leygardagur 13. apríl 1940síða 3

i | i TONE Mjólka- prísirnir. Vit hava gjørt tað til eina av okkara aðaluppgávum at geva flest moguligum ognarleysum jørd til uppdyrkingar, helst so frætt, at hildin kann vera ein kúgy í húsinum. Tað sigur seg at i hesari uppgåvu liggur júst at fáa traðarmanninum tey liviligastu til framleiðslu av mest møguligari sjålvt, okkara kor: umstødur grødi til og bestu sølulikindum id framleiða fyri LÍ, traðarmaðurin kann meiri av mjólk, eplum, rólum og ødrum Ol um tað, ið hann sjálvur hevur brúk fyri. Men samstundis sum vit eru fyri al veita traðarmanninum góðar prísir sum meguligt i lad, ið u vit årvaknir yvir, at hin hann kann selja, unarleysi, sum { d. ongan mjólksopan eigur, men hevur nógvar barnamunnar al melta, kki skal fáu mjólkina ov dýra. Tað at megu rópa varskó, tå id bóndur er lí eydvitad, vit krevja mjólka- kjølprisir og upp í topp uttan at leggja lag í, um tey fátæku eru før fyri al keypa. Hetta er ein órættvísur politikkur — og hetta er ein steinbýttur politikkur fyri jarda- brúkarin. Tí missir jarðabrúkið OU ognarleysu arbeidara- og kimannafjøldina sum keypara, duga ongar prisåselingar tí tå er at kvíða fyri, at sølan verður so lítil, at einki verður vunnið, men tapt í stórum fyri jarðabrúkararnar. Vit hava tí hildið fast við, al isetur hilt almenna 1. d. hægri njólkaprísir fyri at veita traðar- harvið stór- manninum — og 5 bóndanum við sterri vinning sliti sínum, må lad skipast leiðis: ) at hin keypandi ognarleysa fjøldin ikki vegna hin høga prisin noydist at minka um keypið, ) at tradarmadurin verunliga kemur at fåa ein meirpris, og tað higartil, hvar ið ein mun- al ikki verður sum undi framleiðslugking av mjólk bert hevur borið við sær ein minni mjólkaprís pr. 1. til jarðabrúkarin av ti, at mjólkin er farin til ostagerð ella hevur verið send aflur í súrum skili, 3) ut tad lalað »problematiskan« ikki bert verður um al ásela ein mjólka- þrís ein prís sum kanska meiarfunum tinans kemur til góðar — men at tað við Ídui og eldhuga verður tikið Við at veita traðarmanninum bíligastu fóður. -FØROYA- Til 1.: Verður mjólkaprísurin settur munandi tey upp, megu einstaku barnaheimini fáa rabat- kort, ið svara til príshækkanina. Tær stóru inntøkurnar og hin stóra hækkanin av kjølprisinum eiga at rinda hesi rabatkort. Hesi rabatkort vilja verja móti minkan av mjólkaseluni og gera, at mangur, sum áður ikki hevði ráð til at keypa ein mjólkasopa, kann koma at keypa eitt sindur av mjólk — tey vilja altso økja um mjólkadrekkingina og harav um mjólkaframleiðsluna. Til 2.: fer fram soleiðis, at samstundis Mjólkapríshækkingin sum hægsti prísur verður settur fyri úlsoluna, verður minstu- prísur settur fyri, hvat ið mjólka- sølustødirnar skulu geva tradar- monnum og mjólkaproducent- unum í síni heild. Harlil skulu mjolkasølustødirnar hava keypi- | skyldu viðvíkjandi sóðari mjólk. Til 3.: skulu fáa Grasið og fodurgrødin frið at Seyð- urin má tí,um ikki vetrafriding vaksa. beinavegin kann gjøgnumforasl, bønum og so tað fara so líðliga av seint inn aftur á bein, al av sønnum kann sigast, al gras- og epla- og rótuvoksturin ikki verður nervaður. Sum nú er statt, fær lraðar maðurin bert ein brotspart av lí grasi, hann annars vildi fingið, um grasið fekk frið fyri seyð inum. Harav verður hansara mjólkaframleiðsla ov dýr. Kraflfóðrið, ið keypt verður til Føroyar, skal keypast í stórum, og jarðabrúkarin skal fáa tað fyri heilsølupris. Tá id javnaðarmenn sambart hildið fram, at mjólkaprísur og mjólka- við hesar tankur hava framleiðsla má viðgerast soleiðis, at teir treingjandi tradarmenn inir verunliga vinna meir fyri at leysi og ofta arheiðsleysi fålæki sítt starv, ullan hin ognar hava at for- verður nervaður av Í, ymsir — storbøndur >roynt skilt« okkum soleiðis talt fólki tað ímóti al og — sum um Vit vóru styðja mjólka- framleiðsluna og tradarmannin. Men av hesi okkara frágreiðing skilamaður, at hetta sær hvor er rong tala, og at sannleikin B Så tann, at verdur tvorturímóti er ikki farið fram nakað soleiðis, sum her av okkum er ávíst, verður eingin verunligur bati at finna hjá traðarmanninum, ið selir mjólk. | * o ili | Veri sinnilig! Vissir hava lagt adressu inn å ting menn her å landi um nú beinan vegin at inn- fera sjálvstýri, tí nú skal ikki vera tyggjandi lív undir verandi stjórnarskipan. Javnaðarmenn hava verið | ímóti tílík bráskundarskipan av okkara hesum, tí ein samfelagsviðurskiftum vil bera við sær: at allar tær milliónur av donskum peningi, sum smá- menn sum stórmenn eiga standandi í okkara peninga- vid innføring stødum vilja av særligum feroyskum pengum verda stroknir sum virdileysir. at vit onga heimild koma tey donsku skipini og skipa upp tey milliónvirði av vorum, ið liggja í teim. Týskland hina donsku krónuna at hava hevur góðkent virði av hálvum rikismarki, og frá Onglandi ljóðar, at tað góðkennir og vil verja alt, ið er undir donskum flaggi. Nú eru so sanniliga ikki stundir at fara fram eftir fummum, men sinniliga taka stødu, so minst meguligt fer í skeljar og fyri skeytið. Eitt er at hugsa um, tað er at verja tað, vit eiga av virði og arbeiðsmegi, og av er økt verður um okkara virði ' og alt, id tryggjar okkara fólki móti svelti og neyð. „MIRA“ álopin av týskum flogferum. Nakrar dagar áðrenn Týskland gjørdi seg inn á Noreg frættist, al norska ferðamannaskipið »Mira«, ið »Bergenska« eigir, heyði verið tyskum fyri bumbuålopi av flogforum í Norðsjónum. Skipið ferð frá til Bergen, og 100 menniskju vóru var å Newcastle umborð á lí. Teir týsku flúgvararnir — okkum kunnugt vóru teir bert tveir gjørdu 8 álop á skipið. Teir komu reidiliga nær at ti, áðrenn teir tveittu bumburnar; til Tvær bumbur sprongdust men alla lukku raktu teir ikki. tó í sjónum so nær skipinum, at tað notraði, eins og tað hevði siglt seg á minu; men skaða fekk tað. ongan at hava til at leggja hond á | allari orku skipa so fyri, at | Ein enskur kanónbátur skjeyt eftir flúgvarunum, og tó at hin lungi sjógvurin mátti gjørt alla tilika skjóting úrslitaleysa, eydn- aðist tað honum at skjóta unnað hitt so flogfarið niður og raka meint, at tað ikki var fert fyri at vinna aftur til Týsklands, men mátli biðja Noreg um loyvi at neyðlenda. Hetta varð játtað, og so skjótt leir høvdu lent, setti manningin eld á flog: farið. Tó høvdu fleiri fólk umborð fingið at >Mirac ikki var rakt, »sjokk«, og eitt var deytt av ræðslu. Eitt lík rekur upp. Um miðdagsleitið miðviku- dagin 3. apríl són menn eitt lík flóla Vágsbotni. inni fyri Gomlubrúgv í Bátur varð flotaður, og líkið varð líkið upp á land og flutt út á landssjúkrahúsið. Kjartan Ólafsson, ið hvarv 10. februar f år, var aftur funnin. Íslendingurin Kjartan Olafsson varð um 7-tíðina leygarkveldið 10. februar funnin drukkin á kaiuni og tikin á polilistasjonina, hadani hann segðist al hava brotið út sama kvold millum klokkan 11 og 11'/,. Síðani lá hevur eingin sæð hann, fyrr enn hann nú, slakar 2 mánaðir seinri lík. Tað merkiliga við hesi hending varð funnin aflur sum er, al so lílið varð sóknast efti manninum. Tað hevur altíð verið siður í Foroyum og sama í Íslandi — lá menn hvørva, at fólk verður sett at leita. Men her varð lítið fyri ikki at siga einki gjørt. Vit vóna, at hetta ikki skyldast teirri orsek, at lað í hesum tilfelli ikki var ein Foroyingur men ein Íslendingur, sum horvin var. At Kj. Ólafsson onga ætt hevði í Feroyum, sum við fullum rætti kundi taka sær av sakini, skuldi eftir okkara tykki einans kunna givið politi meistaranum fríari hendur at tikið tær avgerðir, ið hann helt ikki kravdust. Tað hevur at sóknast eftir burtur er blivið, hvert tað so er fyri á fjøllum ella á sjónum. Do ótt fyri at hill almenna skuldi koma at leggja slórvegis av peningi út, átti ikki at verið til meinboga. Hví lat politimeistarin tå ikki eina reiðiliga eflirleitan sela í gongd longu sunnudagin 11. | februar? At maðurin brýtur út er einki at lasta politiið fyri — tað hendir so mangastaðni; men tá tað hevur læst ein mann inni, so halda vit, at tað samstundis hevur álagt sær alla — Ti av honum. åbyrgdina verið | | brúgv. Í Og á skuldi einki verið spart fyri at funnið mannin aftur — deyðan ella livandi! Teir telegraferaðu til »Lyru«, til politiid í Bergen og vis! eisini på til Vágs; men hbetla er øll tann eftirkannan, teir eftir okkara vitan, hava gjørt. Mánakveldið hin 12. februar kl. 6, um 2 samdogurð eftir, al maðurin val horvin, sendi politiið boð eftir tveimum Ís- lendingum, sum búsettir eru í Havn. Teir vórðu spurdir, um teir vistu nakað um Kj. Ólafs- son aftaná kl. 6 leygarkveldið. hann seinri. Politi- ikki eitt orð høvdu haft mannin frá kveldið teirra hevði sæð ikki nevndi Annar kl. 6 meistarin men um, at teir klokkan 0. u. 7 til innilæstan klokkan gott sama 1; Týsdagin bidjur politiid vid gøtuuppsløgum fólk, sum møg ligt vila nakað um mannin aftaná kl. 3 (1?) leygardagin, siga sær frá. Teir siga, at hann møguligvis »flakker om“. letta er tað fyrsta, Havnar- fólk vvirhøvn» fáa at vita um, at maðurin er horvin. Og hví vildi politiið stoðugt einki nevna um, at tað hevur haft hann . innilæstan innanfyri hetla tíðar- skeið í einar 4 tímar. Vit siga ikki hervið, at politiið hevur ætlað at dult nakað fyri fólki — tað verði langt frá okkum. Men júst tí kemst okkum hetta so logið. Høvdu teir menn, sum boðaðu frá, Ólafsson lá á kaiuni, ikki kent politinum at Kj. hann, høvdu vit tá nakratíð fingið at vita, at hann var tíkin inn á politistødina hetta kveld? eru eini Frá politisteðini 10—50 fótafel oman á Vågsbotns- Hai vånni Hat uttan at hava ætlað at gjørt farin. lætid er madurin hevur hann liv. hava menn fyrr lætið liv, sjálvmorð. Ein skuldi tí trúð, at hill gjørdi, var at lata leita á sjónum tað ikki fyrsta, politimeislarin í Vágsbolni men varð | gjert. Tí hevur líkið helst ligið å o. u. tveimum favna vatni í næstan tveir mánaðir og varð síður Foroyinga at tikið nakað | afturfunnið fólki, ið | undir vidurskiftum, vit ikki vilja nevna. Ensk herskip á Havnini. Um miðdagsleitið í gjár komu 2 ensk herskip á Havnina. Tveir officerar vitjaðu amtmannin, og stutt eftir, at teir vóru komnir umborð aftur, fóru skipini av stað aftur. Tað komu hiðar at fyrireika land- er líkt til, at hesi skip | gongu ensku hermanna i Før- um. Um so er, kunnu vit vænta fleiri enskar »gestir« snarliga.