hósdagur 28. mars 1940síða 2

$ je JA Fiskimenn. Í »Føroyatidindi« 17. februar í ár hevur ein kapital- istiskur huldumaður, nevnir seg lítla skrivað eina grein, sum allir fiskimenn kunnu hava gagn lesa, og tessvegna vil eg biðja >Feroya Social- Demokrat« um at endurprenta greinina alla, sum hon er, iðandi: fyri »n«, av at Hon er „Fast 101 eller Procenter? For nogle Dage siden var der i et thorshavnsk Blad et Indlæg nogle Fiskere, det "Jev tilraadet at gaa bort fra hvori stærkt fra di ningsmetode og i Stedet guu over til fast Maanedsløn. Detie vilde samle, procentvise Løn- efter Indsendernes Mening be- lyde en stor Bedring af Fisker- nes Kaar. va, dot er kúa rimeligt, at Fi- skerne overvejer hvorledes Kaa- rene kun bedres og drøfier disse Kontraktfor- Muligheder, naar handlingerne staar for Døren. Men, dette Kra hvis Gennemførelsen af vilde betyde en god og sikker Forbedring af Fiske- rens Kaar, saa maa det jo og- san samtidig betyde en Forrin- gelse af Redernes Kaar, og være sa- med at man ensbe' ;dende vedc den spinkle Gren af, hvor- paa Fisker og Reder sidder. Det er jo hvad Gren kan bære. Og det er netop begrænset, denne den piucentvise Lenning, der har gjort, at Kutterne har kun- net drives, thi her tager Fiske- re» sin Risiko lige saa vel som Rederen. Men i samme Øjeblik som der blev gennemført en fast Løn, der betød en Bedring for Fiskeren, vilde Rederen staa ene med Risiko'en, og det er vel vivlson han vilde tage den. ; ikke nogen Hem- meligheu, at det ikke staar sær- lig godt til med Regnskabet for Det at der er nogle daarlige Redere iblandt, det skal ikke forsvares her, men det nd en Tilfældighed, at der hvert Aar og der er vist heller ingen Tvivl Kutterne. kan gerne være er nok lidt mere staar Skibe til Tvangssalg, om, at Regnskabet vilde blive meget ringere i det Øjeblik, der blev indført fast Maanedsløn. Der «r næppe mange Redere der vilde sende Skibe ud paa de Betingelser, thi det vilde være den sikre Ruin for Kut- terfiskeriet. Men der kan jo hjælpes pan Regnskabet paa to Muader, nemlig ved at øge Ind- tægter; > eller ved st formindske Udgi' ioget at øge Udgifterne, om ikke ne; det hjælper ikke tilsvarend“ 'niitægter skaffes. Et Skri . í et være, om Fisker- den rigtige Ret- ning vilde ne selv vilde overtage 3kibene. Derved vilde de jo sikre sig alt det Udb!ls, blev af Drif- ten, og sive fri for den evinde- der lige } - ænkeliggørelse der nu stadig inder Sted meller eder og Fisker. Det er vist alininde- lig kendt Mand arbejder med større Inte- og anerkendt, al en resse, naar hva udfører sit eget AKTIESELSKABET FØROYA BANKI Hovedkontor: THORSHAVN Stiftet 1906 Afdeling: TRANGISVAAG AKTIEKAPITAL OG RESERVER KR. 900,000. Bankforretninger af enhver Art udføres. Kontortid 11—3. Lørdag 11—2, for andre, saa der er al mulig Udsigt til at større, og der er absolut Tvivl mange Punkler vilde blive ud- Indkomslen vilde blive ingen om, at der paa vist større Sparsommeliglied, saaledes at Udgiften vilde blive mindre, Ja, men dersom Ind- komsten vilde blive større, Ud- giften mindre og hele Fortje- nesten tilfalder Mandskabet, hvor- for saa ikke straks slaa til. Der er nogle der vil sige: Vi ejer ikke Penge til at købe Ski- be for. Nej, det kan godt være, men hvor ofte hører man ikke om, at nu køber den og den Skib, og han ejer ikke en Øre. Der Tvivl om, at 20 Mand lige saa kan da ikke være nogen let kan skaffe et Laan, som een Mand kan, saa Anskatfelsen kan ikke volde saa stor Vanskelig hed, og til Udruslning gives jo nu Laan mod Sikkerhed i for- ventet Fangst, og Salget ordner Nej, Side af Sugen kan nok Fiskaexport. den økono- miske ordnes. Men Sagen har en an- den Side: kan de 20 Mand hol- de sammen ? Det er netop det i Landet, og Fiskeri Enighed og Sammenhold kniber mest med her under den her nævnte Form vilde have en umaadelig stor opdragende Betydning, og uden Tvivl sætte Spor i det offentlige Tid behøves inden ret lang var thi Sammenhold. Liv gaaet, ogsaa der Det vilde være i høj Grad ønskeligt, om et saa- dant Forsøg blev gjort, ja, det burde for mange Aar det været fastslaaet, om Kutterfiske- være gjort siden, saa havde nu dødsdømt eller ikke. Mænd, der haft deres Mening vigligere Ting at riet Men forrest, var de har staaet har andre, efter tænke pan end det saa daglig- dags som det daglige Brød. Men ikke komme ind paa det Spørgsmaal det er maaske værd al ved denne Lejlighed,« Omanfyri standandi grein er annaðhvert ein falliterklering frá kapitalistiskari síðu ella ein speirekan av okkara fiski- monnum. Er ætlan slórmanna nú at tveila alla ábyrgdina frá sær? Ja, tað kann tykjast so. Men hvussu er samfelag okkaru fyri reikað at kunna yvirtaka oll skip og reiða tey út? At hin eigur tey flestu skipini, er einki danski fiskarfbankin at ivast í. Nú í mong år hava eingi skip verið úlreidd uttan við úlreiðsluláni, Stult sagt er skilið nakað soleiðis, at staturin Alejd., end núuar han arnejder í hevur latið lán fyri at byggja í | | Í MERKIÐ Havnar ungmannafelag. Tad verður hervið gjørt kunnigt, at vit ikki læna borðbúnaðin út. Nevndin. skipini og sela motorar í ley, hann hevur latid lán til at reparera ley og reiða ley út, | nú má hann eisini rinda og fiskimonnum fleirra pening og samstundis garantera reiðar- unum minst 50 oyru fyri kg. Skilið er so tað fær ikki verið stórt verri. vánaligt, at Javnaðarmenn hava ferð aflaná ferð hildið fram, at landið skal hava allan handil vid ålgerdar- tað til, at fiskimenn skulu yvirtaka verum; lí kann ikki bera skipini og so missa ley aftur, | lessvegna al privatir grosserar skulu selja teim dýrar úlgerðar- táa soleiðis allan verur og vinningin, meðan skipini hava | undirskot á hverjum ári, inntil slórmenninir fara avsíað aftur við leim. Heldur ikki samfelagið kann | verða fjent við at reiða skip úl, við úlgerðar- meðan handilin vorum er á privalum hondum. Høvdu javnaðarmenn havt fleirtal á eg verið lann fyrsti, ið Foroya - loglingi, so hevði skuldi mælt fiskimonnum til at fingið skip sjálvir. Men »Sporene eilt hava so skræmmer«, sigur danskt Vit leim royndum, ið haft, tá ið skip ordatak. ringa erfaring a privatir menn hava hava eiga Tað við lí, at tann teir roynt al sjálvir. hevur sum oftast endað maðurin, sum reilt hevur skipið út og keypt fiskin frá skipinum, hevur fingið skipið sum sína ogn, tå ið nøkur ár eru umliðin. Tí er tað legið, at menn skulu fáa seg lil at skriva slíkt sum hetta lílla »n«id í »Føroya- tíðindi“. ) »Et Skridt i den rigtige Ret- ning vilde del være, om Fiskerne selv vilde overlage Skibene. Derved vilde de jo sikre sig det Udbytte, der blev af Driften, og være fri for den evindelige Mis- tænkeliggørelse, der stadig finder Sted mellem Man lítla fiskimenninar, fí Reder og Fisker.« »n« ælla at speireka ikki eiga leir skipini sjálvir? Um hella verður kanska høvi at skriva meira sØinri J. H. Danbjørg. Feriuløgin. Sum kunnugt reistn javnaður- feriulógarspurningin á Og tað eydnudist fyrst al vidtikid fyri allar árið eflir — arbeiðandi fólk á bæði fastlont og timalønt. Tað skal límalontu menn tingi. fáa við fasta árliga frílíð løn faslløntar, seinri — fyri all landinum, ikki noktast, at vil eins og fastlontu arbeiðarar gleddust yvir at fáa hesa lóg. At lað á tingi viðlikna uppskot til fritid við løn fyri arbeidarafjøldina kom at verða gjørt til lóg beinanvegin í fyrstu ríkisdagssetu, ivaðust menn ikki í; lí límalontir eins og fastløntir fingu i arbeiðarar í Danmark sama líðarhvarvi, málið um frífíð við løn var til viðgerðar á tingi, lógfestan rætt ll frílíð við løn. Men ikki frætt eilt einasla orð, hvorki frá umt- ella monnun, enn hava vil manni okkara ríkisdags- um, hvussu vorðið er við okkara fríðlíðarmáli. Er tað ongalíð farið úr Før- oyum? Hava okkura ríkisdagsmenn einki gjørt fyri at fremja málið? Vit amtmannin og rikisdagsmenn i loyvn okkum at biðja hesum blaði greiða frå, hvussu trítíðarmálinum er gingist, síðani tað fór vidtikid av tingi. Fleiri fastlønlir og timaløntir arheiðarar. Afturhald. Ég síggi í bloðunum, at aftur- haldsmenninir tilråda Foroy- mest møgulig!, Men nú vilegspyrja tykkum heiðraðu Halda fær jørd at velta f,sum vil hava ingum at vella og tað er sjålvandi rætt. menn: Gl,at hvor maður jorð? Eg trúgvi ikki. Tí haldi eg tað vera so legið, tå ið afturhaldsmenninir S. Ellef- sen og H. Iversen hildu fyri. í linginum, at haðani, sum fleir vóru frå, fekk hvor maður jorð búð aftrat, af var at vella Í, bara hann um hana, og lJøgdu leir at so ikki. Eg dømi teir ivaðus! ikki i, allastaðni; men so ei skal bara taka eitt um, hvussu her er vorðið í heim- bygd mini, og eg ivist ikki í, al sluðni : bað eg unnar maður um jørd til dyrk- so er nógva Fyri 2 árum síðani og ein ingar (leigugerði), men fingu vil eitt blankt nei frá teimum flestu, og er lað ennlá so galið her, at her liggja heili 7 ársfóður inn- hegnað og einaferð fyrr í líðini nú liggja avlakt í mosa vegna tess, at vil dyrkað; men sum íkki sleppa at velta tey aftur. longur líta vit ikki á afturhalds- Hetta er ið er; men orð lótir, vit vilja manna og hava lógir, sum geva hverjum ognarleysum so mikið, at vil kunnu vinna mest møguligt úr okkara egna landi; lí við lóg skal landið byggjast. Nú sita 2 menn úr sóknini á tingi; men eg trúgvi ikki, at vil kunnu vænta okkum nakað gott av leimum, tí teir eru mynstr- aðir við aflurhuldsskútum, og t. vil eg sign við lykkum ognar- leysu: fylkist! Ella við oðrum orðum: Takid lógvulok saman, fiskimadur og urbeiðsmaður, tykkara skal framtíðin vera — við ræltferð skulu tit sigra. H. J. A AA [AA ÅA AA AA — Hvi fáa vit ikki nóg nógv av feroyskum koli? Vit hava altíð verið hugaðir Okkara ongulíð fyri kolagreystrinum. ummæli hevur Vil verið úli í stríð við leir, ið hava heilt góðu ligið eftir, hava beinleiðis nervað og kanska vilja g stedgað kolagrevstrinum. Men (essverri hevur tað gingið strillið við at fáa reiggj í kola- Studulin Tad vildi verid synd al virki. hevur 16 ikki trotid, brigda statinum, at hann ikki hevur styðjað kolagrevstramálið í stórum stili. Frá privatari síðu hevur heldur ikki verið latið so lítið ferð í grevsturin. Men tað tykist, sum Kill fyri alt sela kola allur stuðul rakk ov stutt. var vist: Kostnadarætlanin yvir, hvat ið kolið fyri og kundi brótast úl seljast fyri hann helt Eina tíð var talan um Tað varð ongalíð. IS kr. stórkoli. hell tíð kolið selt fyri 22 kr. tonsið. Tað lonsið av ikki. Eina langa visti seg eisini af vera ov lítið. So fór lad upp í nakrar og lredivu krónur tonsid. Men heldur ikki tað skuldi vera nóg mikið. Nú liggur kolaprísurin millum 40 og 30 kr. tonsið. Hesin prísur skuldi verið nóg hogur! Men gakk. Menn vilja halda, at nú skal hann aftur hækkast. Hella má vera galið. Menn kunna ikki kulkulera so skeivt. Tað ber ikki til. Men tað versla er, at einki kol fæst ofta og tilt. Seinast, tå ið trolarin »Leivur Øssurssond« fór niður, bað trolaradriftin um eitt sindur av føroyskum koli til uppíblandingar. Nei, less verri var einki nt fáa, varð svarað. »Cementa« lá á Tvøroyri við Biðið var kolinum lað bar eilt sindur av koli. so um al fáa nakað av hon lá við. Heldur ikki til! Hví! Hetta skilið er ræðuligt! Ensk Kundi ein blanda foroyskt kol er kol er so ilt alf fáa. uppí tað ensku, vildi tað hjálp! reiðiliga væl og drýggja væl um tað enska kolið. Vit Mitens og sýslumann Djurhuus biðja stjórnarlimirnar so væl al greiða okkum lað til, at ikki full kraft verður sett uppá kola gera frå, hvussu ber grevsturin, so Føroya Kol verður avgreiðslufort. Fleiri hundrað arbeiðarar ganga arbeiðsledigir á Tvøroyri (rytur so statt ikki. arheiðstólk teytur? Virðini í vil Hvat er lað lá sum Her må einki tróla. út, nú fjøllunum megu kunna sleppu uv við tey!