mánadagur 15. januar 1940síða 3
‹ fyrra síða allar 4 síður næsta síða ›
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
|
F
mm
við aldurdómssludningin-
var
um, hvussu nógv 65-ára gomul
vóru í Føroyum, hvat tey
gjørdu, hvat tey tjentu, og
hvussu nógv amtmaðurin meinti
komu al fáa ellisrentu fyri so at
enda við (í:
Sagen lil næste Aare. (SÍ løgt.
1922).
4) at
aftur
viðvíkjandi innvaliturentumålin-
»løvrigt udsættes
tygum harra Poulsen
í 1923 vóru við at siga
um:
»Sagen
Aal «, og sum
udsættes til næste
eina undanførslu
fyri ikki at síga »Skalkeskjul«
siga tykkum
óvilandi)! hvat
kosta
at biðja amtid
(sum tit vóru
innvaliturentan kom at
(sí tingt. 1923).
5) af harra Poulsen
1923
vóru við til at biðja lingið við-
lygum,
{il ellisrentumálið aftur í
taka:
»Sngen udsættes Ll næste
Aar«, og ut biðja amtmannin
senda søknarstyrunum tykkara
álit. (si løgtingst. 1923).
6) at
ftur Í
tygum harra Poulsen
1924 vóru við at fram-
eta hetta appskot í innvalit-
og ellisrentumålinum:
næste
»Sagen udsættes til
lar« og aftur at biðja amt-
mannin um ymsar upplýsingar
til næsta ár (sí løgtingstidindi
1924).
7) at tygum aftur í 1925 til
síðst góvu innvaliturentu- og
ellisrentumálið upp í Ú, at
lygum vóru við til at seta hesi
uppskot fram:
Invalide-
»Spørgsmualet om
lovens mIkrafttræden paa Fær-
øerne udsættes indtil vi-
dere”),
»Sagen om Udvidelse til Fær-
Lov om Aldersrente
indtil videre”'),
(sí løglingst. 1925).
8) at
1927, lá
ikki
reisti
øerne af
udsættes
hesu mál svóvu inntil
justitsministeriid og
sambandið
innvalilu-
aftur
ellisrentu- og
rentumálini, og at tygum, harra
Johan M.
lingsmaður, aftur nú
Fr. Poulsen, fólka-
vóru fús-
ur at skjóta málini frá tygum
við alla, í tí at tygum vóru við
at seta fram hesi uppskot:
»Sagen om Udvidelse af Lov
Aldersrente til Færøerne,
af Lov om Invaliderente ud-
sættes indtil videre",
1927) og vidvikj-
onm
(si løglingst.
andi innvaliturentuni: »Sagen
udsættes indtil vide-
re"),
9) at málini nå svóvu aftur í
) ár, inntil javnaðarmannafor-
maðurin og ikki sam-
bandið í 1930
um ellisrentu og setti eitt greitt
reisti málið
fyri foroysk viðurskifti hóskan-
di uppskot, sum tygum vóru
vid at fella,
harra Poulsen, hetta árið funnu
lygum upp at síga:
»Sagen
medan tygum,
oversendes til Kom-
vedrørende
Hjælp til
missionen Spørgs-
maalet om
gamle
Fiskere.c
At tygum og tygara menn og
sjålvstyrid = næsta ár, 1931,
kendu tykkum nú so troyttar
av javnaðarmanna álroðkan,
at tit noyddust at ganga við til
+) tænt her,
kvannsvís at sela from eitt I
pinkulítið ellisrentuu pskol
(treytaðu tað {við einum deyð-
domdum lotlarí)) meðan tit
feldu javnadarmaunnauppskoltå,
ið hevði ongar lreytir, men sum
hevði
gomlu, (sí logtingst. 1931.)
11) at
Foroya arbeidarafelag og ikki
sambandið, tá ið málið var
felt við
lað aftur,
sum Mitens segði um seg sjålv-
hægri »satsir« lil tey
justitsministeriid og
lottarímálinum, reistu
og at sambandið —
an, (sí aðrastaðni í blaðnum)
— kroystir av valinum, ið hevði
verið, at.enda saman við sjálv-
til ta lítlu
meðan
slýrinum gekk við
ellisrentuna ið nú er,
tuð feldi javnudurmanna
ellisrentuuppskot um 600 kr.
til hjún, 400 kr. lil stok.
Viðvíkjandi hvussu ellisrentu
farið síðani 1932,
biðja vil okkara heiraðu lesar-
aftur
málinum er
fylgja við í komandi bloðum.
Aftuná at
uppá hvítt prógvað, hvussu Jo-
hava fingið svart
han M. Fr. Poulsen, fólkalings-
maður og sambandið sum heild
all hesi 11 árini frå 1921 hevur
stríðst ímóti ellisrentu- og inn-
valiturentumálinum, má ein-
hvor rælthugsandi lesari síga:
»Nationalli-
dende« hevur sagt salt, láið tað
Nú skilja vil, al
gav hesi orðini aftur frá okk-
ara fólkalingsmunni sum hans-
ara fyrstu orð frá Foroyum:
„Den færøske Mentalitet er
ikke skabt for Socialisme. Det
er en Politik, siger vore Fi-
skere, som bærer Døden i sig,
leve af Understøttelse i den
Grad, som de gør i Danmark,
det kan et Samfund i det
lange Løb slet ikke holde til,
saa det vil vi ikke ind paa.
Tað var ikki legið, at javnað-
armannablaðið >Social-Demo-
kraten« harmað helt:
»Den nyvalgte færøske Folke-
lingsmand, Lærer Johan Poul-
sen, er næppe kommet herned,
før han har følt Trang til at
vise sit reaktionære Sindelag
og give BSocialdemokratiet et
Spark.
For at høre om dette grim-
me Angreb paa en Politik og
en Ide, hvortil omkring */, Mil-
lion af Danmarks Vælgere slut-
ter sig, dels af Færinger og i
særdeleshed af færøske Fiskere
og Arbejdere, har Socialdemo-
Samtale med
kraten søgt en
Formanden for Færøernes Fi-
skeriforening, Arbejdsmand og
Fisker Poul Juul Djurhuusc.
Poul
mótmælti sjálvandi okkara fólka-
Harra Juul Djurhuus
tingsmanni harðliga.
Nærri hella í
blaði.
um næsta
Eldur í!
Miðvikudagin kom eldur í á
vaskirúminum í Sjómanns-
heiminum. Tvær kvinnur reins-
eitt
nýttu bensin at reinsa tað við,
aðu leppi har inni. Tær
og áðrenn tær vardi av kom
eldur í og stóð tað alt í einum
loga. Skjótt varð eldurin 16
sloktur; meu kvinnurnar vóru
báðar nakað særdar av eldinum.
Úrslit av
javnaðarmanna politikkinum :
Kúsabyggingin
og
lånividurskiftini -
lánigrunnurin.
Í einum landi við vanligari
framgongd roknar man við,
at um 10 9 av íbúgvarunum
liva av byggiarbeiði.
10%, er ein stórur partur av
landsins íbúgvarum. Leggst hes-
in partur lamin — arbeiðsleys-
ur, merkist tað hart í samfelag-
inum. Tað er tí av ullrastørsta
týdningi, at hildið verður fram
Eisini
við byggingini. út yvir
tað arbeiðsliga hevur bygging-
arspurningurin almikid at týða.
Samfelagsliga er tað umráðundi
at hill a liðið
19:
tilkomandi ur
fær góð húsaviðurskifli.
Sum ollum kunnugt er húsu-
í lítið
og einki tey seinastu árini. Tað
hyggingin dottin niður
hevur tí verið ein brennandi
spurningur hjá javnadarmonn-
um at gera
g byggilikindini góð.
Hovuðsatvoldin lil húsabygg-
ingarsleðgin hevur verið ley
ringu lánilíkindini. Í sparikass-
anum hevur lán kunnað fing-
ist. Men tey hava verið ov
smá (25—33 %/%) og ov stutt-
freistað.
lakið
Fyrsla var so stalt at
fán størri og langfreislað byggi-
lán.
Javnaðarmenn reistu lí av
nýggjum kreditfelagsspurningin,
sinni reistur
sum á fyrsta var
av Olav á Heygum. Teir útar-
beiddu eilt uppskot á lingi og
fingu lað vidtikid. Meinbogin
fyri at fáa kredilfelagsmálið
igjøgnum fyri Føroyar var, at
kredilfelogini kravdu statsgaran-
ti fyri at koma til Føroyar at
virka.
Árið eftir
aftur reistur av
var spurningurin
arbeiðsmanna-
felaginum í Vági eins og av ar-
arbeiðsmannaorganisatiónunum
yvirhovur. Við javnaðarmanni
sum orðferara varð kreditfe-
lagsmálið aftur viðtikið, og vidlik-
ið varðatsokja um at fáa settar í
gildi í Foroyum líknandi fyriskip-
anir, sum teir hava í Danmark
til frama fyri húsabyggingina.
Hesar = viðlokur og áheitanir
vórðu so av ministeriinum
beindar í erhvervskommissión-
ina til ummælis.
fyri mini-
steriið og hinir limirnir í kom-
Embætismenninir
missionini komu ásamt um at
stovnan
ferð-
ir vidgjørda stalslánsbyggigrunni.
sela fram uppskot um
av tí her í bluðnum fleiri
Hetta uppskot varð undirtik-
ið á tingi av ollum ultan vinnu-
flokksmanninum Chr. Holm Ja-
cobsen og Jóanes bónda Pal-
urssyni.
Hvussu var tá hetta uppskot-
ið? spyrja lesararnir ?
Tað er stutt sagt:
í ein
Ståturin rindar
byggilånigrunn 220.000,
árliga
Hesin grunnur verður algeva
byggilån upp til 55% av húsa-
virðinum aftanå, at sparikassin
hevur lænt 25%, av byggikostn-
aðinum.
Maður
kunna fáa til
verður, so statt at
láns inntil 80%,
av byggikostnaðinum.
Grunnsins lán verður bíligt
og langfreislað, og samráðingar
eru farnar fram við sparikass-
an um fyri sín part at ganga
við til eina avdråttartid uppá
minst 30 ár. At Sparikassin
gongur við til eina lániskipan
við so langari avdråttartid er
vist uttan fyri allan iva.
Javnaðarmenu = eru fegnir
yvir at kunna boða frá hesum
årsliti av teirra strembun fyri
fyri
ingina í Foroyum.
betri líkindum húsabygg-
Javnaðarmannaministeriið, ið
er gingið við til hesa stórfing-
nu hjálp til húsasmiðir og hitt
liðið, ið skal
seta búgv, hevur her gjørt eina
gerð,
Í
Kt
tilkomandi unga
góða sum Feroyingar
óivað eru leimum ógvuliga takk-
samir fyri.
Hver er tann hugsandi ar-
heiðsmaður og fiskimaður og
Føroyingur yvirhevur, sum
kann fylkjast við teim flokk-
um, id eru samanrunnir til
ein flokk, hvers oddamenn eru
somu menn, ið ikki greiddu
atkveðu fyri hesum stórmáli,
hóast leir einki hevdu at seta
Í staðin?
Sinnissjúkra-
húsmálið, ið
vinnuflokk -
urin sveik.
Vinnuflokkblaðið — nú hevur
tað tíkið
hlaðið, lí at
vilja menn halda,
navnið: fólkaflokks-
less flokkur, so
hevur borið
seg so negativt at, at veljarar-
eru komnir at ræðast vinnu-
flokksnuvnið — skrivar eina
oddagrein um sinnissjúkrahús-
málið.
Blaðið letist
at einki sinnissjúkrahús er kom-
at harmast yvir
ið til Foroyar.
Tungt er at hoyra
Hval
Jóanesar
hevur vinnuflokkurin og
Palurssonar menn
gjort fyri al fáa eitt sinnissjúkr-
ahús.
Einki! Ikki bert púrt einki
til bala fyri sinnissjåkra- og
sjúkrahúsmálið hava teir gjørt;
men teir hava verið beinleiðis
ímóli hesum málið.
Í finansordninginum, sum
hevur givið pening til bæði víð-
»Dr.
spital«, og
kan av Alexandrines Ho-
nytt sjúkrahús á
Tvøroyri, er eisini játtaður pen-
ingur til eill nýtt sinnissjúkra-
hús í Havn.
Hesum finansordningi vóru
bæði Patursson og vinnuflokks-
menninir á lingi ímóti og har-
við ímóti byggjun av einum
nýggjum sinnissjúkrahúsi.
Peningurin er tokur og játt-
aður. Men
at tarna
um kriggid verður
byggingini
um, meðan
er eingin
vilandi tað er
skorðuð fast, at allir uttan bara
| javnhart á, uttan al
| ferðir i
Si her
40—60åragomul
Invalidurentulógin fyri Før-
oyar åsetur m. a., at invalidu-
renta bertverdurlatin til sjåkra-
kassalimir.
Fyri at oll skulu kuna vissa
sær henda
kassin fyri
havnar
rætt, tekur Sjúkra-
Tórshavn og Tórs-
uttanbíggja
sókn upp
lim hvønn ið er
millum 40 og 60 år, í tíðini 1.
30. i år, id
fram heilsuvåttan og
sum fann,
januar til juní
leggur
annars uppfyllir tær vanligu
fyri at kunna gerast
limur av einum sjúkrakassa.
treytirnar
Allir vegleidingar fåast vid at
venda sær lil skrivstovu sjúkra-
kassans.
Tórshavn, 3. januar 1940.
Nevndin.
vinnuflokksmenninir og Paturs-
son hava rætt at harmast um,
at sinnissjúkrahúsið ikki er
komið. Til tess hava teir for-
brotið sín rætt, lá ið teir sviku
sjúkrahúsmálið.
Tíðindi.
Kriggi0.
Í Káruleni hava Russar strongt
sloðan er
broyt nakað.
Í Norðurfinnlandi hava Russar
síðst í vikunu roynt vid horðum
ålopum, men eru har afturriknir
við slórum tapi.
fleiri
flogfør hava
tveill
Russisk
vikuni bumbur
niður yvir opnur finuskar byir;
nakað av fridarfélki er dripið,
men lítið í mun til ta øgiligu
rúgvu av bumbum, id niður
eru tveiltar.
Nordanlond-
Finnland
hevur verið hesum neyðstaddu
Innsamlingin í
unum til frama fyri
til góða hjálp. Í Svøriki er so-
leiðis innkomið f peningi yvir
8 milliónur.
Ensk flogfer vóru í vikuni
inni yvir Helgolandsbuktini og
lveillu niður bumbur yvir
ymsar lýskar verndarstødir, m. a.
oynna Sild við hitt dansk—týska
landamarkið. Leygardagin fór
hópur av enskum flogforum inn
komu so
yvir Tyskland. Tey
langt inn yvir landið sum til
Wien og Praha. Onglendingarnir
tveittu ikki á hesum sinni
bumbur niður — einans pappír.
Bert Í av
ikki heim aftur.
flogførunum nåddi
Tysk flogfør hava í farnu
vikuni roynt álop á enskar
býir, men tey vórðu burtur-
ríkin, áðrenn ley fingu volt
nakran skaðu.
Loysunnarflokkurin
hevur stillad lista til logtings-
valið í Suðurstreymoy og í
Sandoy. Í Suðuroy hevur fólka-
forbundið tveir listar. Tað er
heldur ikki sørt av ósemju í
sambandsbólkinum: í Vágum
eru 2 sambandslistar. — Veljið
javnaðarmenn á ling! Slemmið
uppá liste A!