leygardagur 27. apríl 1940síða 1

Í | SOCIAL DEMOKRAT FR ÆLG! å 3. og 4. oyr 'ísingaprísur fyri petitreglu: 30 oyr. á forsiduni, síðu. avsláttur í þrísinum. -FØROYA- Við størri lýsingum fæst ——n.} Óspekt. Harmiligt, at:summir menn her á aldri kunna vera „hnatíonalir“ uttan við rumbli á rangum og Ósonnum grundarlagi. Jóannes "alursson Meðan einans hugsaði at róla osa alt upp f ein ruðuleika um um og flaggmálið, lá ið tað var til við- gerðar á lingi, tóku javnaðar- einastu beinu og siduligu at eitt positivt uppskot um, hvussu flaggið »» menn stødu, nevniliga sela fram skuldi vera samansett og um al fáa tað góðkent við kongligari skipun sum okkara tjóðarflagg. Hugsi tykkum: Jóannes Paturs- menn greiddu son og hansara ikki atkvoðu fyri hesum upp- skoti, Ólrúligt, siga tit. Men tað er salt. Tað sama hendir aftur í teim seinasln døgunum, tå ið bretska stjórnin av kriggslignm grundum reisti spurningin um al nyla annað flagg enn danskt á høv- unum. Meðan bóndi o Petersen, Jóannes Th. s teirrn svorna lið kyndu JS øsing og rumbul um flaggmålid og elvdu blødum og fólki at herja á amtmannin og Danir uppá ósonn flagglíðindi, vóru javnaðarmenn vid til á rætta slaði al gera eill sakligl arheiði fyri at loysa flaggtrætunn. eru vil glaðir yvir at kunna siga. Av fylgjandi frágreiðing í flagg- málinum um, hvussu tí er farið í teim seinastu døgunum, síggja okkara heiðraðu lesarar best, hvørja óspekt og ræðuliga rá- leika flagg-golumenninir hava sýnt, Føroyingum (til minkan og vanæru: Hin tyska ørnin sníkti seg sum ftjóvur á nátt inn í Dan- mark og Noreg. Danmark er eitt lítið land, dyrkað sum ein urtagarður. Tå ið hin týska hermaktin var sloppin inn og hersetti landið, var ongastadni hjá teim stýrandi og herlidinum Danmark at fara. Danir vóru vónleyst givnir al ganga undir. Í Noreg vóru nåttårvidurskiftini Oslo kalla alt latlendid og leir tydningarmestu oðrvísi. og al býirnir vóru tíkin og kyrpt inni eins og Danmark. Men Noreg lað norska ríkisstýrinum al flýggja er stórt — og eydnuðist %g manna eitt herlið í lí part- "im, sum Tyskurin ikki hevði haft stundir at:hersett. Og nú Sltíðast Norðmenn saman við Veslmaktunum, av dýrasta makt, Meðan Danmark liggur knúsað, | landi Hitt danska flaggið er í lýsk- um hermannavaldi, sigur bretska í {Í stjórnin. Hon heldur se veru 5 noydda al geva bod til Føroy: ingar, al teir skulu laka sær annað merki at sigla undir. Trolarar úr Foroyum,ið vóru í Onglandi, tá hetta hendi, skutu óivuð uppá tað foroyska flaggið, og tað hevði brelska stjórnin einki ímóti. Tá ið amlmaðurin fgjøgnum hin bretska konsulin í Havn fær boð um, at hill danska flaggið ikki kann nýtast á høv unum, má hann sum danskur ; | embætismuður mólmæla, at brelska stjórnin leggur seg úlí Danmarkar innlendis viðurskifti við at krevja flagglógina broytta. Hann vnoklar at broyta lógina av fríum vilja. Men, sigur amt- ifall vid muklbod avgerð, at skipini maðurin, bretska stjórnin skulu brúka eitt ávíst flagg, er boygja seg ] B SD hann noyddur til at — tó undir støðugum mólmæli og kunngera helta flaggið annaðhvort tað verður hitt føroyska flaggið ella eitt annað | merki. Eingin rætthugsandi maður | vil siga amlmannin illan fyri hesa støðu. Sum danskurembætis- maður kundi hann ikki gera annað. Men nú hendir hitt skamm i- liga fyri okkum Føroyingar: Nakrir av okkara fræmligu monnum nýla Danmarkar av- til Osonn líðindi at skapa øsing móti amt maktarstødu uppå manninum og Dønum yvirhovur. Brandar blivu tveittir út. Ein frekasti var, at amlmaðurin undir ongum føri skuldi vilja ganga við ll, at skipini skuldu nýta føroyskt flagg. Um danskt Magg ikki kundi brúkast, skuldi hann havn givið bretska konsul- inum boð um, at hann ynskti eitt grønum botni. Hesi tidindi elvdu at krossi á flagg við hvítum bloðunum leypa oðiliga á Følk saman til kravgongu rikið til Olåta- amtmannin. varð niðan amtmannin, Einstakir kroppar róptu niður við Danne- brog. Men hesir líkar hansara, ið skar Dannebrog nidur á Tinghúsinum, fingu tó lítið og einki viðhald hjá hópinum av »demonstrantunum«, rak Jóannes Kvoldið eftir bóndi saman til almennan krav- Valdtikid av tí tyska hervaldinum. | fund og kravgongu av nýggjum leygardagin 27. april 1940. JAVNMAÐUR til amtmansborgina. Og Allur hesin ruduleiki, øll henda so er sannleikin tann: øsingin var bygd uppá ósannindir, framligum fyri fólkuflokkin. Upp kom, tå id av fjaraði, ikki »kolportera0« an ålitismonnum at amimaðurin hexði noktað at kunpgjort hill foroyska flaggid, um brelska stjórnin uv gjordi tuð, men hann vildi gera lað undir mólmæli líka mikið, hvat fyri flagg talan var um ullan fyri hill danska ríkis flaggið, at amlmaðurin ikki hevði grelt eitt orð við bretska konsulin um, at hann, um danskt flagg varð strokið, ynskti eitt flagg við hvílum krossi á grønum botni heldur enn lað foroyska flaggid. Men hvat hava so hesir gølu- menn gjørt av posilivum arbeiði fyri at greiða flaggspurningin ? Her vil søgan geva la harm- vekjandi svar, at teir ikki bert einki verunligt arbeiði hava gjørt fyri flaggmålid, men leir sínum al hava lvorlurímóti við 6låtaskapi verið úli undir gera lað foroyska flaggid ómogu- ligt á havinum. Landið leiðis, at liggur nevniliga so- hin bretski konsulin hevur ta stødu, at hann ikki leggja seg út gg g í og enn vil og minni elva nakað innlendis klandur. Tá ið so tað hendi, at konsulin kom al vera vitni til bladgøluna og ósannindini og klandrið, sum risu fram frá flagg-gølumonnunum, varð hann í stórsla døpurhuga um hvat, ið hann skuldi gera. Hann vildi helst koma ullan um innlendis klandrið — og tók hann álvar- liga til viðgerðar at ganga tann at lendisstrfØnum millumveg taka eitt í inn- neutralt merki, og kom hann soleiðis at hugsa um eilt flagg við gronum botni við hvítum krossi í. Men varnir hetta M. og Louis Zachariasen hetta bræv til við skrivaðu P. Dam hin bretska konsulin: Torshavn, 23. apríl 1940. Av ti,at tað er vorðið okkum at hin enska stjórnin boð at skipini kunna flagg BB kunnugt, hevur givid un, tey føroysku ikki nyla dunskt undir teim núverandi umstødum, og at (ad lessvegna er neyðugt hjá skip- unum al nýta føroyskt fråmerki, loyva vit okkum sum limir av løgtingsins storru landsneynd (kriggsnevnd) at siga frá, at tað lað foroyska FOR- er okkara hugsan, at er hitt orðið beinast at nýta flaggið al seta OYAR á skipssíðuna. Hetta ætla, at spurningurin um flagging og bræv senda vit, lí vit BRODURSKAPUR Kostar 1,50 fjórðingsárið kr. SKrivVSLOVUnI. og og merking av føroyskum skip um må greiðast í skundi, og al ein møgulig viðgerð seinri (í kann koma ovseint. Virðingarfyllst. (sign.) L. Zachariasen. P. M. Dam. Harra Mason, konsul í Foroyum fyri Hans Hálign bretska kongin. » » Seinri vidt6k meirlutin í teirri slorru landsneyndini tað føl oyska flaggið og sendi hesa við til nevndin brelska konsulin, og helt við manninum um flaggmálið. Amt- frá loku fund aml- síni sloðu til maðurin greiddi samsvarundi við svarið um- bodsmannin fyri kravgonguni til amtid, ið ljóðaði soleiðis: danske det »Amtet har paa den Regerings Vegne overfor britiske Konsulat protesteret mod Brug af andet Flag paa færøske » ? Fartøjer end Dannebrog. Amtet har samtidig meddelt det britiske Konsulat, at Amtet, med Fastholden af Protesten, vil gennemføre eventuelle britiske Krav om Flagføring og Mærk- ning, hvilket Standpunkt ogsaa gælder for det Tilfælde, at de britiske Myndigheder maalte paabyde Brugen af det færøske Flag. Amtets Standpunkt er meddelt Lagtingets Krigsudvalg. Den modtagne Henvendelse kan ikke ændre Amtets Stand- punkt. Amlet benytter Lejligheden til at oplyse, at det i Dagpres- sen i Dag omtalte grønne Flag ikke er bragt i Forslag af Amtet ligesnalidt som noget andet Flag end Dannebrog, og Amtet hal ikke fra det britiske Konsulat modtaget noget Forslag til nyt Flag endsige accepteret noget i Henseende. Færø Amt, den 24. April 1940. (sign.) Hilbert. san Bretski konsulin kom å fund við landsneyndina, og greiddi hann frá støduni hjá fleirri bretsku sljårnini, sum vit áður hava greilt frá. Og tað er okkara at ífall menninir í blødum og »demon- flugg-golu- áskoðan, gg-g strationum« høvdu fingið blóðið kók við ósannindum og uppá rongum tíðindum, áðrenn kon sulin hevði givið innstilling til brelsku stjórnina, vildi lað verið ein slórur spurningur, um hin bretski konsulin tá hevði hildið seg kunna valt tað føroyska flaggið. Bretska ríkisstjórnar avgerð í flaggmålinum ljóðar (týdd av amtinum): Jeg har den Ære at aner- kende Modtagelsen af Hr, Amt- mandens Nr, 4000 af 24. April vedrørende færø- Skrivelse „Porto. Blaðið verður bilagt á posthúsinum, brævsavnarstuðum Telf. 143 14. árg. Til Foroya fólk! Einki er skuðiligari enn Or6gv og klandur í fárastundum. Krav- gongur og demonstratiónstundir eiga tí atbunnlýsast Í vandatíðum. Einasta, ið hjálpir í lagnutungu ró og sterkum døgum, er i g samanhaldi at arbeiða og royna at loysa teir lívsspurningar, ið trodka á hjá fólki. Vit sum hugsa sum vit, í hesi líð at biðja allar teir borgarar, bannlýsa allur demonstratiénur, lí tær eru nyttuleysar og ósámu- ligar fyri okkara fólk. Tíðirnareru vandamiklar eisini fyri okkum Føroyingar. Vit vita ikki, hvat ið morgindagurin ber Í sær. Samfelagshugur, samanhald og samfelagsarbeidi er tað, sum nú krevst av ollum góðum kreftum her á landi. Tórshavn, 26. apríl 1940. A. Samuelsen. Louis Zachariasen. P. M. Dam. ske Fartøjers Nalionalilels- og Indentifikationsmærker paa det aabne Hav, og Modlagel- sen af en yderligere Medde- lelse af Dags Dato vedrerende dette Emne. Jeg tillader mig at bekræfie Meddelelse i min mundllige Gaar til Hr. Amtmanden gaaende ud paa, at det britiske af Stand til at yde de Skibe, der fører Admiralitet er ude det danske Flag, Garanti mod Forsinkelse eller Tilbagehol- af det danske Flag, indtil Gennem- delse, men at Brugen førelsen af en Ordning med et særligt Flag for færøske Skibe, ikke i sig selv skal give Anledning tl saadan Forsinkelse eller Tilbagehol- Flaadeen- Hr. har set sig nødt delse ved britiske heder, Jeg beklager, at Amtmanden til at protestere imod Admi- ralitetets Afgørelse, som — hvad De vil forstaa — under de nuværende Forhold skyldes Hensynet til Skibsfartens Sik- kerhed og Uforstyrrelhed paa Havene for Tiden. Jeg beklager ogsaa, at De ikke har set Dem i Stand til at meddele officiel Anerkendelse af et andet Flag til Brug under den nuværende Krig, og jeg kan derfor kun forstaa Deres Brev som en Opfordring til Myndigheder til for Regning at træffe Afgørelse af, hvilke Indenlifi- de briliske deres kationsmærker, der skal bruges af Skibe, hvis Ejere undgan Ubehageligheder til Søs. Af Hr. Amtmandens Brev de færøske ønsker at