mánadagur 12. februar 1940síða 1

FRÆLSI -FØROYA- SOCIAL: JAVMNADUR EMOKRAT BRODURSKAPUR : | Lýsingaprísur fyri petitreglu: 30 oyr. á forsíðuni, , . | Kostar kr. 1,50 fjórðingsárið rn Porto. 'laðið r Nr. 5. 20 oyr. á 3. og 4. síðu. Við størri lýsingum fæst Mánadagin 12. februar 1940, | verður bilagt á posthúsinum, brævsavnarstødum 14 art; | avsláttur í prisinun | | og skrivstovuni. Telf, 148 | þá . | stemmur — Her hevur arbeiðara- | fáa tað, ið tey av sonnum åltu: | minna mannin í samfelaginum. iz ti || o Ø politikkurin onga tid fingið fóta- | fulla og heila hjálp, mangar Okkara uppgáva verður fram- ØøG 1Nngsva 1 festi. Hin høpileysa nationala | ferðir betri enn nú, o. s. fr. | vegis tann: onga letu, ongar 30 - 1940 toganin hevur enn her kunnað | Men, sum ein veljari klókliga | kreftur og eingi heiðurlig meðal . Januar á blendaðarbeiðara-ogfiskimanna- | segði: tå ið fjøldin skal sleppa | at spara fyri at náa hetta bjarta — fjøldina oglokkad hana at runnid | frå skatti og tollum, tey ríku | og av sonnum einasta heilbrigd- Stødan aftanå løgtingsvalid er Vit hava íkki kunnað dult | eftir luftspeglingum og einum | undan stórmannaskatti, eingin | aða sociala og nationala mál. óbroytt. 8 sambandsmenn, 10 henda okkara harm og sorg | politikki, sum einki hevur hafl | stuðul skal biddast frá Danmark, | Tí einuns hann er í sam'jóð við sjålvstyris- og vinnuflokksmenn | yvir støðuna hjá arbeiðara | ul gera Við arbelduranua sonnu | men kortini skal hitt almenna, | hitt aðalbornasta í allari mentan og 6 javnaðarmenn eins og | fjøldini í Havn í lívsins brennandi | lívsinteressur. Kann vera, al ein | sum vinnuflokkurin sigur ikki | og stremban fyri land og tólk frammanundan valinum. stríði fyri og móti frígeringini | partur av veliurunum er vilstur | skal røra fingurin við trustar, | — einans hann kann av sonnum Javnaðarmenn hava fingið 3 Í av teirri stóru fjøldini. Men vit | av vinnuflokksins ugilation, ið | rinda ellum stuðul og byggja | kallast nationalur og fullgóður kreðsvaldar í Suðuroy ímóti | vita. at henda sleða stavar frå | vendi kennsgerningarnaráhevdið | landið upp og hjålpa vinnu- | Førøyingur, sum setur tað sum 2 kreðsvaldum og Í eykamanni villleiðing av nøkrum av odda | og lokkaði við valagninum, ið | lívinum upp á fót hvor skal | fremsta mál at lyfta fjøldina, seinast. Sandey stóð eisini Í monnunum. Teirra er áhyradin | aldri vildi fingið nakran fiski | lá betala ? hin fálæku og mimnnimenta til sterkari. Allir spádómir um frá | Teir hava veitt fjøldini veikleika | mann og arbeiðara al fylt sær, | Kinaferd æt tað: hver vinn- | javnbjóðis góð, fri og fræls kor fall her vórðu so statt fil] fo staðin fyri styrki. Spjading | um teir høvdu havt stundir at | andi maður ein lut í Sjóvinnu- | og hitt núverandi fálal av múgv- skammar gjørdir. Í Norðoyum | í staðin fyri savning. Eina falska | hugsa seg um. Men vit fåu | lánsgrunninum. Man tað eina | andi sila í. | okkum illa til at:trúgva hesum. | ferð fara at eita: hvor Føroy gingu javnaðarmenn mest fram. Her vunnu leir Í eykamann og 100 meir atkvødu enn yvir seinast. Eysturoyin hevði eisini meiri = javnaðarmannaalkvoður enn seinasl, 74, og fingu javn uðarmann Í kreðsvaldan mann í hesum valdomi. Sudurstreymoyar valdømi misti sín umboðsmann fyri ar beidarafjøldina. Hetta var hug- Vit harmast arbeiðaranna vegna. Ti stoytt, viðganga tað og tað sýnir, hvussu Ometilign stutt arbeidarafjøldin í Havn er komin í fylkingini til stríð fyri friari og betri korum fyri arbeiðara stattina. Hugsa sær, at um 900 organiseraðir arbeiðarur og kvinnur ikki hava fingið eyguni upp tankanum, at tey duga at síggja so frætt fyri fylkingar veikleikan Í al hava stórbóndur, bankastjórar og ftílíkar, sum hava sett sær til lívsmál at kvala socialismuna, arbeiðara politikkin, heldur enn at velja menn, sum sellir eru á odda at verja teirra felags- og fakinle ressur. 3 av Havnar arbeiðs- mannafelags stjórn vóru løgtings- ferð. Men arbeiðara- evni hesa fjøldin í Havn valdi heldur Jóannes bónda Patursson, ið aldri hevur rætt ein fingur fyri at veila arbeiðarunum betri kor. Háðandi um stríðið fyri at Ívorturímólti. hevur hann talað veilu teim gomlu og teim arbeiðs Við valdi leysu einu lógfestu hjálp. liðina av Jóannes bónda arbeidarafjøldin bankastjóra Pelersen, ið er harðasti mót stødumadur av ar beidarafylking ini og verjari av stórmannu politikkinum. Her fór fjøldin av Men partur fór Gl hinar báðar aflur- arbeiðarunum. ein stórur haldslistarnar, ið vóru mannaðir við grossistum og monnum, sum helst síggja arbeiðs- og fiski mannafylkingina orkuleysa. Oll minnast »Dimmalættingar« og »Tingakrossar« herðu mótstøðu móti samgonguni millum danskar arbeiðsmenn og føroyskar og fiskimenn. størmanna nationalismu (chauvi nismu) í staðin fyri la einastu hollu tjóðskaparrorslu, ið er kærleikin til land og fólk, drivin og fylt við eini spreingj andi trongd eftir at fylkja fjøldina til stríð fyri at frígera einstaklingin og lyfta hann til frí og fræls undalig sum økonom isk kor. Fad vil vera ein høvudsupp gåva javnaðarflokksins av allari fella arbeidarafjøldini í orku at hesar villleiðarar og hjálþa Havn at síggja sín figginda og molta honum órædd. [vd vil ein heilag uppgåva al djørv og verða javnaðarrersluni A leiða eitt sterkt lot frå leirri friskt og norðlendsku arbeiðarafylkingini undir tí socialisliskan merkinum inn yvir slitmannafjøldina í Havn, ið higartil í óviti heyni gingið ørindi g fyri stórbóndan i Kirkjubø og stårmannapotitikkin heild Í Vágum og i síni her á landi. Nordurstrevmos mistu javnaOarmenn eisini nakrar Fil tess må okkara fólk standa ov høgt í mentum. Hvor kann t. d. hava tikið vinnuflokksins logeran fyri veljarunum alvor ligt, tá ið hesin flokkur fgjøgnum blað sítt bjóðaði teim minni mentu skaltafrælsi eins og í Danmark eingin skuldi altso rinda skalt av inntøku undir S00 kr. Dýri varð lovað, al verja fólkið móti tollum! Men samstundis skuldi ikki vera at okja skattin á tær stuðul talan um stóru innløkurnar. Til og peningahjálp frá Danmark hevði flokkurin einki uttan háð g skuldu ikki fl og spotl, Førovingar Í i ganga biddarsgongd. Teir vóru menn fyri sjálvir at greiða allar økonomiskar vansar. Havnir og vegir og onnur almenn arbeiði skuldu ikki steðgast men fara fram við fullari kraft. Tey gomlu skuldu einki missa av ellisrentuni, men teimum skuldi heldur leggjast afturat. Avlamisfólk og t skuldu sjúk og all reingjandi SU) Elna g minstuforljenastu úr Sjóvinnubankanum honum, sum ikki kendi fiskimannin, tå ið hann royndi ut fáa sær eitt lán til eina útróðraroynd í Grønlandi? å Vit siga vid Påll Nolsøe: luft og humbukk ! tað fiskimenn og » Einaferð og verður brátt vilja arbeiðarar eisini í Vágum, Norð- streymoy og í Havn fáa eyguni upp fyri hesum humbukks- politikki, sum teir hava latið seg villleit at valt og styðja. Einaterð og tað verður skjótari, enn afturhaldsflokkarnir við,at tað vil vera, nu ugga seg vil arbeiðara- og fiskimanna tjøldin yvir allar Foroyar — eins og fiskimanna- og arbeiðsmanna- fjøldin í ollum Nordanlondum longu hevur sæd lað koma at síggja, at javnaðurmanna politikkurin er einasti politikkur, sum við allari orku og heitum og heilum huga berjist fyri hin Hin ræduligi kuldin er doyr av kulda. Á myndini sæst eill finskt herlið í stødu í kuvanum. ógviliga meinur fyri kriggsførsluna í Finnlandi, og nógv russiskt herfólk | Jacob Mikkelsen stýrimaður. Nú er aftur ein raskur ungur foroyskur sjógarpur farin, lagt beinini í tí stóra felagskirkju- garðinum, Hesa ferð varð tað Jacob Mikkelsen, Norðsjónum, sonur Jacob bjá Mikki suðuri í Vági. Báturin, ið Jacob sigldi vid, er farin á minu í Norð- sjónum. Jacob, ið hevði fingið alt við umborð í feroyskum sluppum, við vaðbeinið fyri ein ungan Fór nú sá, at loganin fordi ongan veg og evnaligan mann hann tí uttanlands og sigldi sum stýrimaður og hevði ljósa fram- tíð fyri sær. Jacob var fult út klárur yvir, hvussu stórur vandin var al sigla yvir Norðsjógvin; men hann eins og aðrir rættir føroyskir sjógarpar, ið íkki óttast Íslands suðurslrendur og tað óttaðist heldur ikki kríggsvandan, ið ló vandafulla grønlandshavid, honum at bana. — lað, at bleiv Syrgiligt er raskur maður í bestu árum, sum endi- fram á sit! lívs- hátt frá farin á la oll í fyrr ella seinni, og sum eingin liga er vunnin mál á henda skal verða tíkin burtur ollum. Jacob er longu ferðina, sum vit skulu fara av okkum kann koma frá aftur. Hesi sorgarboð vóru tung fyri foreldrini, ið áttu tveir synir, sin var bin eldri bróðirin, raskur í sínum óttaðist fremstur, tå ið á stóð, .og lívdi frísinnaður, virki, ongan vanda, sær ikki til nakra síðu, trågvur og vinsælur, ein ræltur Føroy- ingur, ið vildi verða sínum fødi- landi til ikki tráðurin so bráddliga varð slitin. heiður, um lys Hesin evnuligi unglingi varð ein av leimum mongu, ið sak- leysir fulla fyri blóðaudanum, ið nú liggur sum ein marra um heimin. Friður yvir minni hansara. J. Leivsgarð.