leygardagur 2. desember 1939síða 1
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
FRÆLSI BRODURSKAPUR
„Ysingaprisur fyri petilreglu 30 oyr. á forsiduni, | . kostar kr. 150 fjórðingsárið Porto laðið ,
Nr. 4. H 20 ovr. á og 4. 00 | VE es lýsingum fæst | Leygardagin 2 desember 1939. | verður bilagt á ÞOStHúSINM Sr Staður | 13. arg.
| |
| høvndeflokkuntn. Tad vilja vit | menn er givið. 66
Sjálvstýris OU sambandsmanna vidganga. leir eru vid at | Við initiativ frå javnaðarmonn-
m-” Í
| reka út í tað verunliga »ultra | um (lí socialdemokratiska mini 59
| danska« ella »ultra føroyska«: | steriinum) eru sjúkrahús- og Vegna ketilreinsan 5.-8. decem
Í HH | g V e HH | | eina stórdanisering ella eina av- | sjúkrakassanna økonomisku við ber siglur m/b. >Viðanes í »Smi
| gjørda loysing. | urskiffi við at koma aftur á | SS rulu týsdagin tann 5., mið
Í føroysku politiSku SØG | Fill kvamsvís strid! rætlkial Aflralt t (al el | vikudagin tann 6. og térsdagin
i sVI S5Yl | i TK| . ir i AK: j
. | Jó SMIÐUR 8 | tann 7. (berl eina ferð á Miðvág).
. til | Henda ræðuliga fløkja og stóran part av sjúkraútreiðsl- | M/b. »Kvik« siglur fyri m/b
inntl | ógreiða reið sum ein ånd marra | unum vil staturin í leim fyrstu | »Vidunes« lýsdagin tann 5.: Tårs
. : sn Ff I så; | yvir okkara fátæka fólk, forðaði | árunum hyggja sjúkrahús á | havn—Gøtu—Klakksvik o. s. y
javnaðarmenn komu uppi við fruklbarnm arbeiði. Sn nr Í tsnreseii vibes af. Alsendn Í Gjóstem Fooiafinró = Klin
søcinlum OLD Yr VAR 9 - AT | 8 5 due ARR
Eitt berligt tfdarskeid tann
tíðin, sambandsmenn og sjåh
styrismenn vóru einastu flokkar
í foroyskum politikki! Ein
deyðatíð kaldur
fimbulsvetur í
ein dapur og
politisku sogu
okkara.
Frá 1906 og til javnaðarmenn
komu upp í politikkin her á
landi, stóð alt í naggalódni.
Ein endaleys togan um (nd
nationala, (nd »statsræltslign,
um »føroyskt og danskl«.
Ein endaleys træla, ið skjeyt
hill søciala, hill ekonomiska og
mentunarliga og verunliga
til viks tað var
sjálvstýris- og sambandspolitikk-
nationala
urin,
Tað
er, at hann djåpast sæð ikki av
paradoksala við hesum
álvara hevur barst um fílað
nationala ella stalsrættsliga ella
foroyskt og danskt. Tí báðir
flokkarnir hava bedýrað yvir
tyri Foroya fólki,
at leir eru nationalir og kenna
seg sum 100 %, Foroyingar.
at teir elska førovskt mál og
hátt,
at leir ikki vilja loysing men
vilja varðveita tað á besta
rikisfelags
at
kenna og
bestu samvinnu
og
skap vid Danmark, og Før-
oyingar skulu læra at
brúka danskt mál í talu og
skrift.
Men yvir fyri hvørjum ødrum
hava teir dynjuð vid brigsli.
Sjålvstyrismenn hava stemplað
sambandsmenn fyri at vilja kova
alt sítt
fólk upp til tyning sum Føroy
og
føroyskt og geva seg og
ingar.
sambandsmenn hava
Og
kastað
at vilja
fyri
frá
og loysa
sjålvstyrismonnum
halda
sum er
Førovingum
øllum, danskt,
stalsliga sæð frå Danmark.
Einki skil hevur verið á hesum
stríði. Eitt strfO um »vedur
hanarg, um »keisarnns skegg
— um nakað heill annað enn
tað, ið teir hava sagt seg al
|
|
ollum nationalum
DU
| tíggjarligum framtaki í okkara
| :
s(ridastl um og fyri. | landaslyri
Sannleikin er neyniliga tann, | Hella vónleysa nagøatødn var
|
at partarnir innast inni, í sjålv- | okkara fólk heft í, tå ið hin
ari rolini, hava verið samdi føroyski javnaðarflokkurin legði
teir hava verið líka nationalir | uppí og av ollum alvi royndi
ella énationali Hetta ljóðar | at fán okkara land at taka upp
rangvørgt, sum ein uppåstandur, | lívsins brennandi socialu, øko
nomisku og
ið er Í strid við seg sjálvan. | gs mentunarligu spurn
Men tað er ikki so hin stóra | ingar, ið høvdu lígið køvdir a
likheilin og felagsskapur sjálv- | sjålvstyrisins og sambandsins
slýris og sumbandsins millum | flokkachanvinismu. Samstundis
er og hevur verið teirra kon Í skóru javnaðarmenn føjøgnum
servaliva og ofta Osociala staða. Í í tí naljonala, tóku avgjørda
Hill ordatak sigur, al ofta | støðu og lovstu trætumålid i
leypa trøll í orð. Nakað av | kirkju-, skúla- og målspurning
hesum er við at henda við úl | inum.
leypararnar av teim gomlu |
Eitt stutt yvirlit yvir tingarbeidid, síðani
javnaðarmenn komu á ting:
Hitt sociala,
skonomiska
vinnulívið á sjógv og landi,
skúla- og mentunarmál,
loysing av ti nationala Spurninginum
hava verið teir reyðu fræðrirnir i javnaðarflokksins
arbeiði á tingi.
Nú tingsetan er liðug, og | ígjøgnumford, um ikki júst í lí
kvinnur og menn skulu melta | skili, sum javnaðarmenn settu
tað arbeiði, ið gjørt er av teim | uppskot um, so má hon ló
føroysku politisku flokkunum, | metast fyri eilt frumstig. Arbeiðs
skulu vit í stuttum vísa á hovuðs- | menn á leim slørru plåssunum
|
ættirnar og úrslit av javnaðar sum í Vági og á Tveroyri fán
manna politikki á tingi. | vid hjálp av øtbetalingarkann
. Salt Á . a | lóri arbeidslønina kontant. Og
Hin sociali spUrmngarm: | vid løngrunninum koma fiski
Javnaðarmenn tóku uppaftur | menn eisini at lån konlanlan
hitt felda kravið um elligrentu | pening um hendi umframt
og invaliturentu. Í teyggjan av eini minstu for
Um enn ógviliga sterki skert ljenastu, meðan hann er á lang
av afturhaldsflokkunum so er | farafiskiskupi.
hetta kravið gingið føjøgnum vid lavnaðarmenn reistu málið
»% Sd
einari ellis- og invaliturenlulóg | um ein stóran hjálpargrunn.
fyri Foroya Staturin hevur jáltað 10.000 og
Javnaðarmenn reislu kravið | løglingid 4000 kr. árliga til úl-
um kontanta lønrindan til arbeið- | býtingar, fyribils fyri 3 ár. At
arar og fiskimenn. bæði stafur og løgling vil halda
Fin kontantbetalingarlóg er | fram við at lata til sjúkar fiski-
}
t
Í
}
}
Í
i
|
|
; 15 p . A .
nes Hospital« og byggja eitt ! 98 aftur til Havnar midviku
31, .. | morgunin
sinnisjúkrahús í Havn. | ;
| Friggjadags-lårurin til Suður
? ovar verður i i siørdur.
Jarðabrúkið. ikki gjordu:
1 . , A | Levøardagin H iglur »Smiril«
javnaðarmenn reistu kravið |
aftur regluliga
um seta neynd til viðverðan og út
iubeidan av einum samlaðum | , ;
pr | PFrakl- i bíllett-! fyri
plani til reformering og útvíkling | Smiril' og Vidanes' verða broytt
av okkara jarðabrúki. frá og við 1. dec. al rokna.
Urslilið av hesum arbeiði er Tórsh 28./11.—1930
jarðareformurin. Administrator.
Sjúkrakassi
Við tí uppiskovti, sum jarda- | SS
umskipanin fær ifylgju upp
I.
skotunum frá »verhvervskon
missionini«, ið var sell avl Limirnir verða hervið bldnir
javanaðarmanna ministerlinum, | um, af ga kassameislaranum
vil jarðareformurin tilføra lí | frá. hvønn lækna teir vilja hava
føroyska jardabråkinum í ley | í 1940. Frá má verða sagt, áði
fyrstu 10 árini, frá lí hann | enn kl. 7 hósdagin 21. desem-
kom í gildi, um 2 milliónur, | ber
tvær milliónur Tad er alt velja ímillum Axel
lavnaðarmenn (javnaður- Poulsen, kommunulækna, og
manna ministeriid) skapti hin tann ella teir, ið koma at rekja
fyrsta finansplånin, sum hevur | amtsla knapraksisin
veitt sludning til havna- og vega- Tórshavn. 30. november 1939.
gerðina (ey seinastu 5 árini fyri i
um 2,5 million, | Nevndin.
lavnaðarmenn (javnadarmini — Á
steriið = bjóðaði til finunsplans urov, umframt nógv onnur
samráðingar. tydningsrmikil mål
Hesin finansordningur vil bøla
kommunanna ringu figøjarfor Mentunar-, mål- UV] skúla-
hold, veita sjúkrakossum, sjúkra Spurningurin.
húsum, kommunum til vega lavnaðarmenn skóru fgjøgn
og havnamål, social og ønnu: um í málspurninginum, so for-
endamál, kapilaliserað fyri ell Í oyskt mål nú hevur vunnið
líðarskeið uppá 5 ár, út ímóti | fullan rætt í skúla og kirkju
/ milliónum | Rættarmálsspurningurin er enn
lavnaðarmenn (javnaðarmini ikki heilt lovstur men vónandi
steriið selli erhvervskommissiðn- | „orður tað at eydnast eisini at
ina til viðgerðan av lí fáa frið í hesum fori.
vinnulívinum.
{
foroyska |
|
| Iavnaðarmenn (javnaðarmini
rslitið av hesari kommission
sleriið) hava selt fram uppskot
aðrastaðni
landbrúksskúlan, fiskasøluna, If
10 av
seminarium, BÆiNINgal
er í seinasta blaði og |
? | til eina menlunarskipan, hvar-
í bluðnum greitt frá. Vit sku ;
5 kulu eflir børn koma al hava ókeypis
í hesum sambandi bara nevna
; É | algongd til ein einheits menta-
løngrunnin bvggilánssrunnir | í
5 ! SANS | skúla: real-, studentaskúla og
|
|
sludning til royndar fiskiskap,
bvød, ið søkju henda skúla,
fríll
vilja
byggjan og keyp av skipum og |
ídnað,
meiri jarðadyrkan, eplagoymslur,
vislarhuld á
Hetta
attrát fáa
molorum, ísvirkjum,
einum koslskúla má
metast fyri eitt hitt stórsta skúla-
handverk,
telegraf
seyðahús. gartnaríir,
og mentunurframstig í Feroyum.
heimavirki, telefon- og
samband við úlheimin og Suð- |