Sosialurinarkiv
Sosialurin 1939-11-11, síða 2
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

leygardagur 11. november 1939síða 2

‹ fyrra síða allar 4 síður næsta síða ›

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

ríkisdag, men eisini í øll sóknar- Vit bert kring um landið. eiga vit standa saman. Ella fjskimenn stýrir fiskimenn maktina, hvat skil er á tí, at vit ongan mann eiga Í stjórnini fyri Føroya F iskaexport? Mangan sligu tit Føroya synir fram á bunkan fyri at byggja landið upp, mangan hava til deyðan fyri eygum sæð, men hví hava tit so trúliga barst? Jú, tit hava elskað hesar fjar- skotnu oyggjar, sum okkara forfedrar stýrdu á tl at liva sum fríir menn. Vit vóru nakrir fiskimenn vviri í Grenlandi í ár til bála- fiskarí. Hetta er ein drift sum eg gleddi meg við, tí nú tonkti eg, at nógvar av hesum gomlu sluppunum sluppu at hvíla seg, ti útlúgvaðar av elli. Tó tær hava nú munnu tær flestu vera baki, um 60 ár, eru nogv ár á nógvar, so vil kunnu við æru siga, at lær hava tænt fyri sítt brevd; ei er lað so undarligt, at nógvar skelva frå stavni til stýri. Eg hovrdi, at lán var roynt í Sjóvinnubankanum fyri at hjálpa hesum fiskimonnum, og teir fingu einki. Ég fái meg ikki at trúgva tí, at Sjóvinnu- bankin ikki hjálpti hesum fálæku ið til monnun, brutu ”sl60d Grønlands at royna eina nýggja drift. sum kundi loyst tær gomlu sluppurnar av; ikki visli eg betur.enn at hesin bankin varð stovnaður á fann hátt fyri at hjálpa okkum eitt stig longur fram Men hjálp fingu vit frá Føroya Banka og stati, men ællan kann bresta, ikki blen úrslitið gott hjá teimum sunnar! monnunum, tað kann so eingin gera við, lí tann, sum hjallin hevur á sjónum, verður ikki altíð glaður. Har var lítil fiskur og nógvir óveðurdagar, undir- balansa hjá fleiri av teimum sunnaru monnunum verður víst so luð må ein hiålpandi hond taka sær um reiggj fyri hesar, ið eink hava forljent; latið okkum siga, at leir hava akkurál forljent fyri útreiðsluna; og tað eru tækir menn, ið ganga hendar vetur ímeti so må hjálp koma teimum til handar; tí hetta ikki sum seinasta velur, nú er oll vera uppi Í top iesum heimsbardagi, ( ú logar. Nú kunnu vit fiski menn hava nóg al krevja, fyri að fyrsta nýggj skip og aftur eina reynd til Grønlands, um kríggið ikki hindrar tað Hverfall megu vit fáa fleiri og nýmótans skip við aðrari drift enn hondsnøri, lí tað er blivid ov mikið gamalt. Íslandsfiskur er farin at kenna pilk, sum lað vísur seg hesi seinastu árini Ég vil enda við lí von, at einaferð fer at lýsa fyri degi Einaferð må fiskimadurin hava ræti at liva sum ein íríur z og óheflur Feroyingur her á hesum klettum, sum vit hava elskað meir enn okkara hjarta- blóð. Tað er so tungt hjá einum ríkum, id hevur gull og grønar skógir, at seta seg í fálækra mansstað, tí vit ikki, tá at ljúgva vit siga, neyðin hevur so dyrnar mangan bankað uppá húsmanni, sum er Í Man (ad ofta, at børnini hjá einum fiskara, hjá einum Føroyum ikki vera sum fortjenar frå 100 til 800 kr. fara svong í song. Hvortfall kendi eg til tað sum barn, tað lívgar ikki eina ljóð upp til frískar unglingar, sum berjast skulu á havinum móti stormi og kulda Heilir og sælir Føroyalands synir! Tað er mílt ynski! Jón Klæmint Olsen, fiskimaður, Skálavík Grindareglugerðin á Føroya løgtingi. Afturhaldstlokkarnir fella, at grindin verður býtt øll (il partarnar. Sum øllum kunnugt hevur tað sk um hevur verið i grindadrápi og býtan av grind ini Vé t av lagi Ta hent, at stórur partur iv grindini fer til spillis av tí seðlarnir koma so seint út og selan av grindini fer fram so lat ð aftaná drápið, at fólkið el mfarid, tå ið sølan fer fram, ella grindin er spilt, tå ið h verður upplikin. iaðarmenn løgdu tí á ting bord mál um at broyta grinda re erðina soleiðis, it Oli gl n skal skiftast til partarna) din skalåliknast kommun u | uppskotið hava aftur ha kkarnir á tingi fell i ár, h. vnaðarmenn vildu ganga vil sela 3 pst. av ørindini til til rindan av grinda skað om skaðin at vera stórri en skuldu kommunurna! rinda re na Skal ur verður so slall hereftir sum higartil avlagdur og seldu! Eitt góða er kortini komið føjøgnum. Tey 10 pst. til økono miska grunnin og ley 2 pst,, I til skålafondin og Í til fátækra kassun falla nú til partarnar rakstra- og veiðumenninir Og vilja hereftir eflir lingsins upp skoti fáa ein særligan part I heill smáum grindum, sum ikki til bert í teim stóru distriklunum kunna V. S. skinn båtin, ið kann henda meðan tað valla kann henda Í teim smærru distriktunum. Rakstra- og veiðuhvalur vil so statt í flestum tilfellum bara vera á pappirinum CD AKTIESELSKABET | | Hovedkontor: Stiftet 1906 Afdeling: THORSHAVN TRANGISVAAG AKTIEKAPITAL OG RESERVER KR. 900,000. Bankforretninger af enhver Art udføres. Kontortid 11—3. Lørdag 11—2. | SN | Løgtingid hevur játtað henda studning úr p P | økonomiska grunninum: — i rr, OYT. | A. Brýr og lendingar 10.000,00 B. Skúlamál: Kr. oyl | 1. Eftirlønargrunnur lærara 2.000,00 | 2. Sludentaskeiðið 12.000,00 | Skúlabókagrunnurin (3sl. avðø-árajátlan) 500,00 | i. Foroya Fólkaháskúli 3.000,00 | 5. Læraranámskeiðið 500,00 | 18.000,00 | C. Vísindi og bókmentir o. t Kr. oy! | 1. Studningur til J. H. O. Djurhuus 500,00 | 2. »Vardin« 500,00 | 3. Førova Forngripafelag 300,00 Í. Skjalasavnið 2.675,00 ). Løglingssøgan 1.000,00 | 6. Førova kvæði“ (3. studn. av 9-åra jåtlan) 1.000,00 | 7. Studningur til studerandi 1.500,00 | 8. Studningur til Chr. Matras 1 200.00 | 8.775,00 D. Ymist Kr. oyr | 1. Eftirløn til frkr. Flagstad og Berg 2 800,00 2. Honorar til frk. Bærentsen 200,00 3. Føroya Ferdamannafelag i. Fråhaldsfeløgini 5. Barnaheimið 6. Felagið »Røde Kors« 7. Roynd vid træplanting FØROYA BANKI 500,00 500,00 500,00 00,00 1.000,00 8. Ferðastudningur til handverkarar 1.500,00 9. Studningur til minnisvarða í Klakksvík 200,00 (0. Studningur til Foroya revaalifelag 250,00 11. Studningur til sjómansmisslónina 500,00 8.450,00 15.225.00 Hvussu kunnu summi fiskimanna-soknarfeløg vera ímóti kontantbetalingar grunninum? Eru hesir limir villleiddir av rongum frágreiðingum ? (að hevur undrað mangan mann. at tað verunliga eru vmisl sóknarfelog innanfyri fiskimannastallin sum hava stemmad ímóli uppskotinum um kontanltbelalingargrunnin. At hetta kann vera hent, má stava frá eini misskiljan. Ti hver maður, ið kennir og verun liga skilir uppskotið, veit, al hella mál er slórsla mål, ið nakralíð er reist fyri la stóru fiskimannafjøldina í Føroyum. Ein harmaklaga hevur ljóðað al leit við millum fiskimenn yvir, staðið herbakaðir hava Vil finansierin: Ilelta jandi uppá leirra hevur vid part í veiðini | forl, at teir við familju hava verið prisgivnir annara manna náðir. Vil javnaðarmenn hava barst av ollum alvi fyri al fáa bott her, og er eydnast at fáa tað í lag, at fiskaribankin vil læna upp til 1,3 million til mánaðar betaling uppá 80 kr. Men hval hendir? Summir fiskimenn eru so vill- leiddir, at leir stemma Ímóli at fån hesa kontantu mánaðar liga belaling, og stemma harvið fyri, at fiskimadurin framvegis sum higartil ikki skal síggja eitt ovra, meðan hann er åli og fiskar. | | | Er hetta íkki ræðuligt! Fiskimaðurin sker seg og síni í egið hold avsker konuna og børnini frá at halda hús við kontantum peningi. fiskimaður Hvussu mangur hevur íkki verið úti fyri ræðuliga at missa sína ársfor- tjenastu, er vorðin sjúkur ella verið úti fyri oðrum óhappi, so hann er komin heim aftur serari enn hann fór avstað! Familjan hevur sitid heima við og hevur g ongaslaðni Ongum, haft at farið. Hesir neyðar menn hava rópt eftir hjálp, heitt á logling og ymsar instilitutiónur — men onga hjálp fingið. Javnadarmenn hava strembad ímóti at fáa eina skipan, sum tryggja manninum og hansara familju at heilt å berum, tå ið óhappið rakar. verunlign kann fiski ímóti av koma sita Vit vóru ovurglaðir yvir, at rikisstyrisins menn gingu við til at útbetalingargrunnurin eisini skuldi nýtast til at rinda 80 kr um mánaðin til leir, ið sjúkir og fortjenastuleysir blivu, og at hesin peningur ongalíð skuldi rindast aftur. Men hvat hendur! Summi sóknarfelog stemma ímóti hesum. Hesir fiskimenn hava allso slemmað fyri, at tað skal verða sum higartil, af sjúkir og fortjenastuleysir menn il burturi. einki skulu fáa ft hjálpar, meðan leir eru Hetta er ófaliligt! Her skiljing. má fyriliggja ein mis Eingin fiskimadur við andsvari fyri sær sjálvum og sínum kann við beráddum huga skera so djúpt í kjøtid á sjålvum sær og sínum. Teir fiskimenn, ið verða varit við, at leir við at stemma nei, hava stemmað ímóti sær sjálv um, leir megu kreyja umaftur avstemming viðvíkjandi kontant belalingini og garantiinum fyri minstuforljenastuni — teir kunnu ikki forsvara annað fyri konum, bornum og starvsbrødrum Silvur- og blårevar til sølv. Þá tað nú er líð al vissa sær alidjór, vilja vit lata fólk vila, at vit hava fyrsta flokks djór til solu av Noregis bestu slogum Av ungum undan bert tveimum úlstillað seinasta heyst 8 djór, hvarav 6 fingu Í. honum var pr. og 2 2. pr. I ndan 8 honum fingu vit í vár 50 hvolpar. Vil hava besta útstillings- og hvolpa- úrslit. Skinn úr Feroyum, sum ikki vóru seld í London seinasta vetur, vóru nú, aftaná at kríggið byrjaði seld fyri 9 pund og upp til 10 pd. 10 sh., so tað vísur seg, at kríggið ikki skaða! skinnprísin. fåast Nærri frågreidingar hjå J. 0. Reinert, Torshavn, Telefon 328.