leygardagur 7. oktober 1939síða 2

3 i andi ansa eftir, at landið altíð var væl útgjort við vorum. Skuldi tað henda, at teir privatu ikki kundu fáa nógmikið av vorum, høvdu teir uppskot um at løgtingsnevnd al og møguliga útvega loyvi til at taka flyta inn. Hann læs minnilutans upp- heimila eina innflyta = neyðsynjarvorur einarætt at vissar verur skot upp. P. M. Dam: Vit tíð, kanska ligari, enn vit liva í einari hætlisligari myrkari og hæltis- tíð upplivað áður her á landi. hava Vit standa sum í einum greyttjåkkum nakra mjerkaflóka. Eingin er førur at siga, hvørja lagnu vit koma at freista. Eingin kennur við vissu, um ikki morgindagurin kvettur oll bond okkara vanligu samvinnu- suður eftir. Eingin veit, verðaldarbardagurin hátta ræðuligt stríðið verður á sjónum og í tí logið, at hvussu kemur al sær, hvussu að kemst okkum ad i luftini : dag finnast menn, sum tora at åtseta spurn ingin, um tingid eigur at taka sær um reiggj og ålaka sær ábyrgdina fyri voruframforsluni. orðið fyrivarin enn eftirsnarur« hóskað Ongatíð hevur »betur betur enn rætt nú, lá ið talan er um, annaðhvort tingid skal taka ábyrgdina fyri fersluni til landið, ella vit skulu lata hitt privalá sum higartil vera eina um at flyta okkum neyðsynjur verur til landið. Ti hvor komandi morgindagur kann rópa móli okkum: ov seint, tå ið vit skulu tað, ið dagin fyri. gera kundi verið gjort Vit javnaðarmenn tóku stóðu longu fyrsta dagin, vit vóru til samráðingar eftir okkum hevur so slatt eingin noyðst at bíða henda mánaðin, vit hava verið saman. Okkara støda val greið. Vit vildu og kravdu, at landið, løgtingid, skuldi taka alla voruinnflytan í sína hond. Vit hava, síðan vit legdu upp í føroyskan politikk barst fyri cenlraliseringav ollum innkeypi Vit hava viljað haft, at tingid skal skipa fyri einum lands handli við einarætti. Vit hava viljað haft hesa skipan fyri at spora landinum lann stóra pening, tey hundrað túsundini, g, ið nú verða givin ål fyri vorurnar Hetta ræður í friðartíðum. Men hetta ræður tvffalt í hesum tíðum. Hvor dagur, ið vit eru ov seinir at handla kostar pengar. Vit hava verið ov seinir tað harmar meg inn at sálini og henda drålan og skjótan ábyrgd kostað land- skal Fiskimað- ina frá sær hevur inum millíónur. Hver ) betala henda skaða * urin, vinnulívið! Harmiligt! Okkara vinnulív, okkara fiski- mannastaltur verður nú at bløda í hundraðtúsundum, ja kanska yvir millión í meirúlreiðslum fyri komandi ári. Vit seljararnar liggja útgerðina í bóðu t. d. salt- og olju- við fullum, so vit ikki stóðu á berum lødunum men fyrireikaðir til komandi ársveiðu. Hvat hendir? Lílið og og eitt olju finst f kriggid brast å. einki salt bert sloð av landinum, lá ið Nú megu vit — av lí at stórinnflytararnir sviku teirra lyfti um at liggja við fullum goymslugn rinda ein ovurprís uppá nógv, nógv hundrað túsund, ja yvir millión fyri bara salt og olju og aðrar útgerðarverur. Vit landshandil. Men vit hava verið tað í hava principielt kravt einnmallir um nevndini, Sum parlamentarikarar og demo: vit vilja forhandla alli meir kratar hava eill partar, ið hvussu er sum um uppskot, elin kundi fylkst um. Og vit luti hava tí gingið saman við sam bandsmonnum vinnuflokks og monnum um al sela ein lands handil í fríum konkuranen við tingið taka øðrum, men tó soleiðis, al skal, tå tørvur er á Hi, einahandil við ymsum vorum. Hetta halda vit viðurskiflini longu hava ført við sær, og vilja í enn og storri muni gera neyðugt. Eg eri harmur al Milens og M. A. Jacobsen íkki kunnu ganga við meir lutanum men skjóla til, at ten privatu grossistarnir framvegis skulu hava vørufluttningin i hondum. Hetta gera teir, hóast teir í leirra uppskoti siga, egna at teir halda tað vera rætt al sela landshandil, um teir privatu ikki kunna greiða lað. Eg kann við tað, men kann halda, at Mitens ikki gera eg ikki annað enn og M. Á facobsen taka hesa støðu, lí teir til lað efsla royna at verja ta liberalistiska og individualisliska privalkapital isliska handilslagið (Milens hvat er fordeilurin við at taka landshandil?). Tá ið teir sjálvi siga, al tå ið knipur at, lá ei lað hest at ganga ta av meir lutanum ávístu ieið, má ftað era best eisini nú við tað sama at taka landshandil að må vera beint longu nú al taka landshandil fyri til einu og hverja líð at standa bes! fyri reikaðir at taka tær ringu tíð irnar leir, ið ikki vilja hella, kunna, um leir vinna, koma at! verða Foroyum dýrir kleppar. Vit hava sum sagt lapt nóg nógv av himpri og aftran fyri at verja teir einstaku, ið nokk skulu klára seg álíkavæl vil skuldu helst ikki tapt nógv hundraðtúsundini aftrat (Framhald.) Kriggs- umstødurnar. Rusland-Letland-Lithauia. Aftanå at hava gjørt milit« og handilssåttmåla vid Estland hevur hitt velduga russiska ríkið uppá 170 milliónur vent sær móli hinum baltisku stal- unum Letland Lithauiu. Øvindini til laltirnar eru ley somu sum til Estland. Tað er al fáa eitt mililer- og handils veldi í hesum londum. Tey eru sum smáir spurvar í hondunum á teirri russisku kempuni uppá 170 milljónir, eitt hundrað og sjeyti meir enn fvífall so stórt sum Tyskland, fýra ferðir so stórt sum Frakland ella Italia, ferð England í Europa. hálvafjórðu so stórt sum { | | Í Í | Í vvir, | | | | | Í AKTIESELSKABET FØROYA BANKI Hovedkontor: THORSHAVN Stifle | Afdeling: TRANGISVAAG 1906. AKTIEKAPITAL OG RESERVER KR. 900,000. Bankforretninger af enhver Art udføres. Kontortid 11— (5) ) Lørdag 11—2. Húsaskattur. Sambært 8 16 í samtyktini fyri Tórshavnar kommunu- stýri verða oll tey, sum hava avhent hús síni, tikið tey niður ella annað tílíkt, og sum tí halda seg vera sloppin undan at lata húsaskatt í nevndini frá tí áðrenn tann |. framtíðini, biðin um at boða november. Tórshavnar Líkningarnevnd, tann 1. oktober 1930. Føroya byrjar vanligan årsfund Fiskimannafelag r a skrivstovu felagsins 18. ok- tober í ár. Formaðurin. FØROYA VANLUKKUTRYGGING í Skal nakar vanlukkutlivøgja seg sjálvan ella onnur, boða frå vanlukkutilburði ella fån skil uppá annad vanlukkutrvgging við víkjandi og situr ov óhogliga fyri til at kunna venda sær beinleiðis Gl fryggingina, vil hann hjá einumhvørjum av umbodsmonnunum fáa lagt sær lag á isini fåa og ( goldid limagjald silt Umbodsmenn eru: . Moi fensen, A. Djurhuus, sóknarfúti, suðuri í Vági. sýslumaður, Hjall, brævasavnari, á Sandi, á Tvørovri, „hr. Larsen, sýslumaður, í Sorvági, Í Í H. Ed. ( | I. Nolsø, kassameistari, í ) lærari, við Gøtugjogv, og P. úr Konoy, Ellingsguard, brævsavnari, Á Vestmanna, Fiði. Haakon Hansen, sýslumaður, Klakksvík. Otryggjadur maður gloymir skyldu sína móli sær sjálvum, konu og børnum ella ødrum, hann hevur ábyrgdina av, og er harfyri ikki fullgóður samfelagslimur. Hugsið tí um trygging, áðrenn ov seint er! BE Spegl, gardinstengur, rammur, rammulistar. - Bílætir setast i rammu. =- A. EIRIKSTOET % England UI eo il hava vunnið VVII indanum teirri fyrstu kum av krígnum vóru søkt kip uppá tilsamans 65.000 tons, iku 41.000, tridju 21000, fjórðu 9.000 og fimti 2.800 tons. næstu N Nordlendsku handilsflotarnir hava aflurímóti mist í vaksandi sligum. Hópur av skipum ern kaprad til Tysklands, onnur eru søk! A doyðu 11 einum donskum skipi menn av 17. Annars hevur tað vanliga evdnast mann sloppið í bålarnar og (| Ingini al komið sær til lands. (ey norðlendsku londini hava mól- mælt kriggssøkkingini og kapt % ingina særligu (f, al skip, ið sigla millum neutral lond skulu vera tikin. 309. Sigursskrúðgonga. Hitler hevur haft sigursskrúð- gøngu inn í polska hovuðsstaðin. Allar tær týsku kirkjuklokkurnar skuldu gleði ringja av yvir Pólsins lýning av verðini. Týskararnir og Russararnir eru nú við at skipa fyri (í fyrsta stóra handlinum, sum sáttmáli var gjørdur um. Týskir handils- ekspertar hava magnatar og verið í Moskva í hesum orindum. Italia, ið Tyskland bað um al vera semingsmaður millum seg og vestmaklirnar, sigist nú at hava borið seg undan hesum slarvi, Hefta leggja summir Gt fyri, af vátt er komið í reiðrið millum Hitler og Mussolini. Hvørki sambandsstatirnir ella Ruslands og Tysklands sundur- Mexiko vilja góðkenna lutan av Pólin. 1 Fraklandi er selt ein særlig polsk ríkisstjórn vid nyggjum presidenti. Sam- bandsstatirnir og Mexiko siga, at ley góðkenna hesa stjórn sum Pólsins sønnu stjórn. Hull, sambandsstatanna uttanríkisráð- og England vilja vinna kríggið, bert harrin, sígur, at Frakland Frakland íkki offrar ov nógv av sínum kreftum í álopum. Lord Halifax, Chamberlain og flestir týðandi menn í Eng- landi hava avvíst oll Hitlers friðartilboð. Teir siga tey bert vera ætlað sum vápnahvíld til eilt ræðuligari stríð seinri. Lloyd um- Georg gamli mælti til af Lord Halifax. hugsa Hitler tilboð, men at kalla øll tann enska pressan hevur viljað skrælt hann in klæðunum fyri talu sína. Eisini Frakland sigur, at tað ikki er lalan um nakran frið við Hitler. Málið er stúrtan av Hitlerismuni, siga Fraklendingar. Franco generalur hevur ávarað Hiller ímóti al háva nakað við Ruslands kommunistar ot gera. Summir tað í Francos talu, at hann friggjar til Englands stór- leggja kapilal til uppafturbyggjan av Spaniu, ið hann hevur knasað við borgarkrígnum. Kinesararnir siga seg at vera við at vinna ein stórsigur í einum slag, id nú fer fram. Japanararnir hopa undan. Japarararnir siga seg at hava yvir Kina- vunnið stórsigur monnum. Heilar herdeildir skulu vera lýndar. Týskararnir lann seinasta leivdin av 8000 menn sign, al tí polska herinum hevur lagt vápnini frá sær. Hitler helt rødu i gjár. Hann vissaði verðinu um, at Rusland og Tyskland høvdu lryggjað friðarligan og góðan útvikling í eystri. Hann segði seg ikki at vilja kriggj við Eng- land og Frakland. Í polsk—týska krignum vóru bert 10.000 Týsk-