leygardagur 16. september 1939síða 1

en AE sst bl + Í -FØROYA- SOCIAL DEMOKRAT FRÆLSI JAVNADUR BRODURSKAPUR | ” 7 e nýta ferskan tara, tað er ikki Verður kriggið at vara Landbúnaðarráðið |: 0 re ? ræður fólki til í góðari tíð at samla sær | >" 179 (vi om | ferskur. Týskland sigur seg at kunna halda út í 5 til 10 ár og longri, um tað. Skal vera. England ger Íyrireikingar til eitt kriggi uppá minst 3 ár. | Í mong ár talaðu Tyskararnir | Báðir partar lova ikki at dvína, fyrr enn sigurin er vunnin, tyrr áravís. Øll Eitt hitt hungurssvorðið ! um snarljøskriggj. Í eini handa- skulu teir stridast vending vildi Tyskland, søgdu teir, kunna kollrenna alla mót- | vápn verða brúkt. sindarnar. | hvassasta er stødu og knasa fig I: Hetta tykist at fara at verða tað eld- Hesum trúðu eila vóru fleiri av kríggskonum monnum bangn- | avgerandi. Tey ræduligu ir fyri. Tyskland var heldur | vápnini, ið ein trúði komu at ikki seint til at handla og gera | oyda alt, id fyri var, vísa seg | burtur úr hesum himpri. Teir | ikki at kunna yvirvinna verju- | | settu knívin á kvørkrarnar á | virkini, ið tann álopni kundi demokratinum, kravdu og tóku Eitt hitt óhugnaligasta í Eysturríkið og byggja. land vid Rinånna, síðani | bardagnum eru flúgvuálopini á Tjekkoslovakfid. | teir óvardu býirnar. Hús og Demokratiid aftraði seg og tordi tåsund av ikki at halda So brast heim verða tynd, og ímóti. sakleysum kvinnum og børnum kortini strongurin, | verða dripin og meinslað, uttan lýskland spenli — og alt var | at hetta ómenniskjaliga herverk við eitt í einum roki. hevur nakað at tyda fyri kriggs- Kríggsroyndirnar í Abessinia, | úrslitið. Kina og Spania høvdu sýnt, at Ein er valla mentur at hoyra | ottin fyri einum snarljóskríggi | útvarpið siga frå, at hesin háttur i var ov nógv avgjørdur. Og her- | fyri kriggj nú vil vera brúktur, 18 til kom, at demokratiid bjartari | so lívið hjá heimafólkinum í hvørjum helt seg skilja, at | verður eitt ræðuligari helviti Tysklands dreymur var harra- | enn á sjálvum vígvellinum. domi yvir allari verðini, og at Ohugnaligt er at hugsa sær, leiðin var at taka eitt petti í | at kríggið, sum nú fer fram, senn, eill og eitt land, so tað | dregur ímóti nýtslu av kanónum, harvið kundi sleppa undan | loftbumbum, giflgassi, pest-, | einari samlaðari mótstøðu. tyfus- og øðrum — oydandi Demokratiid, vesturmaktirnar | bacillum. avgjørdu so at halda ímólti Hungur og eldvápnini vinna Tysklands krovum — ikki kvinka | ikki tey fyrstu 10 árini, vilja ein lumma undan. Men tá var | kenir menn vera við. 4 lýskland vaðið ov langt út til, Hvussu verður, um teir stríð- it tað uttan minkan kundi taka | andi taka til giftgass- og bacillu røv síni aftur. kríggið ? Og nú leikar deyðssvorðið og Verður tá nakar eftir at jarða ningareldurin yvir Europa. | tey seinastu deyðu ? stríðið harðnar í hverjum. AKTIESELSKABET FØROYA BANKI lovedkontor: Stiftet 1906. Afdeling: THORSHAVN TRANGISV AAG AKTIEKAPITAL OG RESERVER KR. 900,000. Bankforretninger af enhver Art udføres. Kontortid 11—3. Lørdag 11—2, vidurskiflini Ati í heim- Nú inum vorðin soleiðis, at tað eru kann verða trupult at fáa inn ført allar tær vørur, sum Føroy vanir ingar eru at innflyla, og at tað ið hvussu er må roknast við, at alt, ið skal flytast inn verður nógv dýrari, ræður um at vera framsíggin og royna at framleiða meir av fødi, enn vit nú gera. Taðfall hevur verið flutt til Føroya meir og meir hvert árið, men nú megu vit > gera okkum kunnugt, at hetta heilt kann halda upp at. Tað ræður lí um longu frå heystar degnum at goyma og varðveita alt taðfall, ið fáast kann. Helta, at fyrst og fremst ein spurningur taðfall. stungin, bæði økja groðinu, et um Jørdin er hungur- innan uttan- og garða. Hon krevur tød og aftur tað. Tað er vert at neyna í hesum føri, sum dømi um tað stødtrotid, at teir ólaðaðu rút- arnir í teim royndum, sum IHoyvikar Royndarbrúk hevur haft víða um oyggjarnar, bert gevur eina sátu (her sett til 200 kg) á 600 m?*, meðan teir best rútarnir sátuna av tødadu geva lokum 300 m?. Tá vit so minnast til, at teir ótaðaðu rútarnir svara javna bein, síggja vit, toðtrotið er. til tann hvussu ómetaligt Eingin jarðarrekt og -viðgerð í eðrum føri hann beta um hetta lødtrot, einki strev við jørdini, hvorki til eina årstid ella aðra, gevur búmanninum líkinda sam sýning fyri sitt strev, uttan hetta tødtrotid verður bott. Tí er lød spurningurin hin fyrsti og fremsti, tá vit nú skulu hugsa um al bjarga okkum fødina í eini bardagatid, sum kanska brýtur skipafluttningin. Vit eyga, at eingi handilstød koma megu arbeiða við lí fyri uttanífrá. Eftiri hava vit so fjós tað, lara, sanktød og hvalatød. Fjåstødmongdin hevur sína stødd og økist ikki í bræði, lí hon er eflir fenaðinum, men taka vit Feroyar sum heild, kunna vit okja virðið í hesum tødum upp móli ti dupulta við betur. at goyma og rekja ley Tað er ikki gjørligt at grant skriva um hetta í einari blað grein, men bert í stuttum peika á ábolingar: I. Mykjan. u) Ber so f landið rennur frá, beint tuð kemur band, al | í flórin. b) Sópa tíðum. c) Lat einki koma í tødini, sum ger tey opin, so luft og valn kann seta føjøgnum. d) Traðka fast hvørja sópað verður, tødini saman ferð so luftin ikki kann sleppa at. e) Forða krfatårum at koma at tødunum aftaná, al tey eru samantraðkað í køsl- inum. f) Veið all valn, sum kemur í køstin, burtur, bæði botn vatn og flotvatn. g) Flyt tødini beint úr kost inum í velturnar, so ley ikki verða stoytt aftur á vegnum, fá tey í moldina, beint tey verða fylt úr kestinum. Tød, sum verða breiddomaná,kunnu roknast ikki at koma til nytlu meir enn til helvtar máti teimum undirveitu. 2. Land. Flestu staðni rennur landið burtur og kemur ikki jørdini til nyttu. Tað er eitt ómetuligt tap fyri jørdina. Fyri lítlan pening kunnu menn gera land- brunnar og harvið spara tann sum mangur á hverjum Nú handilstød. pening, åri keypur handilstød fyri fáa vit Nytid tí hver maður loðpeningin kanska ikki at byggja brunn fyri, vil standa tá ikki við tødtroti í var. a) Ger brunnin so stóran, at alt landið kann goymast til vårs. Vit kunna sela kúnna at geva 1500 I og eitt húski 1000 } til at:goyma. b) Ger brunnin lufllættan. c) Lat rerið úr flórinum ganga botn í næstan niður á brunninum, so endin á ti skjótt kemur niður í landið, tá sleppur luftin ikki at seta igjøgnum tað millum brunnin og fjósið. Stendur land kunnu vit brunnur opin, ælla, at ein helvt av virð- inum fer fyri einki. ari. ey stød, sum fáa lara, eiga al bjarga so nógv av honum sum gjørligt. Best er hann, tá ið hann fæst so tíðliga, at hann kann ræstna, áðrenn hann verður nýttur. Tarin er bestur til bleytan be. Til bringir og s0- harðvallaðan, ikki vorðnun avgjørt grunnan bø, er vert at eisini um hann er Sankteð. Her við húsavfall, fiskaslógv og í grund- meinast nátthústað, ini eitthvørt djóra- ella urtakent evni, sum kann gera ella rotna. Har fjostød eru, kunna hesi nevndu evni koyrast upp í, um bert tey ikki gera fjøstødini opin, so luftin kunn fara ígjagn- um. Men øll tey nógvu, sum eiga jerð men eingi kríalúr og tí eingi fjåstød, eiga at gera sæl sankkøstar, helst á traðunum. Tað kunnu fáast góð tød burtur ár sanki og mógvmold, eitt tað- allir, ið velta nýggjum skuldu lagt seg ettir, taðfall fyrsta árið enn ber handilstød. fall, sum upp úr av tí tað er nógv betri a) Ger ein kost á trønni, sum einki valn setur í. b) Grava upp nakað av (i mest mógkendu mold, á trødni er, og legg hana at lufta og frostela. c) Breið jaður av hesari mold botnin, legg eitt jaður av sanktødum oman á, legg so aftur eitt jaður av mold og soleiðis áfram jadur um jaður, til køsturin er fullu d) Skumpa køstin um, tå id hann hevur ligið nakrar mánaðir, tradka tødini saman afíur og lat ley liggjanakrarmánaðir, áðrenn tey verða nýtt Óska ikki at verða goymd uppi í nøkrum oðrum, eigur hvørki í vanligum tødkøsti ella sanktoðkosti. Torvoska er góð á mågmold og avgjørdari mold- jørd, men eigur sum sagt ikki at verða goymd uppi í ødrum tødum, tí hon ger ley opin, so tey lufta út Hvalateð Icy einustu handilsloð, vit eicu her á landi, eru hvalatød Men hóast hetta loð, er tað handilstaðfall, (hvalagnuno). eru førovsk kanska tað minst kendu vit hava. Royndarbrúkið í Hoy- vík hevur roynt onnur vanlig hundilsteð víða um oyggjarnar, meðan hvalatød bert eru roynd í Hoyvík til gras. Vit hyggja at nidanseltu tabel frå ådurnevndu royndum; har kovievni Í sama mongd . av Chilisalpetur og í hvalateðum er melað samun við >forholds- tølume«: rs