Kammeraters Broderhaandslag. Thi ved at indmelde sig i De samvirkende Fagforbund sker intet mindre end, at de færøske Rin- gen, inden for hvilken hele den Arbejdere kommer ind i skandinaviske Arbejderhær staar solidarisk : een for alle, og alle for een. Hvilken Styrke ligger der ikke gemt heri for den fattige magtesløse færøske Arbejderklasse! Vi beklager jer Arbejdere og | Kammerater i Thorshavn og Fuglefjord. Men samtidig tillader vi os paa alle deres Vegne, der er gaaet ind for Samlingstanken, til jer: at sige Vel mødt den Dag, I beslutter jer at tælle med i den marcherende vældige internationale Á Føroya løgtingi | 1938. Broyting i grundlógini vidv. Føroya steðu. Mitens helt grundlógini langa talu viðvíkjandi | gjøgnum líðirnar | og segði millum annað: Vit mega fáa lóggávuvald fyri For- oyar í ymiskum serstokum for- oyskum málum. Hetta má ríkis- dagurin kunna gera fyri uttan grundlógarbroyting. Nú ið danska grundlógin aftur skal broytast, | má tingid lí bidja um at fáa tað sett í la nýggju grundlógina, | at krav um lóggávuvald fyri løgtingid skal kunna fremjast | nýggja grundlógar- fyri uttan broyting. Hetta megu allir flokkar demokratiskir, kunna ganga við til. flokkurin og vinnuflokkurin hava ið eru æði javnaðar meiri ræði fyri løgtingid á stevnu skrá. A. Samuelsen drúgvl og lalaði bæði g leingi ímóli grundlógarbroyting. Sam- bandsmenn ynsklu onga broyting í okkara statsræltsligu støðu, og gingu teir ikki við til at styðja kravið frá sjálvstýrisflokkinum. Patursson talaði hann helt Føroyingar vóru trælkaðir gjøgn- um, hvussu um ftíðirnar, hvussu syndarligt var farið við okkara leglingi. Í 1919 var ein líknandi umsókn skandinaviske Del af den Arbejderhær! á lingi. Annars høvdn vit stríðst um okkara stødu í rikinum líka síðan 1906. P. M. Dan: Hann,ið hevur sitid og lurtað eftir seinasta æraða talara, má undrast á. Tí, sum hann hevur farið fram Í seinastu árunum, verður ilt at finna (flikan sorlara og sorara av løgtingsins ræði og interessum. Tað, ið hitt av Foroya fólki valda løg- ting hevur vidtikid við stórum meirluta, hevur hann ikki bert lagt árar ut ímóli á Dana tingi og alla staðni, hann hevur kunnað ávirkuð innan fyri ríkismarkið. Nei, tað ikki mikið. Við rangvorgum burði av verið hevur nog fram- viðurskiflunum hevur hann ikki aftrad seg at heitt á fremmandar í Noregi og Tysk lands nazistar um hjálp at knasa tingsins viðlokur. Og hesin maður smæist ikki við alsyngja harmasong yvir, al fornir Dani ! fóru illa við okkara tingi! Kann vera, ja, tess verri er tað so, at vit vóru undir harðræðishond, vit eins og øll, har ið eina- valdið, stórmannavaldið hevði háls og handarætt yvir fjøldini, Men hann, ið av grimdum roynir al gera tað sama, ið ikki unnir te landsmonnum sinum annað frælsi enn stórmannanáðir — hann eigur ongan rætt at geva leim gomlu ábreiðslur fyri teirra harðræði. »komiskl«, Ind ljóðar sum ein »purodiur« at hoyra hin Kostar kr. 1,50 fjórðingsárið + Porto. Blaðið verður bilagt á posthúsinum, brævsavnarstødum og skrivstovuni. Telf. 143. harmast yvir lógloysi, fyri (í menn praktisera lógliga viðtiknar lógir, lógir, ið Foroya fólk hevur valt sínar umboðsmenn at fremja. Hesin maður, sum er høvuds- eggjari til lógloysi. Og so tekur við gråturødd til tað, ið hendi í Klakksvík, á Skála o. s. fr. hann Var ikki hann forarin her, hann Setti í váða fyri at fara til og hunsura menn. hann ikki lív Klakksvíkar at eggja og villleiða sínar statlarmenn til gerðir, teir kanska koma at iðra seg yvir Vóru tað íkki hann og hansara menn, ið estu ikki at grindareglugerðina. Hann stend- alt teirra lív. og eggjaðu til virða ur á opnum tingi og eggjar til lógloysi í Grønlandi og er har við samvitskuleysur nokk til at fáa fiskimenn til at leggja sær sjálvum sleinar og meinboðar á vegin í grønlandsmålinum. Vit, ið elska hetta fólkaræðið so høgt, at vil aflra ikki við teir, ið vilja knekta demokratiid, fólkaræðið, tola ikki lógloysi. Vit seta okkum at sláa hart á og sum vilja fora eitt lógloysi landið — trælka hin inn í bara fyri at minna mannin og lívga stårmannsinleressurnar. Eg mæli og ráði til, at teir, ið lógir skulu verja, sláa til jarðar lóg- loysingarnar. Teir megu íkki fáa loyvi til at sáða lógloysisins sáð. Teir ikki herviliga megu koma framat at skammbíta fólkaræðið. Tað má ikki drálast við at taka gifttennirnar úr teim. Viðvíkjandi javnaðarflokksins stødu til sjålvt málið: grund- vollarlógarbroyting, skal eg flokksins vegna siga: Foroya javnaðarflokkur setur fólksins vilja í hásæti. Flokkurin einki ímóli, hevur lí sjálvandi at grundlógin verður smíðað soleiðis, at hon ikki forðar teim ymsu hugsjónum at vinna sómdir. Viðvíkjandi Mitens talu um okkara stoðu í stevnuskrånni er at siga, at vit vilja arbeiða fyri at geva loglinginum meiri ræði, har ið lívið krevur lað, og ar- beiðið tjóðskaparliga, fíggjarlig: nationalokonomisk — ger tað mest praktiskt fyri allar partar, okkum sum Danir, ið skulu og mugu arbeiða í felag fyri at byggja land okkara upp. Hetta er flokksins undir javnaðar- viðvirkan útint í ein mun samsvarandi ta leið, javn- trodkad á aðarflokkurin hevur at ganga. Mitens: lívið skal avgera okkara statsrættsligu Javnaðarmenn vilja, at stóðu. Tað eri eg glaður yvir, lí so eru teir ikki ímóti stevnu- æraða lingmannin Jóannes bónda | skrå sjålvstyrisllokksins. Sam-