Sosialurinarkiv
Sosialurin 1940-01-15, síða 3
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

mánadagur 15. januar 1940síða 3

‹ fyrra síða allar 4 síður næsta síða ›

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

| F mm við aldurdómssludningin- var um, hvussu nógv 65-ára gomul vóru í Føroyum, hvat tey gjørdu, hvat tey tjentu, og hvussu nógv amtmaðurin meinti komu al fáa ellisrentu fyri so at enda við (í: Sagen lil næste Aare. (SÍ løgt. 1922). 4) at aftur viðvíkjandi innvaliturentumålin- »løvrigt udsættes tygum harra Poulsen í 1923 vóru við at siga um: »Sagen Aal «, og sum udsættes til næste eina undanførslu fyri ikki at síga »Skalkeskjul« siga tykkum óvilandi)! hvat kosta at biðja amtid (sum tit vóru innvaliturentan kom at (sí tingt. 1923). 5) af harra Poulsen 1923 vóru við til at biðja lingið við- lygum, {il ellisrentumálið aftur í taka: »Sngen udsættes Ll næste Aar«, og ut biðja amtmannin senda søknarstyrunum tykkara álit. (si løgtingst. 1923). 6) at ftur Í tygum harra Poulsen 1924 vóru við at fram- eta hetta appskot í innvalit- og ellisrentumålinum: næste »Sagen udsættes til lar« og aftur at biðja amt- mannin um ymsar upplýsingar til næsta ár (sí løgtingstidindi 1924). 7) at tygum aftur í 1925 til síðst góvu innvaliturentu- og ellisrentumálið upp í Ú, at lygum vóru við til at seta hesi uppskot fram: Invalide- »Spørgsmualet om lovens mIkrafttræden paa Fær- øerne udsættes indtil vi- dere”), »Sagen om Udvidelse til Fær- Lov om Aldersrente indtil videre”'), (sí løglingst. 1925). 8) at 1927, lá ikki reisti øerne af udsættes hesu mál svóvu inntil justitsministeriid og sambandið innvalilu- aftur ellisrentu- og rentumálini, og at tygum, harra Johan M. lingsmaður, aftur nú Fr. Poulsen, fólka- vóru fús- ur at skjóta málini frá tygum við alla, í tí at tygum vóru við at seta fram hesi uppskot: »Sagen om Udvidelse af Lov Aldersrente til Færøerne, af Lov om Invaliderente ud- sættes indtil videre", 1927) og vidvikj- onm (si løglingst. andi innvaliturentuni: »Sagen udsættes indtil vide- re"), 9) at málini nå svóvu aftur í ) ár, inntil javnaðarmannafor- maðurin og ikki sam- bandið í 1930 um ellisrentu og setti eitt greitt reisti málið fyri foroysk viðurskifti hóskan- di uppskot, sum tygum vóru vid at fella, harra Poulsen, hetta árið funnu lygum upp at síga: »Sagen medan tygum, oversendes til Kom- vedrørende Hjælp til missionen Spørgs- maalet om gamle Fiskere.c At tygum og tygara menn og sjålvstyrid = næsta ár, 1931, kendu tykkum nú so troyttar av javnaðarmanna álroðkan, at tit noyddust at ganga við til +) tænt her, kvannsvís at sela from eitt I pinkulítið ellisrentuu pskol (treytaðu tað {við einum deyð- domdum lotlarí)) meðan tit feldu javnadarmaunnauppskoltå, ið hevði ongar lreytir, men sum hevði gomlu, (sí logtingst. 1931.) 11) at Foroya arbeidarafelag og ikki sambandið, tá ið málið var felt við lað aftur, sum Mitens segði um seg sjålv- hægri »satsir« lil tey justitsministeriid og lottarímálinum, reistu og at sambandið — an, (sí aðrastaðni í blaðnum) — kroystir av valinum, ið hevði verið, at.enda saman við sjálv- til ta lítlu meðan slýrinum gekk við ellisrentuna ið nú er, tuð feldi javnudurmanna ellisrentuuppskot um 600 kr. til hjún, 400 kr. lil stok. Viðvíkjandi hvussu ellisrentu farið síðani 1932, biðja vil okkara heiraðu lesar- aftur málinum er fylgja við í komandi bloðum. Aftuná at uppá hvítt prógvað, hvussu Jo- hava fingið svart han M. Fr. Poulsen, fólkalings- maður og sambandið sum heild all hesi 11 árini frå 1921 hevur stríðst ímóti ellisrentu- og inn- valiturentumálinum, má ein- hvor rælthugsandi lesari síga: »Nationalli- dende« hevur sagt salt, láið tað Nú skilja vil, al gav hesi orðini aftur frá okk- ara fólkalingsmunni sum hans- ara fyrstu orð frá Foroyum: „Den færøske Mentalitet er ikke skabt for Socialisme. Det er en Politik, siger vore Fi- skere, som bærer Døden i sig, leve af Understøttelse i den Grad, som de gør i Danmark, det kan et Samfund i det lange Løb slet ikke holde til, saa det vil vi ikke ind paa. Tað var ikki legið, at javnað- armannablaðið >Social-Demo- kraten« harmað helt: »Den nyvalgte færøske Folke- lingsmand, Lærer Johan Poul- sen, er næppe kommet herned, før han har følt Trang til at vise sit reaktionære Sindelag og give BSocialdemokratiet et Spark. For at høre om dette grim- me Angreb paa en Politik og en Ide, hvortil omkring */, Mil- lion af Danmarks Vælgere slut- ter sig, dels af Færinger og i særdeleshed af færøske Fiskere og Arbejdere, har Socialdemo- Samtale med kraten søgt en Formanden for Færøernes Fi- skeriforening, Arbejdsmand og Fisker Poul Juul Djurhuusc. Poul mótmælti sjálvandi okkara fólka- Harra Juul Djurhuus tingsmanni harðliga. Nærri hella í blaði. um næsta Eldur í! Miðvikudagin kom eldur í á vaskirúminum í Sjómanns- heiminum. Tvær kvinnur reins- eitt nýttu bensin at reinsa tað við, aðu leppi har inni. Tær og áðrenn tær vardi av kom eldur í og stóð tað alt í einum loga. Skjótt varð eldurin 16 sloktur; meu kvinnurnar vóru báðar nakað særdar av eldinum. Úrslit av javnaðarmanna politikkinum : Kúsabyggingin og lånividurskiftini - lánigrunnurin. Í einum landi við vanligari framgongd roknar man við, at um 10 9 av íbúgvarunum liva av byggiarbeiði. 10%, er ein stórur partur av landsins íbúgvarum. Leggst hes- in partur lamin — arbeiðsleys- ur, merkist tað hart í samfelag- inum. Tað er tí av ullrastørsta týdningi, at hildið verður fram Eisini við byggingini. út yvir tað arbeiðsliga hevur bygging- arspurningurin almikid at týða. Samfelagsliga er tað umráðundi at hill a liðið 19: tilkomandi ur fær góð húsaviðurskifli. Sum ollum kunnugt er húsu- í lítið og einki tey seinastu árini. Tað hyggingin dottin niður hevur tí verið ein brennandi spurningur hjá javnadarmonn- um at gera g byggilikindini góð. Hovuðsatvoldin lil húsabygg- ingarsleðgin hevur verið ley ringu lánilíkindini. Í sparikass- anum hevur lán kunnað fing- ist. Men tey hava verið ov smá (25—33 %/%) og ov stutt- freistað. lakið Fyrsla var so stalt at fán størri og langfreislað byggi- lán. Javnaðarmenn reistu lí av nýggjum kreditfelagsspurningin, sinni reistur sum á fyrsta var av Olav á Heygum. Teir útar- beiddu eilt uppskot á lingi og fingu lað vidtikid. Meinbogin fyri at fáa kredilfelagsmálið igjøgnum fyri Føroyar var, at kredilfelogini kravdu statsgaran- ti fyri at koma til Føroyar at virka. Árið eftir aftur reistur av var spurningurin arbeiðsmanna- felaginum í Vági eins og av ar- arbeiðsmannaorganisatiónunum yvirhovur. Við javnaðarmanni sum orðferara varð kreditfe- lagsmálið aftur viðtikið, og vidlik- ið varðatsokja um at fáa settar í gildi í Foroyum líknandi fyriskip- anir, sum teir hava í Danmark til frama fyri húsabyggingina. Hesar = viðlokur og áheitanir vórðu so av ministeriinum beindar í erhvervskommissión- ina til ummælis. fyri mini- steriið og hinir limirnir í kom- Embætismenninir missionini komu ásamt um at stovnan ferð- ir vidgjørda stalslánsbyggigrunni. sela fram uppskot um av tí her í bluðnum fleiri Hetta uppskot varð undirtik- ið á tingi av ollum ultan vinnu- flokksmanninum Chr. Holm Ja- cobsen og Jóanes bónda Pal- urssyni. Hvussu var tá hetta uppskot- ið? spyrja lesararnir ? Tað er stutt sagt: í ein Ståturin rindar byggilånigrunn 220.000, árliga Hesin grunnur verður algeva byggilån upp til 55% av húsa- virðinum aftanå, at sparikassin hevur lænt 25%, av byggikostn- aðinum. Maður kunna fáa til verður, so statt at láns inntil 80%, av byggikostnaðinum. Grunnsins lán verður bíligt og langfreislað, og samráðingar eru farnar fram við sparikass- an um fyri sín part at ganga við til eina avdråttartid uppá minst 30 ár. At Sparikassin gongur við til eina lániskipan við so langari avdråttartid er vist uttan fyri allan iva. Javnaðarmenu = eru fegnir yvir at kunna boða frá hesum årsliti av teirra strembun fyri fyri ingina í Foroyum. betri líkindum húsabygg- Javnaðarmannaministeriið, ið er gingið við til hesa stórfing- nu hjálp til húsasmiðir og hitt liðið, ið skal seta búgv, hevur her gjørt eina gerð, Í Kt tilkomandi unga góða sum Feroyingar óivað eru leimum ógvuliga takk- samir fyri. Hver er tann hugsandi ar- heiðsmaður og fiskimaður og Føroyingur yvirhevur, sum kann fylkjast við teim flokk- um, id eru samanrunnir til ein flokk, hvers oddamenn eru somu menn, ið ikki greiddu atkveðu fyri hesum stórmáli, hóast leir einki hevdu at seta Í staðin? Sinnissjúkra- húsmálið, ið vinnuflokk - urin sveik. Vinnuflokkblaðið — nú hevur tað tíkið hlaðið, lí at vilja menn halda, navnið: fólkaflokks- less flokkur, so hevur borið seg so negativt at, at veljarar- eru komnir at ræðast vinnu- flokksnuvnið — skrivar eina oddagrein um sinnissjúkrahús- málið. Blaðið letist at einki sinnissjúkrahús er kom- at harmast yvir ið til Foroyar. Tungt er at hoyra Hval Jóanesar hevur vinnuflokkurin og Palurssonar menn gjort fyri al fáa eitt sinnissjúkr- ahús. Einki! Ikki bert púrt einki til bala fyri sinnissjåkra- og sjúkrahúsmálið hava teir gjørt; men teir hava verið beinleiðis ímóli hesum málið. Í finansordninginum, sum hevur givið pening til bæði víð- »Dr. spital«, og kan av Alexandrines Ho- nytt sjúkrahús á Tvøroyri, er eisini játtaður pen- ingur til eill nýtt sinnissjúkra- hús í Havn. Hesum finansordningi vóru bæði Patursson og vinnuflokks- menninir á lingi ímóti og har- við ímóti byggjun av einum nýggjum sinnissjúkrahúsi. Peningurin er tokur og játt- aður. Men at tarna um kriggid verður byggingini um, meðan er eingin vilandi tað er skorðuð fast, at allir uttan bara | javnhart á, uttan al | ferðir i Si her 40—60åragomul Invalidurentulógin fyri Før- oyar åsetur m. a., at invalidu- renta bertverdurlatin til sjåkra- kassalimir. Fyri at oll skulu kuna vissa sær henda kassin fyri havnar rætt, tekur Sjúkra- Tórshavn og Tórs- uttanbíggja sókn upp lim hvønn ið er millum 40 og 60 år, í tíðini 1. 30. i år, id fram heilsuvåttan og sum fann, januar til juní leggur annars uppfyllir tær vanligu fyri at kunna gerast limur av einum sjúkrakassa. treytirnar Allir vegleidingar fåast vid at venda sær lil skrivstovu sjúkra- kassans. Tórshavn, 3. januar 1940. Nevndin. vinnuflokksmenninir og Paturs- son hava rætt at harmast um, at sinnissjúkrahúsið ikki er komið. Til tess hava teir for- brotið sín rætt, lá ið teir sviku sjúkrahúsmálið. Tíðindi. Kriggi0. Í Káruleni hava Russar strongt sloðan er broyt nakað. Í Norðurfinnlandi hava Russar síðst í vikunu roynt vid horðum ålopum, men eru har afturriknir við slórum tapi. fleiri flogfør hava tveill Russisk vikuni bumbur niður yvir opnur finuskar byir; nakað av fridarfélki er dripið, men lítið í mun til ta øgiligu rúgvu av bumbum, id niður eru tveiltar. Nordanlond- Finnland hevur verið hesum neyðstaddu Innsamlingin í unum til frama fyri til góða hjálp. Í Svøriki er so- leiðis innkomið f peningi yvir 8 milliónur. Ensk flogfer vóru í vikuni inni yvir Helgolandsbuktini og lveillu niður bumbur yvir ymsar lýskar verndarstødir, m. a. oynna Sild við hitt dansk—týska landamarkið. Leygardagin fór hópur av enskum flogforum inn komu so yvir Tyskland. Tey langt inn yvir landið sum til Wien og Praha. Onglendingarnir tveittu ikki á hesum sinni bumbur niður — einans pappír. Bert Í av ikki heim aftur. flogførunum nåddi Tysk flogfør hava í farnu vikuni roynt álop á enskar býir, men tey vórðu burtur- ríkin, áðrenn ley fingu volt nakran skaðu. Loysunnarflokkurin hevur stillad lista til logtings- valið í Suðurstreymoy og í Sandoy. Í Suðuroy hevur fólka- forbundið tveir listar. Tað er heldur ikki sørt av ósemju í sambandsbólkinum: í Vágum eru 2 sambandslistar. — Veljið javnaðarmenn á ling! Slemmið uppá liste A!