leygardagur 11. mai 1940síða 1

-FØROYA- FRÆLSI Lýsingaprísur fyri petitreglu: 30 oyr. á forsiduni, | 20 oyr. á 3. og 4. síðu Við størri lýsingum fæst avsláttur í prisinum. | Nr. 16. | Fólkaflokkurin við Jóannes bónda Patursson og Th. Petersen á odda vilja uttan at blunka taka av: 500.000 kr. til sociala forsorg, 250.000 til sunnheitsskipan, 400.000 til skúlaskipan, | 100.000 til kirkju- og prestaskipan, | 75.000 til fiskimenn (sum studning), | 400.000 til rættar- og embætisskipan, 175.000 til landbrúkið, 100.000 kr. til vitaskipan, og statsstudningin til rindan av undirskotinum av postskipanini. Affrat hesum vildu fólkaflokksmenn beinavegin skera okkara sjóvinnu frá allari teirri Íínanciering, sum higartil er komin frá statinum, um 4-6 milliønur ; og teirra kvettingar- | politikkur, um hann varð framdur, vildi týnt alt tað danska peningavirði i sparikøssum og bankum - altso allan føroyskan sparipening. 1 Tad vóru forløgstungir daga Sum statt er hjå tinginum vid eisini her hjá okkum, tå ið | minkandi tollinntøkum og vaks Í Odnin brast á yvir Norðurlondini | andi fostum útreiðslum tróta og bretska stjórnin setti hermenn | yvir 200.000 kr., fyri at lingið á land í Foroyum. | kann klára tað, ið tað framman Socialistar, sjålvstyrismenn og | undan hevur åtikid sær. Tað sambandsmenn vórðu skjótt | vil vera eitt lungt tak hjá amdir um at lala partapolitikk linginum at fylla helta gloppið, ra og taka hendur saman til | og enn og tyngri — fyri ikki rbeiðis við tí eina stóra endu- ! at siga ómeguligt — vildi tað åli at bjarga teim samfelags- | verið hjá tinginum aftrat hesum stuðlum og virðum, ið Føroy- Ingar igjøgnum eitt langt tíðar- skeið hava veitt sær, samstundis sum vit vóru fúsir at geva log- tinginum fullræði við lógum og fyriskipanum at leggja aftrat við uppískoytingum til og broyting- um av lí verandi og gera nyskapanir, soleiðis sum tað fjølbroytta lívið kravdi tað. Vit vildu gera tað, ið gerast kundi, fyri at halda uppá ellis- rentnna, invaliturentuna, sjúkra- húsini, sanatorii, sjåkrakøssum og aðrari socialari forsorg og sunnheitsskipan, og grunnsvirkinum, skúlaskapi, kirkju jarða- og vita- prestaskapi, rætlar- post- og ið higartil hovuðssakliga huva verið til av 2—3 tmbætisskipan, ikipan o. á Mm, Malspeningi milliónur. Hvussu kundi hetta gerast? 2—3 200.000 til yvir at fingið milliónur frá fólki her á landi. Á vanligan hátt við tolli og vega beinleiðis skatti kundi lingið so statt tikið Kundi hesin peningur ikki fåast ikki hetta lakið. danska stalsins eill annaðhvort til vega = uppá rokning, var av lveimum at lata allar hesar samfelagsinstitu- gera: máltu vit tiénur og fyriskipanir falla ella måttu vit fara uttanfyri Føroyar at læna. Hugsa sær, at okkara sjúkra- hús skuldu stongst, ellisrentan og onnur social forsorg avlikist, prestaskapur o. s, fr. lýnst og okkara fólk dottið niður í hjálpaloysi og óvit — ræðuligt! Og hin møguligleikin: lán. Hvor sígur, at vit — standandi á berum botni — kundu fingið Leygardagin 11. mai 1940. JAVNADUR lán uppá 2—3 milliónur til at hildið uppi hesar nevndu sam- felagsstuðlar? Og um vit fingu lán, kundu vit forsvara at gingið henda lánvegin ? Filt so lílið land sum Førovar kann aldri verða standandi sum frítt land, Mall tað má læna til at halda adminislratiónini uppi. Tad vil verða stutt tíðarskeiðið, inntil skuldin er vorðin so stor, at allar almennar inntokur gangn til rentur og avdrått 2 milli | onur Í år, 4 næsta, 6 triðja ár 0. s. fr., soleiðis vildi skuldin til lángevaran vaksið eins og hilt rullandi kavablakið, og vit vildu verið æviga bundnir, slitnir burtur úr Norðanlandanna sam Norð fokin, av= vinnu, Føroyingurin og búgvin vildi verið reiddur. Men hóast hin kaldi verun leikin stillar seg soleiðis, aftraðu fólkaflokksmenninir við Jóannes Patursson og Th. Petersen á odda seg ikki við at draga | knívin úr slidranum og kvelta oll bond og gera leyst frá ríkis felagsskapinum uttan gjølla at hava kannað, um ikki nakar møguligleiki var til steðis fyri eins og áður at fáa henda til okkara húsarhald í ríkisfelagsskapi við Danmark. pening Altskuldi kvettast! Vil skuldu vera leysir! — var fólkaflokksins einasta sálig- gerandi í hesari vandalíð. Fylg irnar, tær hugsaðu vinnuflokks Hvussu tað menn einki um. vildi farast leim gomlu, hvussu okkara administratiónarapparát skuldi haldast fr. tað kærdu Heldur ikki góvu leir lí møgu- at Bretland strategiskum grundum i kapp uppi o. s. teir seg ikki ligleika ans, av lopinum vid Tyskland í ollum tilfellum vildi herseta Føroyar, og al Onglendingurin vildi vid víkjandi Føroyum halda fast við sína stríðshugsjón, at tað smáríkið, ið Týskland hevði lagt valdshond sína á, skuldi gevast aftur óskert og óbrott, tá ið kríggið var endað. Og hóast hin bretski konsulin sigur: „det er i det hele den britiske Rege at skal udministreres af rings Ønske, Øerne fortsat Amtman- den i Samarbejde med Færøer- nes Lagling,< halda >Dagblaðiða og fólkaflokksmenn at og brigsla áfram við brigda hinum | | | | | | | SOCIALDEMOKRAT BROÐURSKAPUR nostar kr. 1,50 fjórðingsárið Porto. Blaðið | , erdur bilagt á postt Islnum, brævsavnarsteðun 14 | gt á | im, brævsavnarste | . årg. | ú SKEIV Ini iel 14. | | 9 | teir ikki 3 flokkunum, at sela | danska statsins rokning ella við | amlmannin av rælt sum | donskum skipa- og ødrum virð Bretland einki hevdi ut siga um Í veð (pant), virðum, sum leir 3 flokkarnir vóru vid at | enska stjórnin nú hevur i mólmæla Brettlands hersetan | hondum og brúkar í bardagnum og harvið ut taka fyrivarni fyri móli ti lýska fíggjandunum. tramlíðina. Men teir høvdu so Men ímeðan hetta hendi. vildu sterkan ans fyri Førova fólks | leir nýta lóggávu og stýrisvaldið vælferð, at leir ikki vildu kula al veita løglinginum flest møgu Foroyingur frá tí moguligleiku, | liga innløkukeldur, so vit al bretska stjórnin ígjognum | skjótast gjórligt kunnu gerast danska stalsins umbodsmann liggjarligu »Gavhenpiøir«, her í Foroyum vildi uppfylla Fann tíðin, ið farin er. hevur tey krøv, sum Føroyar lógliga | longu vist. it hella okkara høvdu til statin í framtíðini, | »styrisbestikk« hevur verið beint. tað | um. | beinleiðis annaðhvort uppá 4. mai 1940, stórhendingadagur á Føroya løgtingi. Legtingið fær léggåvuvald og nýtir hetta vald til sama dag at skera igiøgnum trætuna viðvíkjandi lískisáttmálanum og lógfestu fiskimanninum sin rætt, Oðilig orrusta hevur farið | teir streikandi partarnir onga fram á tingi teir seinastu dagarna1 | fullmakt høvdu givið tinginum millum fólkaflokkin og hinar | at skera igjøgnum, kundi tingið 3 flokkarnar: javnaðarmenn, | einki gera. Tað råddi tí um sjålvstyrismenn og sambands- | hiå linginum at fáa sær lóg menn um, hvussu land okkara | gávuvald beinavegin leir 3 skal stýrast í komandi døgum. | semingarflokkarnir settu tí alla Aðrastaðni greiða vit frá hesum | kraft inn uppá at fáa slýris- stríði, ið endaði við, at teir 3 skipannaru] skotið føjøgnum. flokkarnir vidtéku eina stvris Hesum bardist fólkaflokku-in skipan, ið gevur løgtinginum | ímóti sum hin illa leyvin lóggávuvald. men tað balti ikki. Teir vórðu Bæði fiskimenn og reiðarar | skúgvaðir til viks og stýris- hava vent sær til tingid við skip varð vidtikin við 14 Ikveðum. lað áheitan um at taka dagar millum partarnar í fiskisáttmálatrætun var athugaligt, at Ferova 1.1 Suduroyar fiskimenn vildu ikk løgling sama kveldið nýtti lóg- ganga við til at lækka procent- | gávavald sítt til viðlaka sum urnar frá 35 til 33, sjálvt um | lóg, at fiskimenn skuldu fáa teir fingu ein minstapris uppá | leirra krav um 35 pct. og ein 50 oyru kg tryggjaðan. Allar | tryggjaðan staprís uppfyllt. samráðingar millum Suðurovar Suðuroyingar kravdu 35 pet. fiskimannafelag og reiðarafelagið | og ein minstapris uppá 47 M vid semingsmanninum sum | kg. Men fiskimenn hav: ungo millummann slitnadu úrslita- | meir við tað, at amimadurin leysar. Streika varð. Suðuroya | Sjálvboðin statsins vegna er fiskimenn vardu fyri. at skipini | gingin við til at tryggja ein sluppu út. Tó evdnaðist nøkrum minslaprís uppa JU oyru kg. fólkaflokksmonnum norðanífrá Við aðru viðgerð av málinum at sleppa igjøgnum. Hesin ringi | fór fram hetta orðaskifti: felagsskapur osti fiskimenninar | Amtmaðurin - ræðuligt, so menn vórðu hondum Jeg har bedt om Ordet straks fastir har suðuri. ved denne 2. Behandling af lingið hevur haft hesa trætu Sugen om Fiskerikonflikten for til Men tað einki lóggávuvald hevði, og viðgerðar. so leingi | at oplyse lidt om Amtets Med- virken til Løsning af den fore- |