leygardagur 26. august 1939síða 1

VR SOCIAL: FRÆLSI 'FOROYA JAVNADUR EMOKRAT BRODURSKAPUR Lysingaprisur fyri petitreglu: 30 í síðu avslúttur i brisinum. og 4. oyr. á forsiduni, Við størri lysingum fæst Brestur kriggið nú á?? Týsk-russiskur sáttmáli loypur hvekk í allan heimin! Stórlondini moblisera ! Tyskararnir søgdu seg herfyri at vilja byrja nervakríggj móli ” nn stóðu teim leim londum, ið ímóti vidvikjandi Danzig og oðrum lýðandi spurningum. Feir byrjaðu so nervakríggið við al lata herdeildir við ollum númólans kríggsumboðum ganga eflir gøtunum í Danzig, og slaðni if Tysklandi fór Mlytun dám av, at kriggid var ymsa fram stór av herfólki — alt har nær við at Men ta ætlaðu bresta á. nervakriggid fekk ikki åvirkan á tey demo- kratisku londini Ongland og Frakland. søgdu seg at Tey standa rimmarføst við tey lyftir høvdu og tryggjanir, tey givid ymsum londum, fyrst og fremst Polen. Og Polen sjálvt var all annað enn fil sins at lúta. Hitt polska fólkið segði seg ikki al vilja víkja fyri Tysklands krov- um, 10 vildu rakt landið meint, um teir góðu eftir — so heldur út í ein oyðandi bardaga. Tað tykist sostatt sum nerva kríggj Hitlers í fyrstu rød hevur raki hitt týska fólkið; lí í Fysklandi kennist kriggsrædslan sera nívandi. So brast knøtturin ! Månakvøldid segði tyska radioin frå, at Rusland og Tyskland vóru samd um at fáa í lag ein sinåmillum ! tfdindi ikki-ålopssåttmåla Og tysdagin vóru hesi ásannað úr Ruslandi. Hetta kom ollum dátt við! Væl vistu fólk, at Hitler hevði fingið í lag ein handilssáttmála við Rusland; men at hann sum altíð og stund fór harðliga fram móli kommunislunum, og sum hevur gjørt sållmålar við aðrareinaveldisharrar, sáttmálar, ið bæði fyrst og síðst høvdu til endamåls at beina fyri ollum, ið reyk av kommunismu al lag ein vinar þjá = hann skuldi fáa í sáttmála við Rusland, tað hevði táur grunað. Men her gongur sjón fyri segn. Hetta = hendi, meðan ein ensk—fronsk militerkommissión var í Moskva fyri saman við russísku herleiðsluni at gera felags atsóknarætlan móti Týsk- lað tí Hitler hevur keypt henda nýggja landi. Kann ætlast, al vinin dýrt. Og óivað hevur hann lovað Stalin at minst til hansara, Hitler. (á heimapartarnir skulu byýtast. Hesin sáltmáli prógvar, at tá á stendur, er einaveldið diklaturid hill sama, hval navn tað so bjålvar seg í. Og ikki-ålopssåltmålin varð ein verunleiki. v. Ribbentrop flevg tysdagin (til Moskva og kom aflur hósmorgunin við 5 undirskrivaða sáltmál Molotox undir hann; men sjálvur Stalin hinum anum. hevði skrivað hevði verið við í ráðargerðini. Spenningurin økist. sjálvandi Sált- Hesi tidindi lupu hvokk í í ollum løndum. málan millum deyðsfíggindarnar, kommunistar og nazistar, rokna nenn fyri stórstu politisku hending í leim síðstu 200 árunum. Hitt saman til fundu enska kabinettid kom týsdagin. Hesin fundur vardi í slakan hálvanfjóðra tíma. Har varð samlykt al parlamentið skuldi verða saman kallað 24 tykja august fyri al sam eina verndarlog eins Fraklandi rætt til hava í kabinettid fær og lei hvareftii al sera oll tey tilløk innanfyri verndina, sum hin politiska slødan krevur, ullan fyrsi at spyrja parlamentið. Annars siga Onglendingar, at tann broytan í hini europeisku støduni, sum hin lysk—russiski såttmålin hevur æelvl, ikki fær nakra ávirkun á Onglands støðu Lil Danzig-spurningin. Ongland vil avgjørt standa við lær lryggjanir, | Leygardagin 26. august 1939, lað hevur givið Polen. Hesi boð fekk -hin enski sendimaðurin í Berlin, Henderson, at bera men lað haft Hilleri miðvikudagin íkki at hava nakra Hitler. Eisini franska rikisstyrid hevði ávirkan á fund lýsdagin; men varð lá einvin avgerð tikin. Teir vildu bíða og síggja, hvussu úrslitið úr teim lýsk—russisku samráð- insunum kom at verða. Flós- dagin var á fundi í franska víkisdegnum avgjort framhildid, al Frakland vildi samun við Onølandi slanda fust við ln tødn. må hevði tikið: til Tvsk- land og Danzigspurningin. Á tafnð fyri al fólkið fås! samanknyýlt undireini ríkisstjórn hesum fundi var fån alt hill Íranska við monnum úr ollum flokkum. Miðvikudusvin frættist úr Tysk- landi, al teir mobliseraðu. Her- fólk varð innkallað í stórum skundi. Men vilja vera vid, al siålvt 16 ára gamlir dreingir tiknir til herltænastu. Danzig er innlimað í Tyskland? Tey ymsu londini moblisera ! Hósdagin frættist, at Hitler sett leiðarin av nazi jevol erlidunum í Danzig, Forster, at styra Danzig, og harvið må vurin roknast fyri at vera ein artur av ti tyska ríkinum. Politiid stendur nú eisini bein- eiðis undir Forster. So skjótt sum hetta frættist, mobliseraði Polen. lenda mobliseran fór so bråddliga fram, at teir ungu menninir, ið vóru úti á markini og heystadu, ikki fingu loyvi at fara heim at skifta klæðir, og enn minni al sign konu ella skyldfólki farvæl, men máttu beinleiðis vognarnar, ið fluttu Ein hópum av fronskum her: upp | teir til militerstødirnar. vid landa- monnum stendur nú Chamberlain. — —øssi | Kostar kr. 1,50 fjórðingsárið verður bilagt á posthúsinum, brævsavnarstødum | og SKrivstøvuni, markið móti Týsklandi, og fleiri tiltaks- árgangir av tí franska herinum eru innkallaðir. Eisini Ongland hevur innkallað ein stóran part av sínum her monnum — bæði til landherin og flotan. Ongland hevur sett forbod móti útflytan av ymsum vorum, m. á. jarni. Tey ymsu tryggingarfeløgini hava selt lryggingarpremiurnar uppá skip munandi upp. Sær- g skip, ið sigla í Eystur- liga tey sjónum hava fingið av at vílu. Tyskir gesantar í Polen og polskir gesantar í Tysklandi 32 lóku hendu dug til rymingar. Ongland hevur bidid sínar um- fingið boðsmenn í Tysklandi allar Onglendingar út av land- inum í skundi. Roosevelt, presidentur U.S. A.s biðið Victor Emanuel, roynt at fingið hevur italska kongin, semju í lag, so ikki kríggj brestur á. Kemur militersáttmáli í lag millum Týsklands og Ruslands? Í gjár frættist, at:300 fangar flultir frá søgdust at vóru Danzig til Tvsk- lands. Teir hera merki av líkamligum pínslum. við Danzigs landamark tilreiðar at Polskir hermenn standa ganga inn í landið, um tað fer Ð 5' at gerast neyðugt. Týskarar og Russarar eru farnir at samráðast um ein militersáttmála sínámillum. Um hann kemur í lag, kann ikki sigast fyri vist fyrr enn måna- dagin. Hetta tykist ikki at nerva Onglendingar og Franskmenn stórt. Teir halda ikki, at Tysk- arar og Russarar í royndum kunnu samarbeiða. Men hini antikominternlondini, Italia, Spania og Japan eru heilt illa við og firtin yvir Týsklands bråddliga knyttan vinarband við Rusland. Roosevelt biður teir binda frið. Meginpartin av friggjanåltini sat Hiller í leiðslu nakra her frætt ráðagerð við síni. Men einki er um viðloku. Ki. 4 á morgni fekk hann eitt telegram frå U. S. Ås bað langt presidenti, Roosevelt, ið hann royna at fáa greitt Jøkjuna í friði, so verðin ikki aftur skuldi rembast undir kriggs- kovrilinum. Roosevelt helt, ut lvskland og Polen åltu at kunna lalað seg til rættis um leir spurningar, 10 nú vóru mest brennandi. 10 hvussu var áttu tey at latið sakina inn fyri ein internasjonalan voldgiftsdømstøl. Sama telegrammid var sent polska presidentinum. Ruslands støda ger hin demokratiska maktbélkin mun- Telf. 143. Porto. Blaðið | 13. árg. andi veikari; men hetta tykist ikki at | broytt støðu hansarara lil Danzig- sum áður sagt hava | spurningin nakað. Um Rusland | kúvending styrkir einaveldis- bólkin nakað, er stort ivamål. Tey lond, id givid seg hava f | hóslag vid Tyskland, eru enn so ovfarin av hinum týsk— russiska sáltmálanum, at ley ikki hava tikid nakra greiða stødu til hansara. Sum nå sær út, kann kriggid, hill stórsta maskinslaklarf, verðin sæð, byrja nakra líð hevur hvørja lotu Fótboltsleikur. Við dagin kom eilt lið av íslendskum »Drottningini« miðviku- fótbollsspælarum. Hetta var eitt | unglingalið K. R.s. Flestir av Íslendingunum vóru um 17 ára aldur, stórir væl bygdir og smidligir til útsjóndar — rættir sporlsmenn á at líta. Avgjort ein fyrimynd fyri Føroyingar. Íslendingarnir skulu spæla | móti unglingalidum úr Tórshavn, | Klaksvík og Tvøroyri. Hóskveldið var so á vellinum í Gundadali fyrsti dysturin millum | Íslendingarnar = og Havnar- | dreingir, unglingalið H. B.s. Hesin dystur kundi íkki | kallast særliga áhugaligur; leik- | urin var ov veikur og ósikkur Heldur Íslendingar og hjá Havnardreingjum. sterkari vóru avgjørt sikrari og kvikligari. Í fyrra hálvleiki vóru eingi | mál, 0—0. Íslendingar áttu oftast høvdu nógvar góðar spælið og atsóknir, tó teir høvdu reidiliga harðan vind ímóti sær. Mál- Í . . maður Feroyinganna vardi ófora væl. Seinra hålvleik vóru Islend- ingar hepnari við málskjóting síni, og gjørdu teir nú 3 mål. linir og | Førovingar vóru eins g hålvleik. Tó er her at siga, at mangir av líði blað- niður í 13 ár Osikrit sum fyrra | Feroyinganna vóru so ungir líka smáir og fyri ein | og hartil stóran part ikki breiðvaksnir; meðan Íslendingarnir sóu eldri út, og vóru bæði stórir og kraftugir. sig- vid 3 málum móli 0. Íslendingar bóru sostatt urin heim Fad var heldur myrkt í vedrinum, og var hetta aftur al vindinum til bága fyri leikin. hevði Forvitnisligt verid at sæð Islendingarnar spælt móti H. B.s 1. líði; teir eru so væl til mannar, at tað hevdi neyvan sakað nakað. Men høvdu okkara menn bast teimum ? Ja, tað er er ein spurningur. & & su