leygardagur 25. november 1939síða 2

Í gjár fall dómur í sakini um virðismetan av prestagóðs- inum á Nesi. Virðið varð við 116.000 kr. Hetta vil kanska koma leigan av preslagóðsinum men eisini av kongsgóðsinum verður hækkað 2—3 ferðir. Um so verður, hava at føra Jóannes dóminum Hava Jóannes bóndi og „grásjúkumenninir“ sum forsprákarar nú spælt soleiðis, af kongsleiðan verður hækkað 2-3 ferdir? —— økt frå 48.000 kr. lil vid sær, at ikki einans hansara bóndi og vápna sveinar í jarðamannageluni, hann íbirli, verið foroyskum jarða brúkarum dekan og meinir. Kr. Kr. Hvalbæ 13.000 44.000 Sandvik 3.750 20.550 Fåmjin 5.250 14.750 I 2 Finansaar fra 1. April 1940 til 1. April 1942 ydes der altsaa Veje, Baadehavne Bevilling til Anlæg af Lundingssteder og Norderøernes Syssel 76.000 Kr. Østerø 143.000 Strømø - 88.000 Vaagø 53.000 Sandø 39.000 Suderø 134.000 (Framhald frå 1. síðu.) Men tað eru teir, ið hava ill av hesum framtaki. Í »Dimmalætting« hevur ein ið nevnir seg »Byttling«, og í >Dagblaðnum“ ein. ið neyvnur »fiskimann« sterkur og villleið andi atfinningar al konlantbetul ingargrunninum. Báðir alfinningarnir halda út betalingargrunnin ikki bert vera ov stuttrøkkandi men beinleiðis eilt slag ímóli fiskimanninum. Men orð teir hava ikki eitl einast um at sela nakað ístaðin. Tverturímóti lovprisar annar viðurskiftunum, sum ley eru í dag. Hann lekur soleiðis til eiga at frå ikki tann rætt, fiskimenn fáa 50 kr. reiðaranum. Al um mánaðin fiskimenn fáa henda pening, sigur hann ikki eitt orð um. Statsins árliga lima- tilskot uppá 70 pet. av gjaldinum fær bara háðandi henda studn- 1500 kr.; tí slað orð. Ja, hann fær til ikki fiskaríbankin 20.000 meir enn skal fara av við 10.000, sigur hann. Hetta verð og Fiskaexport við ur sagt akkurát sum um fiska ríbankin og Fiskaexport fara ax slað 30.000 kr. manninum uttan at geva nakuð Tað falla inn at viðmerkja at tær við frá fiski afturfyri. kann ikki honum 20.000 kr. eru hílig renta av fiskimennina! og at 10.000 kr. fara til poslpening og arbeiðs- láni til uppá teirra fisk, | | len til at senda hvorjum ein staka fiskimanninum tann mán aðarliga peningin. Báðir atfinn- ingarnir síga at fiskimaðurin við limagjaldinum keypir sær sín pening, sum hann annars átli at fingið fyri einki. Hunn merk ir ikki við einum orði, atviður skiftini hjá fiskimonnunum liggja soleidis, at hann eigur | 55 35 pct. av snorisveiðuni, og al ann ikki eigur nakran pening fyrr enn veiðan er seld. Eingin kann laka henda ognarrættin frá honum, men hunn kanu so teldur ikki undir veiðulíðini | fyri sín fisk fáa kontantan pen- | ing ultan hann uppá forhond | fráskrivar sær fiskapartin ella | selur hann ella gevur lransport | uppá allan ella ein part av hon- | um ella fær eina ella aðra | kontraktliga skipan, ið bindur | hansara nylslurælt yvir fiska- | partinum — all helta nertur at | finnarin ikki við einum orði | við. Hella merkir hval hann | vil, Ætlanin er so lýðilig! Al reka orindi fyri fiskimannin er tað seinasta, hon miðar ímóti. Fann kontraktliga skipan, at reiðarin rindar fiskimanninum um mánaðin dugdi sum nevnt ikki. Fiskimenninir fingu selja fiskin ongan pening. Al uppá forhond hevur ikki kunn að latið seg gjørt. Hetta hevur eingin keypari kunna gingið við til, ikki í hvussu er til, al | goldið peningin, áðrenn fiskur- in varð landaður og vigaður. fiskimadurin Lænui uppá la vænlaðu veiðuna, må hann í ellum tilfelli rinda dýra rentu. Helta hevur ikki verið gjørl Men um tað kundi latið seg gjørt, kundi ikki ein einstakur fiskari, men ikki minni enn eill AL fingið við (til al 9) pct skipsmannskap gjørt tud eitt mannskap at gingið læna uppá fiskimannsins umborð soleidis, at ein heftir fyri alla) og allir fyri ein, lad vildi víst seg verið Ogjørligl. Norðmenn hava eina kontant þetalingar skipan fyri fiskimenn | port til betaling fgjøgnum 'reiðaran Hon hevur virkað til gagn, síga leir. Okkura við slatinum aftanfyri. uppskot er tikid við tyrimynd í lí norska. Men hjá okkum er úlbetalingur ikki ætlað at gunga fgjøgnum reið- arin men igjøgnum Fiskaex- LL === fullkomuliga ultan fyri reiðarin. Eftir loglingsins upp- skoti kemur reiðarin ikki ein- gong at hava nakran menn í skipanini fyri grunnin. Tað verður sell við einum |manni frá fiskimonnunum sjálvum, ein frá stali og ein frå legting- inum. Erhvervskommisslónin. Stórfingin vinnulivsuppskot. Menn minnast alla ta gøluna, ið Jóannes bóndi Palursson, vinnuflokksmenn og ymsir aðrir vjørdu burtur úr, at stalsminist- ari Stauning hevði sett eina verhveryskommissióna av Føl ovingum og monnum úr leirri ansvarligu donsku adminislra- tiónini sum umbodandi mini steriið. Vit og allir góðir skilamenn, sum kendu ley góðu »motivini« hjá Stauning statsministara (il selan av hesi vinnulivsnevnd, kundu ikki annað enn harmast vvir, al menn her frá Foroyum ikki alt ilt í Staunings ætlun við hesi aflraðu seg við al leggja nevnd. Erhvervskommissiónar álitið hevur verið undir orðaskifti og til viðgerðar í nevnd og á ting Mest vóru lovorð um kommisi- | ónarinnar arbeiði. Loglings- nevndin er eisini einmællt gingin við til at viðmæla ley ymsu uppskotini í »blåubék«, sum erhveryvskommissiónar álitið nú vanliga verður kallað. Loglings- fram við aftrat (, nevndin er komin nhøkrum uppskotum erhvervskommissinin Vit sign, at verða tey uppskot framd, hevur. aftra okkum ikki við at ið. erhvervskommissiónin og lingið hava sell fram høvuds sakliga einsljóðandi, kann tað av sønnum sigast, at Staunings selan av erhveryskommissiónini kom al verða til stórhendingar og stórbroytingar í lí førovska vinnulivinum og landsins fíggjar ligu umslødum Vit skulu her nevna høvuds uppskotini, ið nevndin er komin fram við: Fiskivinnan. Kontantbetalingar grunnurin. Vil hellu hava skrivað so nógv um stórmál, so lesarunum er kunnugt, hvat ið her er talan Vit grunnut un. skulu tí gera stutt av. Hesin miðar Ímóli al Iryggja fiskimanninum, meðan hann er burturi á Jangfarafiski veiðu hann skal fáa ein vissan 1) al mánaðarligan pening (80 kr limagjald 2,50 kr.), 2) at hann skal fáu henda henda peningin sum eina minslufortjenaslu, Í. Y. S. hann skal ikki rinda hann aftur,longur enn fortjenaslun røkkur, skal sjålvt um hann vegna sjúku hann fáa 3) al peningin, 1 ella óhapp ein ella annan 1 hált kki er arbeiðsforur og harvið ikki førur at tjenn nakað, statstilskol fær uppa 70 pst. av limagjaldinum. Grunnurin eill (40 vil síga, ga, hverja ferð Íliski- 2 kr. JÚ ovru, Í kr. 70 maðurin rindur vindar stalurin OVru Limagjaldid verður tikið av teim 80 kr., hvørja ferð tær av »Fiska export« verða sendar til konunna, sparikassan ellu eina og hverja | aðra adressu, hann hevur upp ! Metta vil fiskimadurin, ið givið siga, at: fann einki fortjenar, rindar einki limagjald. Stafssludningur uppá 10.000 kr. árliga Í 3 ár til munandi royndir eftir sild við modernaðum veiðugreiðum. I Íslandi, Noreg, Hetlandi og sildaveiðan land- fyri. vørum londum er em hovuðsfiskivinnan í Vil líka Men vit eru komnir við í Hella fram inum. væl liggja ikki kappingina eflir sildini. er spell. Fingið setur ti 2 stafurin Í 3 10.000 kr. í uppskot um, at ár veilil árligum sludningi ll »rationellar« silda- veiðuroyndir. Særligur føroyskur peninga- grunnur til endurnýggjan av okkara skipaflota. Løgtingid og Førovingar allir tøkt vildi (nd verið, um Førovingar eru á um, al einum máli hovdu leirra egna peningagrunn til endurnyggjan av okkara skipaflota. Hesin grunnur aftrat Kongeriget Danmarks Fiskeri- banks virki, sum vil vóna fram vegis eins og higartil vil virka her á landi, vildi verið av Omelaligum týdningi. Men tær peningaligu umslødurnar hjá I | linginum eru rætt nú ov ringar til, al taka munandi tilfkum loglingið kann lut í einum peningagrunni. Tingið søkir tí um, at fiskarf- bankin má halda fram við virki sínum í Føroyum, og ut rikis- stýrið, lá ið umstødur eru til tess, vil styðja málið um stovnan av einum særligum peninga- grunni tilendurnýggjan avokkara skipaflota. 100.000 kr. í statsstudningi til byggjan av nýggjum skipum og keyp av nýggjum motorum. Á finunslógini hava tey sein- astu árini staðið 50.000 kr. sum sludningur til byggjan av nýggjum skipum og keyp av motorum. Á fyrsta sinni var hesin peningur 90.000 árliga. Men av lí at fiska- ríbankin vegna hin treyda kvola- spurningin ikki vildi læna pening til skip til ferskfiskaveiðu, var sludningurin settur niður í 50.000 kr. árliga. Nú eru viður skiftini broytt. Ferskfiskakvotain havå frfar er avtikin. Vit ræsur at selja í Englandi, og verður kvolain aflaná kríggið sett í mun til lað, ið vit hava flutt av ferskfiski til Englands í ófriðar tað vónandi árunum verður ikki lítið, al behalda okkara trolarar, koma um vit hava eydnu vil væntandi al standa sterkir i ferskfiskakvolaini. Væntandi verdur so imillum Føroyingar eftirspurningur eftir snurruváðs forum og lív kemur í skipa byggingina. Tingid søkir tí um, al studningurin verður hækkaður til 100.000 kr. árliga. Søkt um, at statsins studningur til nybyggjan og keyp av nyggjum motorum fyri tað einstaka skipið kann hækkast frá 20 til 25 pst. av kostnaðinum. verður samtføis Ein landsplánur fyri bygging av frysti- og kelihúsum kring Feroyar. Ferskfiskaspurningurin er sum aldri áður brennandi. Tingið hevur tí útarbeitt ein landsplan fyri byggjan av frysti- og køli húsum kring Feroyar. Hesin planur gongur úl úppá, at slat urin veilur 65 psi. lán og 25 pst. studning til byggjan av storri frysti- og kølihåsum i 5 Klakksvík, Fuglafirði, Skálafirði, Vestmanna, Vágum, Havn, Sand oynni, Vági, og smærri 5 frysti og kolihús í ymsum ødrum fiskiskapsplåssum. Tingid vidmælir, at slaturin stydjar umsøkjararnar í Klakks vík og Johannes Hansen í Havn við láni og studningi til byggjan av frysti- og kolihúsum. Statsins hjálp til at selja allan okkara salt- og klippfisk á teim primeru marknaðunum. At vit fáa selt okkara fisk allan sumlan á teim góðu markn- uðunum í Spania, Italia og