leygardagur 8. juni 1940síða 1

5 FRÆLSI JAVNADUR ØROYA- CIAL' DEM KRAT Nr. 18. | Hvat ynskir fjøldin Í Føroyum? Eitt positivt målvist arbeiði til frama fyri okkara | fólks nationala, andaliga og økonomiska lív ella nationalt ról, prálandi - undirlutakenslu og tónleika? | Heimkomnir siga útsendingarnir frá einum góðum úrslifi. Teir 3 tingflokkarnir, ið hava tikið eitt málvíst hendur saman fil skjóttfort tingslarv í hesum álvarsomu og hættisligu líðum, hava ein harðan and- róður frá fólkaflokkinum og einum óbundnum hópi av ganga Í sjálvdyrkandi kreftum, ið einum erpnis- og rúsi, ið leir rópa nationalismu. Samgonguflokkarnir viðlóku eina nýggja stýrisskipan, ið gav lostinginum lóggávuvald. Sam- stundis royndu teir al skipa soleiðis, at øll social forsorg, studningar, løningar o. a. m, ið staturin vid lóg heyði bundið seg lil at lata til Foroya yvir 2 milliónur — framvegis komu at verða rinda Foroyum á danska statsins rokning. Eftir løgtingid landinum, ger nyggjar hesari vidløku stýrir lógarbroylingar og fyri- lógir, g skipanir. Men hetta slyrislag skíra teir lómu negativu »nationalu« og rólararnir fyri tjédskaparsvik og g avreiding av ollum ræði her á landi til amtmannin. Ørvitis- tos! Royndirnar at tryggja fram- haldi av rindanini av fteirri socialu forsorgini, studninginum til jarðabrúk, vega- og havna- bygging, sjåkrarøkt, skúlaskapi fólkaflokksmenn m., løgdu Í > leir fylgisneytar teirra á at kvala. oll primos-motor bond við vildu kuta ståtin. Teirra ['h. Petersen segði nei til at lara til Onglands at samráðast — > — ALDAN Nýtt feroyskt søgublad. Kemur ul eina ferð um mánaðin — um hnihaldið verður: Greinir ítráttur, malur 0, a. j Prísur 50 oyru. st í bókahandlunum, kioskum og hjá umbodsmornum á bygd. | harmir at spyrja: hevur hesin Lýsingaprísur fyri petitreglu: 30 20 oyr. á 3. og 4. síðu. avslåttur í prisinum, oyr. á forsiduni, | Við sterri lýsingum fæst | við bretsku stjórnina um okkara fføgjarligu viðurskifti. Blað teirra hevði einki uttan háð og spott til útsendingarnar. Fólkaflokks- menn, ið hevdu verið í Ong- landi, bóru tíðindi heim um, at summir úlsendingarnir skuldu sitið bragd teirra skuldi hava fastir, og at einasta hava verið je at mótmælt lí foroyska flag 8 inum. Ræðuligt! Harmiligt! Føroya svíkjarar! varð rópt av teim. p" . . Få . | Utsendingarnir eru nú heim aftur komnir og samrådingarnar, fram hovuðssak- ið eru farnar liga gjøgnum danska gesantin í London, ern fyribils endaðar við ti úrsliti, at ferskfiskatollurin fyri mesta- partin er avtikin, at bretska stjórnin er gingin vid til danska statsins vegna at rinda Foroyum teir studningar og føst gjøld, id danski statur sambart lóg hevur bundið seg at lata til Foroyar, at vit skulu fáa tær vørur, ið okkum torva, og at Ongland vil gera sítt besta, fyri at vit skulu sleppa av við okkara verur. tólararnir megu kenna seg illa við at noyðast at viðganga fólki, at ikki bert hava sagt nei at vera yvir fyri Føroya teir við Í arbeiðinum, ið hevur borið hetta úrslit við sær, men at teir hava lagt árar um borð fyri at forða, tarna og spilla fyri hinum flokkunum, id hava | arbeitt målvist og positivt. fyrstu ferð 15. juni. ymisk aktuel evni, stutlsogur, Leygardagin 8. juni 1940. BRODURSKAPUR | Kostar kr. 1,50 fjórðingsárið - Pørto, Blaðið | , verður bílagt á posthúsinum, brævsavnarstødum 14. ar | og skrivstovuni. Telf. 143 | v Belgia fall - ikki yvirvunnið av fíggind- anum, men yvirgivið Leopold kongi, ið var hægsti herleiðari. Kriggið í Fraklandi. - Fer Italia uppí kriggið? Men rikisstyrid í Belgia hevur mótmælt kongsins gerð Og skuldsetur hann hava brotið fyri al sin kongseið og trúskup móti fólkinum. Ímóti tess ráðum uttan og åvaring lil sínar felagsmenn, Onglendingar og Fraklendingar, sigur belgiska rikisstyrid Leopold kong at hava tikid hetta av- gerandi stig, og tað hevur á fundi í Fraklandi avsett kongin. Fransar og Onglendingar for- døma kong Leopolds yvirgeving sum hitt ræðuligasta landasvik og svik móti Fraklandi, Ong landi og teirri demokratisku hugsjónini, ið vestmaktirnar vóru farna í stríð fyri. »Tyskararnir,« siga teir, »lupu á Belgia, bað hjálp, og og kongur Leopold Frakland og Ongland um lotuni hann fekk í stórar herdeildir av Onglands og Fraklands bestu herstyrkjum. Hesar herdeildir vórðu skipaðar ley framskotnastu al verja y og harðast ålopnu stødini, og tað eydnaðist eisini leim at stedga Men tá best stóð til, leggur belgiski figgindans framlopi. júst kongurin vápnini, yvirgevur seg, opnar fíggindanum fríar ræsur framvið strondini og selur har- við sínar felagsmenn í hættis- liga slødu, so hættisliga, at tuð elvdi Tyskinum til at rópa út, at tær fronsku og ensku her- deildir innan skamma stund vildu verða avskornar frá hav- inum, innigyrdar og fangaðar í einum ræðuligum deyðsheldi. Størri verið. svíkjari hevur ikki Nú skilja vit, hví hann ikki vildi gera felags vígvoll við okkum móti Týskinum, hví brýrnar yvir Albertskanalina ikki vórðu sprongdar í luftina, hví Antwerpen og aðrir festn- ingar ikki vórðu vardir, men glaðbeint yvirgivnir fíggindanum. Og vit hava fingið grund il | hansara svikaralutur verið eilt lið í tí tyska álopinum? Hevur hann verið egndur við: eitt minni Frakland og eitt sterri Belgia við Leopold sum kongi?« So harðliga, so harmaliknir tala mangir Fraklendingar og Onglendingar í dag. Franski og enski statsministararnir siga tó báðir, at teir vilja lata dómin yvir Leopold bíða. Týskararnir geva Onglend ingum og Fraklendingum skyld- ina fyri, al belgiski kongurin yvirgav seg. Teir góvu honum ikki nóg nógva hjálp, men stóðu fúsir at rýma við fyrstu letu. Helta avsannast frá Fraklandi og Onglandi og verður merkt sum folsk lala og útspillan Eitt roysnisbragd. Tá ið belgiski kongurin legði våpnini, segdu Tyskararnir, at tær bretsku og fronsku her- styrkirnar í Flandern vóru foknar, prísgivnar at falla ella yvirgeva seg. Tær vildu verða kringsettar og ikki sleppa til rýmingar ella í samband við hinar herstyrkirnar. Hetta meintu eisini aðrir militerkonir. Enntá Churchill, bretski statsministarin, varskóaði Onglendingar um tungar frættir úr Flandern. Men deildirnar brelsku og fronsku her- sýndu annað. Tær brutu ígjognum hin týska ringin, hildu stongina i av 380.000 samstundis Tyskinum Í dagar, so 350.000 hermonnum undir bumburegni frá tåsundtals flúgvu- maskinum og eini herviligari kanontoru sluppu yvir um til frå Dunkerque Um 1000 vóru Onglands og strondini har um leið. og fluttningin. herskip handilsskip nýtt til Iyskurin skuldi jagstra og herja å Flandern- styrkirnar vid 2'/, million av I Í hermonnum, við eini ræðuligari nógd av lanks, ovurslórum kanónum og lúsundlals flúgvu maskinum. Hin og skuldi sýna hægsta stig av áræði enski sjó luftflotin og dugnaskapi. Tær ensku flúgvu- maskinurnar sigast at vera læt skjolastu bestu i krignum. At enskir og franskir hermenn kundu taka seg aftur til Ong- lands undir tí herviliga tyska álopinum, rokna alli: krigskønir menn fyri størsta herbragdið i ensku seguni. Sjálvt Russarnir hava einans lovorð til Ong- lendingar fyri henda bardag fyri at sleppa undan tyningini. Londontidindi siga, at Tysk- ararnir skuldu missa 4—500.000 menn i Flandernålopinum, medan Fransar og Onglendingar mistu bert 35.000 devdar, særda! og hertiknar. ) í Ð Ovurstért tyskt álop á vestur- vigvøllum fer fram f hesum døgum — enn er ovlidliga at spåa um endan. Hesa ferð er málíð Paris, og í einum stað standa tysk herlið einans góðar 100 km frá bynum. Hósdagin hildu Fraklendingar og Onglendingar støðu um at kalla allan vígvellin; men á einstøkum eydnaðist tað plássum týskum tanks at skorða seg nakað inn í fronsku verju- Fraklend ri lýdning. linjurnar. Hetta siga ingar at vera utlan stø Ígjár stóð bardagin við sama lag í Norðurfraklandi. Tysk- urin tóktist at hava sett alt inn uppá at bróta fgjøgnum ta fronsku men hóast teir í á við upptil 4000 v flúgvarum og verndina ; stoðum lupu lanks, styðjað stórum kanónum, eydnaðisl tuð teim ongnsiadni at bróta ígjogu- um. Fraklendingar siga, at tey lýsku herliðini, orsakað av tapunum í Flandern, ikki eru fullmannað. Tær nýggju týsku herdeildirnar, ið skulu fylla »holini« út, eru íkki so væl kríggsvandar. Leggur Italia uppí? Leingi hevur Italia staðið sum ein hóttan móti vestmaktunum. Það Meðalhavinum, og har umframt vil verða einavaldandi á vil tað hava ymsar landspartar frá Fraklandi og Gibraltar úr