mánadagur 15. januar 1940síða 2
‹ fyrra síða allar 4 síður næsta síða ›
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
terandi frágreiðing síggja menn
greitt,
at tud eru
við stórari
bandinum
javnaðarmenn, ið
måtstødu
og sjålvstyrinum at
frå sam-
byrja vid reistu og bardust fyri
at fáa gjøgnumført eina jarða-
umskipan, ið gevur teirri for-
oysku jørdini yvir 2 milliónir
tey fyrstu 10 árini.
Hartil er tann av javnaðar-
ministeriinum setta erhvervs-
kommissión gingin við til:
At loysa
50.000 kr. +
Árligun studning til
3000 kr.
goymslur
landbrúksskúlamálið
studning til driftina
seyðabrúk
Studningur til epla-
5.000 kr.
ár) 60.000 kr.
Umframt hetta kann nevnast:
Studning
til gartnariir (3
Árligan studning til djóraal-
ing kr 30.000. Árligan studning
til åtskifling kr 20.000. Årligan
studning til royndarbråk kr.
16.009, Årligan
seyðavask kr 1.800.
Meðan
sjálvstýrismenninir al
studning — til
sambandið og »teir
sjey«
enda eru gingnir vid til al
greiða atkvoðu fyri hesari rúm-
ábót til
less verri hava teir skert minni-
isku jarðabrúkið
mannsins algongu (il jørd og
gjørt tað møguligt hjá aftur-
haldsins prestum at dýrka
minnimanninum prestagarðs-
leiguna — hava oddamenninir
í tí nýggja stórkapilalista flokk
inum Jóanes bóndi Patursson
og Chr. Holm Jacobsen einans
verið ímóti við hond og fót.
Ja, Jóanes Patursson hevur
ikki aftrað seg við at biðið fút-
an, Kristmas Miiller, Stauning,
kong og gævar Noregsmenn
hjálpt sær at forða hesum so-
cialistiska framtaki.
1940.
1939
ið leingi verður minst í verald-
var eitt av teim árum,
arsoguni. Allur heimurin skelv-
ur og stúrir — alt tað illa í
mannaættini slapp leyst.
Hvat vil 1940 fara at bera
mannabernunum og hvat ber
tað okkum?
Allir prísir eru farnir í stór-
um uppeftir, meðan fiskimenn
okkara ikki fáa eina krónu
meira enn fyrr — heldur minni,
siga summir.
Hva!
aðarmenn hava leingi
)
skal hetta enda? Javn-
skrivað
og rópað út um Feroya land
um al stovnað landshandil við
stórverum. Men Ferova fólk
hava vent tað deyva oyrað
til og valt 19 umboðsmenn fyri
kapitalistarnar inn á Føroya
logling. Tí var lad nyttuleyst
alt, ið vit 6 javnaðarmenn sog
du og skrivaðu og kravdu á
løglingi, at landshandil skuldi
stovnast beinan vegin, tå kríggi
ið brast á. Heldur
beidsmenn og fiskimenn annað-
máttu ar-
hvort svølta ella rinda gøding-
arpening til kapitalistarnar, enn
at yvirklassaløglingsmenn vildu
styðja okkum
og keypu voru
Nú sigst tað
til landshandilin.
| 8
S
tó, at nakað av verum er kom-
ið til landshandilin. Høvdu nú
javnaðarmenn — vid komandi
løgtingsval fingið fleirtal á tin-
gi, so skuldi
tryggjad og lætt slitmanninum.
Útróður hevur
góður í Suðuroy
landshandilin
verið toluliga
í heyst. Men
eisini um ferskfiskaprísin var
klandur millum útróðramenn
og yvirklassan.
Nú sigst tað, at friður er fyri
eina tid.
Grindir hava nógvar verið í
Suðuroy í 1939
Fólk
sallgrind, men
eins og í 1938.
hava nokk av gamlari
gleddust yvir al
fáa ferska grind nú um jólini
— lí fá eru tey, ið fáa jóla-
seyð. Men hvat hendi? Eisini
grindina fáa kapitalistarnir fyri
meðan tey fá-
3 ella
Kapilalistarnir
lítið og einki,
tæku bert fingu Í ferðir
í pottin. hava
eitt paradis í Føroyum, meðan
at doyggja
tey fátæku eru um
í raki.
Nær vaknar tann fálæki Før-
ovingurin og rekur kapitalistar-
stýrinum burtur
Tað
rikið kapitalist-
nal rå
allastaðni frá. málli verið
ein lætt sak at
arnar frá stýrinum bæði i
søknarstyrum, loglingi og alla-
slaðni, um (80 so er meinig:
heitsráðini so megu vit reka
afturhaldskropparnal burtur.
Hetta havi eg mangan
sagt oð
skrivað, og nú sæst, ut eg havi
rætt: tí hvat hava ikki meinig-
>
heitsráðini í Eysturoy gjørt?
Tey og teirra hava
g prestar
gingið saman við Føroya pró-
ti og dýrkað leiguna á presla-
jørdini so høgt upp, at eingin
fálækur maður kann hava hesa
jørd í leigu.
Arbeiðsmenn og fiskimenn!
Latið okkum nú taka lógvatak
saman og ikki slogga á, fyrr-
| ann sigurin er okkara.
Í
|
|
i
|
|
|
Í
|
|
| lærurikt
»O! Ræk mig kun Broder din
barkede Haandc.
J. H. Danbjørg.
Tá ið Jóannes Pat-
ursson spældi hin
takkandi hovmaðurin
á Danatingi.
Tad kann vera áhugavert hjá
okkara lesarum og framíhjá
fyri = Jóanes bónda
Paturssonar avgudsdyrkarí, al
fáa loyvi at síggja aftur
skoðuspælara
tilik
glaman fer
um Paturssonar
tjald. Kann henda, at ein
skoðan viðforir al
av »sankt Gertrude men
tað gerst ikki við, »Ilusi6nin«
má víkja fyri sannleikanum.
Foroyingar, ið hava hoyrt
Jóanes Putursson og lisið hann,
ógvast yvir, hvussu hann fer
%
við Danum fyri teirra støður
og gerðir móti Feroyum síðani
Ð
1814
Ein skuldi hann
l'úð, al
hevði verið ein brølandi leyva
í síni tíð, tá ið hann sat á
Danatingi. Men gakk. Eingin
Føroyingur hevur verið so
krúpandi og so undirbráttlig!
takkandi sum hann.
Vit vilja í hesum og í kom-
okkara les-
andi bleðum geva
arum prégv fyri at so er, við
úr rikisdagstidindinum at pren-
ta brolspartar úr hansara ym-
su reðu á Danatingi:
I.
Ríkisdagstíðindi 1904—35
síðu 2746.
Hoyr Jóanes Patursson biðja
um danskan biskup. So høgt
metir hann Føroyingar tå, at
hann heldur tað ikki vera
vert at krevja sum maður, tí
Føroyingar sigur hann, vóru
ikki annað enn andalig-
ir smádreingir :
Jeg vil í Forbigaaende gore
nogle Bemærkninger tl del
ærede Medlem for Ringsled
(Zahle). Det synes, som om han
oplallede mig lidt forkert í
Gaar, da jeg talte om Ønske-
ligheden af, at den øversle
Myndighed saa vidt
gejstlige
muligt blev paa Stedet. Jeg om-
talte det overfor Grønland, for-
di jeg menle, det vilde være
8
og riøligsle, og
det naturligste
jeg kom í den Forbindelse lil
at berøre, hvorledes Forholde
Færøerne.
tilbød al
ne havde været paa
Det ærede Medlem
bande en og fo Biskop-
ikke
nogel
sende
per derop. Det bar nu
været min Mening, alt
saadant skulde ske, og jeg er
jo ikke saadan særlig begejstret
for at faa san mange Biskop-
men jeg men-
faktisk i 360
per som mulig,
te, ut naar Vi
Aar ikke havde haft nogen
Biskop, vilde det ogsau være
det naturligste, naar vi en Gang
vedkommende saa
3iskopbesøg deroppe, ul
ogsaa vilde
bosætte sig der med dei sam
me.
Jeg skal for øvrigt udtale min
Tak til det Medlem fot
selv
ærede
at han vil stolle mere
vidlgaaende Forslag fra Færøer
ne om Befolkningens aandelige
Han
menle, at jeg ved denne Tanke
og malerielle Udvikling.
5
unganende Biskoppen havde
været ganske beskeden, men
det ærede Medlem maa jo hu-
ske paa, al der er et dansk
Ordsprog, som siger, ut Beske-
denhed er en Ynglings storsle
Dyd, og at Færingerne maa jo
betragtes
kulturelt set endnu
som Ynglinge. Jeg vil i saa
Henseende gøre opmærksom
paa, al der endnu ikke er hen-
gaaet 50 Aar, siden Færingerne
nelop vare under den samme
Administration kan jeg vel
Grønlænderne
sige som
endnu ere under. Der er ikke
hengauet 50 Aar, siden Færin-
gerne bleve loste fra Monopo
handelens Baund. Den ældre
Generalion deroppe har faktisk
været i Berøring med den fol
os saa umuadeligt uheldige Ind-
Navn
Hvorvidt
retning, der gik undei
5
af Monopolhandel.
denne er lige saa uheldig fol
Grønland 0 Grønlænderne,
8)
#3
kan jeg slet ikke dømme om,
da jeg uldeles ikke er kendt
deroppe. Jeg formener derfor,
det er ganske naturligt, at vi
nu ere rel beskedne og endnu
optræde som Ynglinge. Jeg haa-
DE LL ae es sgT AA |—e—
AKTIESELSKABET
FØROYA BANKI
Hovedkontor: Afdeling:
THORSHAVN TRANGISVAAG
AKTIEKAPITAL OG RESERVER KR. 900,000.
Bankforretninger af enhver Art udføres.
Stiftet 1906.
Kontortid 11—3, Lørdag 11—2,
rr æ
Lýsing.
Føroya Fiskimannafelag ger hervið kunnugt fyri SÍnum
felagsmonnum, at uppskot til kontrakt fyri trolarar (saltfiska-
og ferskfiskaveiðu) er lagt fram fyri Føroya Felag fyri Trolarar
og Garnskip“, sum hevur avvíst forhandling.
Føroya Fiskimannafelay hevur tað álit á felagsmonnum,
at teir ikki fara út við trolarum, fyrr enn semja er komin |
lag. Forliksmadurin hevur fingið ávaring.
Stjórn Føroya Fiskimannafelays.
ber dog, al den Tid ikke er | Tiders Ugunst ere blevne ad
saa fjern, da vi kunne oplræ- skilte i politisk Henseende. Jeg
de mere som Mænd, end vi | tvivler ikke derpaa, og jeg et
hidtil have gjort, og det med ! ogsaa sua sangvinsk at fro, at
sande og sunde Krav. Det glæ- | vi ville møde Stølte baade fru
Med- | Rigsdagen og og ikke mindst
1
der mig da, af det æredt £ g og
lem fra Ringsted har tilsagt mig | fra den høje Regering.
sin Stølte, og del san
g megel |
(Meiru).
mere, som vi jo ved de sidsle |
Johan Poulsen, félkatingsmadur, roynir at rongja
sannleikan og renna frå sínum eynu uppskotum.
Men vit vilja eina ferð enn - ikki við umsveipum
og uttanumsnakki - men við hansara egnu upp-
skotnm úr løgtingstidindum negla hann til
sannleikan
um hansara, sambandsins og sjálvstýrisins brotsgerð
móti teim gomlu og innvalitnnum.
Harri fólka- , ein stav í Føroya Social-Demo-
lingsmaður
Johan Poulsen,
roynir í seinastu | krats dokumentation av:
Dimmalætting at umbera seg 1) al »Justitsministeriet« Í
og sambandið fyri at ellisrent- | Skrivelse af 11. August 1921
an og innvaliturentan ikki vór- | Gf logtingstíðindi 1921; blaðs.
du gjognumford, fyrr enn javn- 171) og ikki sambandið
aðarmenn komu á ting. reisti innvaliturentumålid, men
og hver lesari, ið | at tygum, Johs. M. Fr. Poulsen
Men ein
saman við
hevur lisið okkura dokumenta- fólkatingsmaður,
tion av sambandsins syndugu | sambandsmonnum og nøkrum
stødu móli leim gomlu og in- | sjålvstyrismonnum viðlóku het-
valitum, vilja síga til Harra ta uppskot:
Poulsen og sambandsins odda- »Sagen udsættes til næste
menn: Aar.c
Mínir góðu harrar! og vóru við at fella eitt upp-
Allar forkláringar um, at lóg- | skot frå Rasmus Rasmussen
irnar ikki = hóskaðu fyri Føroy- | um at seta innvaliturentulóg-
ina broytta í gildi fyri Feroy-
(sí logt. 1921).
ar, lí kommunurnar og logling:-
ið ikki orkaðu at betala ellis- | ar.
renluna og invaliturenluna, 2) at tygum aftur næsta år
umbera ikki sambands- og | søgdu: »Sugen udsælles indtil
sjålvstyrispolitikkin á tingi og Í | videre« og aflur vórðu við al
kommununum yvir fyri ellis- ! fella Rasmus Rasmussens upp
innvalitun innvalitum Í
rentufølkinum og skot um al veita
innvaliturentu — (si
1922)
altso sintur til at:útskjóta mål
um: Foroyum
Tí tað var tykkara skylda at | legtingst. lygum vóru
koma fram við einum uppskoli
sum hóskaði fyri Føroyar, og | ið til lað óvissu.
hjálpt teim gomlu 3) at minisleriið og ikki sam-
bandsmenn í 1922 reisti málið
um ellisrentu til tey gomlu Í
Foroyum, og at tykkara svar
var útlfluktir at biðja umlmann-
in siga tykkum, hvussu vorðið
sum kundi
eins og invalitum.
Tygara grein, harra fólku-
tingsmaður, hevur so statt við
sínum umvegum og
ollum
burturforklåringum íkki rongl
——