Sosialurinarkiv
Sosialurin 1940-04-02, síða 2
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

týsdagur 2. apríl 1940síða 2

‹ fyrra síða allar 4 síður næsta síða ›

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

í í 4 | í i AA . Harra blaðstjóri ! Loyvið mær Føroya Fiski- mannafelags vegna atsiga nøkur fá orð í tygara heiðraða blað um eina grein við omanfyri standandi yvirskrift, sum stóð í »Føroya Socialdemokrat« hós- dagin 28. mars. Høvundurin, id nevnir seg »Fiskimadur«, (tad kann væl vera at hann er tað) letist sum um hann er harmur starvs- braðranna tykt, stjórn felagsins hevur gjørt viðvíkjaudi kontrakt fyri 1940, nevnir hvussu ring kor fiski- mannsins eru o. s. fr. — nakað vegna yvir ta sam- sum vit ell, antin vit eru fiski- menn ella ikki so hjartaliga ásanna og fegin vilja bøta um. Hann rópar ávarandi til stjórn felagsins, at teir (fiskimenn) einki hava at missa. Vit vila tað so innarliga væl, og meiningin við kontraktuppskotinum er eisini at teir ikki fáa aftrat, um íkki so skulu missa, men nógv sum ynskjandi kundi verið, so tó so mikið, sum gjørligt er. »Fiskimadur« hugsar sær eisini, at vit nú mega royna at fáa tað best meguliga burtur úr henni, um hon verður galdandi. Ég haldi, kundi hugsað tað fyrr og ti longu, áður enn greinin kom Í blaðið*), var hann spart sær ómakin nú, uppskotið felt so eiggili: : sum verða kundi av Føroye Skipara- og Nuviga- tørfelag. Ætlanin vid greinini hevur ivaleyst be'dur ikki verið so mikið harma fiskimenninar sum hí; hevur verið at ;oyna at la í stjórn felagsin« mest møguligt og sela ilt í.illum stjórn og felagsmenn. Hann sig- ur væl, at hann ikki vil leggja sleggjuna á nskkan % stjórnar- lin) 014; mer vann ger tað tó í sama v Jbragc), og hvat verri lad á e' máta, at ein er, harn ger vika- fullan og snildan må undrast á hegnið. Ikki er væntandi at ein og hvor fiskimaður er ferð at skoða igjøgnum sjónhverv- ingina, hóast eygum er ásýnilig. Tað tykist at fyri hom fyri kenari vera umráðandi hjá hesum fiski- mann! at gera samtyktina so ring: og hættisliga sum møgu- ligt. Hann setur fram tel sum við fyrsta eygnakasti tykjast álítandi; mer sum í royndum eru og villandi; og hann tykist at vita hvønn prógvandi mátt tel altíð hava fyri fólki, ið ski fgjøgnum tey. »Siga vit«, byrjar Fiskimaður, LON eru fer fyri at skoða at prísurin seinasta år var 30 oyru kg og at ein fiskimadur harvið fekk 700 kr. í heilárs- fiskiskap; verður hann í ár at Í jó. — Nei mín góði fis: vur! Eftir vanligari reguladetrirokning tjenar hann 1166 kr. og 66 oyr., og ein foroyskur fiskimaður roknar við 166 kr. 66 oyr. (Her er sjón- hvørving mr. 1). >Tók hann nú *) uppteljingin fór fram kl. 8 sama kveld, sum blaðið var prentað. Blaðstj. | „Fara skipini út?“ engan lut í útgerðini,< docerar »Fiskimadur« víðari, fekk hann 890 kr. í meirfortjenastu« — Nei, mín góði Fiskimaður! Hann fekk 466 kr. 66 oyr. meira, (her er sjónhverving nr. 2). Nú ger »Fiskimadur« eitt ófatuligt skarvslop, boltar heilt rút (fyri at koma til >sjónhvorving nr. 3<) og dettur niður á eitt tal: — 2200 krónur, sum hvor og ein fiskimadur á Feroyalandi skal kunna rokna sær dýrtíðar- hjálp av eftir prístalinum 0,16. 0,85. — Ja, tað sær út sum tann snildasti taskenspælarakunstur, og er royndini. Hvat »normalbudgett«, tað er útroknað heldur ikki meira vert í hevur prístalið og tað eftir, við hesa sak al gera? — Púra einki; »Fiskimadur« við ollum snildum men her roynir at nýta tað til at niðursela upp- skot stjórnarinnar við. Tað er prístalið í heila takið kann koma meira ivasamt, um einum partsfiskara tilgóðar, men um so skal vera, verður tad ivaleyst roknað av hansara veru- ligu ársfortjenastu í 1939, altso eftir orðum »Fiskimannsins« av 700 kr, og sekkur tá niður í 95 kr. 20 oyr. frá 300 kr., sum »Fiskimadur« so snildiliga setur fram til samanlíkningar. Nú skal eg her loyva mær at beina Fiskimannin á rætta leið við tølunum og nýta hansara egna útgangspunkt: „30 oyr. pr. kg geva 700 kr.“ — 50 oyr. pr. 1166 kr. 66 hver fiskimadur 200 kr. av út- ikki kg geva tå oyr. Seta vil, al kemur at bera reiðslunum, er tað vist ovlågt sett, so vera 966 kr. 66 oyr. eftir hjå honum, altso ein 266 kr. og 66 oyr.; men »Fiskimadur« meirfortjenasta uppá tykist heilt at gloyma, at har, sum kontraktin av 1939 gav 35 pct., gevur 1940 37!/, pct. altso 2!/; pct. av 700 kr. = 17 kr 50 afturat 266 kr. 66 oyr. = 284 kr. 16 oyr. meir- fortjenastu. Hildu vit okkum til pristalid uppskotið av á rættvísan og forsvarligan hátt, varð hon bert 95 kr. 20 oyr. Hetla er er sannleikin í hesum máli. munur á; men so meirfor- við lí Fiskimaður Ganga vit nú eftir tjenastuni í procentum forúlsetningi, sum setur fram, so verður meirfor- tjenastan ca. 40,6 pct. Eg standi á ongan hátt inni fyri, at for- útsetningurin hjá »Fiskimanni« rætt nýttur hetta endamál er beinur; men forur hann (il og þrógvar júst tað må6tsalla av ti, sum »Fiskimadur« ætlar at prógva. Stjórn felagsins og aðrir, sum uppskotið settu fram, roknaðu við einari meirfortjenastu uppá 25 pct. til hvønn fiskimannin. Aftanå lelunum, sínar fimlulistir við selur fram eina ræðumynd fyri starvs- bræður sínar við at mála upp, hvussu reiðarar fara at okra åtreidsluvørurnar upp. Um nú Fiskimaður hevði lisið uppskotið til kontrakt fyri AKTIESELSKABET FØROYA BANKI Hovedkontor: THORSHAVN månadagin tann i. 9 til 19 bådar dagarnar. 1940 sær fgjøgnum til. al gjørt sær tann ómak), so málli haft lad í $ 4 á tryggjandi hátt júst er byrgt gjølla ikki út hann hevur hann rakt við, al fyri slíkum okri, Hann talar um, at »vit fiski- menn neyvan fáa loyvi at kóla“ fakturar reidarans bekur og igjøgnum fyri at finna engros- prisirnar.« Nei, her nýtist ikki, at menn sum hesin fiskimadur við sínum merkiligu taluevnum skulu > kóla < ígjognum nakað. Fiskimenn skuldu eftir uppskot- inum hava opnun veg til at fáa »Fiskimadur« | roknskapin granskaðan uv sålt- ligum og talkønum monnum við at venda sær (il sínar organisatíónir, um nakað ivamål skuldi komið upp. Men nú fell alt uppskotið fyri bakka, og »Fiskimadur« kunn soleiðis fáa góðar stundir til at leita eftir nøkrum, sum er betri, enn tað var. Eg vóni, hann finnur tað og kemur fram við lí, og ikki bert heldur seg til turrgeldar atfinningar, tí av teimum liva 3000 fiskimenn ikki. Tórshavn, 30. mars 1940. Stjórnarinnar vegna P. J. Djurhuus, formaður. * Alfinningin at fiskimansins út- tess verri ikki rokning hevur minn! enn tvær prentvillir í fiskimansins grein sum úlgangs- punkt. Har, fiskimansins hand- rit hevur: »Siga vit, at prísurin seinasta heyst var 35 oyr. kg, og fekk 700 kr. fyri heilårsfiskiskapin« er komið at standa í blaðnum „80 oyr.“ Of 70 kr.%. Við »35 oyru kg« og »700 kr. at ein fiskimaður fyri heilårsfiskiskapin« er fiski- mansins åtrokning rælt nevni- | liga 700 : 35 . 50 1000 kr. »Fiskimadur« annars boðað frá, at hevur hann í næsta | blaði vil svara formanni Feroya | Fiskimannafelags, Bladstj. Stiftet 1906. Kontortid 11—3. (lað | Afdeling: TRANGISVAAG AKTIEKAPITAL 0G RESERVER KR. 900,000. Bankforretninger af enhver Art udføres. Lørdag 11—2, Utflyggjan av sukurkortum. Utflyggjan av sukurkortum verður í Byrådssalinum april og tysdagin tann 2. april frå kl. Tey id koma eftir kortunum, mega ikki vera undir 18 år, og mega vera vitandi um nøvn á øllum húski sínum. Térshavnar byråd, tann 30. mars 1940. Setepli „up to date“ kunnu bileggjast hjå Óla Nolsøe, Tvøroyri. Lenin hjá okkum fiskimonmum. Harra blaðstjóri! Vit siggja, at »Dimmalætting« nertur eilt sindur vid okkara kontrakt, at hon skal bliva for- ringað. Vit kunna ikki lata vera at leggja uppí hetta mál. Tí vit halda, at tað er ein ógviliga står órímiligheit at krevja, at vil neyðars fiskimenn skulu galda nakað av útreiðsluni. Ja, Er tad eina fjøld fiskimonnum kemur duga ikki at fata hetta. ikki ollum kunnugt. og best reiðarunum, at ein av okkum niður eftir á hverjum ári? Nú aftur niður! skulu vit longri Utreidslurnar skulu eisini yvir á okkum. Heila ljóðar vakurt! Vil halda, al oll mikið til kor fiskimansins, bara kenna so ein vil siggja sannleikan f eyg- uni og tosa út frå sål og sam- vitsku, at einki er at ivast í, at lítið i árunum. hann hevur fortjent ov hesum seinast farnu Hvussu skal hann so fáa tað at hansara lon- mala runt, tå ið viðurskifti skulu forringast í hesum ræðuligu tíðum, hvar ið ein stórur partur av vørunum er longu hækkaður við 100 pet. endarnir Hvussuleiðis skulu koma at røkka saman? Vit kunna ikki koma til eins yvir hvussu tað kann koma at bera til. Hjá ollum sjófarandi monn- um eru lonirnar hækkaðar nógv Tað er ein í hesum tíðum. rímiligheit. Tad ljóðar tí ógvu- liga logið, at teir føroysku fiskararnir ikki eisini kunnu fáa eitl munagott lillegg í hesum døgum., Viss vit kundu komið at tænt 2—3 ferðir so nógv sum hesi seinastu árini, so kundu vit forstaðið tað. Tuð var ið hvussu er meiri hóskandi til prisirnar á leim vorum, ið ein er noyddur at keypa. »Dimmalætting« sigur, at skip- ini kunna ikki faru Gl uttan so, ta fiskimenn og skipararnir taka lut í útreiðsluni. Vit hava haft undíirskol. tað bjarga gera hetta Ein legin hugsun. Ein fær í sannheiteinki berskøllutum manni, um hann blívur rakaður. Kann samfelaginum at undirskot størri? hár av einum Soleiðis er tuð við okkum. Á hendan hált kann tað ikki. ganga. Av hesari ella leir forljenastu hvorki livir doyr ein. Hvussu vildu menn, ið hava hjálpt okkara álitismonnum at ganga undir hesar treytir, fingið húsarhaldið bjá sær at sæð úl, viss teir sum fjøldin av høvdu einar fiskarunum bert 600 krónur í innteku um árið? Og so skulu lentreytirnar blíva minni. Nei, samstundis sum hesir góðu menn vilja niðurskera okkura fortjenastu, so mugu leir sanniliga síggja til at gera bæði hospital og sana- lorium størri, enn tey eru, til tær neydars familjur, ið líða og verða at líða av undireneringi klassa. Er tað betur, at heila landið líður eina terð 3500 fiskarar við teirra familjum hava í okkara ikki fyri alla, enn at bløtt og skulu framvegis bløda Hvat nyttar tað at reiðarar, og so fyri landið. lívga nakrar fiskararnir við teirra familjum skulu líða við tað, um so er, at lívgaðir av hesum. Hví lekur loglingið og staturin ikki teir verða Vit trúgva lítið uppá tað. tí, teir og styðja driftina av stóru tjena, ið sita vid fleiri lúsund í løn um árið. Tað vóru menninir, ið kundu og áttu at hjálpt driftini, og ikki teir, ið tjena 4—600 kr. Vit vilja áminna allar okkara felagsmenn at standa saman sum Føroya synir sterkir, og lata tað síggjast, at:lað eru vit, ið uppi halda landinum, og íkki frammanundan bara = hoyrast hvorjum vali og so einki meir enn tað sama. Stjórn okkara hevur gjørt eitt ótilgevilist brot ímóti limum sínum við at skelva í brokr- unum, tå ið teir stóðu fyri teim hogu harrum — og soleiðis ganga saman Í ráð við teimum og niðurskera okkara livikor. Tá id vit Suðuroyingar stovn- uðu okkara egna felag, va: orsøkin tann, at stjórnin tók sær mál ímóli ræði til at avgera okkara ynski. Tíverri, stjórnin fyri okkara felag sýnist at hava somu sjúku. Tað sigist, at álitis- menn okkara eru gingnir undir fyri at kunna uppnáða ein av statinum garanteraðan minsta- pris. Man hetta koma nakrantíð at vera nakar prísur, ella hevur tað bert verið ein lokkumatur fyri teir menn, id vit hava ut líta á? Tað nomið við áður í oðrum blødum, hevur einaferð verið lann ójavni sum er á prisinum, ið fiskararnir við skipunum fáa, og båtamenninir, ið rógva ål í Grønlandi, Tað bleiv tá forlanguð, at fiskimannafeløgini fáa. skuldu taka sær av hesum spurningi; men enn hoyrist einki. Munu fleir ikki vera vaknaðir fyri hesum heldur enn mongum oðrum ? Vit vilja hervid |