leygardagur 17. august 1940síða 1

FØROYA S0CIAL-DEMOKRATUR FRÆLSI Nr. 23. Í djevlaklóm. hardagan, ið nú fer eitt tílíkt landunna Aðrenn fram, var kríggj menniskjuni økonomiskt millum, at kvala voru vid at seg inni. Hill politiska málið í ollum londum var innigyrðing: einki ella minst møguligt al keypa frá hvørjum oðrum. At hitt politikki var, at allur samhandil vissasta úrslit av hesum landanna millum málti stedga, og hvort landið ísær kom at brenna inni við sínum yvirskots- haft landanna vorum, ið vanliga uttan høvdu verið seldar millum, sýnlist fáur og eingin at leggja sær í geyma. Vit viltu, hvussu torfort tað er at sleppa av við okkara fisk, ólukkuliga illa Dani: staddir viðvíkjandi teirra flesku- hvussu vóru sølu, hvussu lond sum Brasilia, Kanada og mong onnur mállu annaðhvort týna tær fullu loðurnar ella lata tær framleiddu verurnar verða liggjandi og spillast. Deils vildu produsent- arnir ikki selja undir ein vissan pris, og deils kundu teir íkki finna fríar keyparar í oðrum londum. Og so hendi tað, at framleiðslan mátti stedga — og allir teir arbeiðarar, ið høvdu haft framleiðsluarbeiði, gjerdust arbeiðsleysir, sína høvdu arbeilt tað, ið kammirálar, ið arbeiðsleysir, keypt, gjørdust so eisini arbeiðs- leysir, mistu teirra keypikraft, teirra Soleiðis hilt vanlukkuliga arbeiðsloysis- hjólið við sterkari og sterkuri ferð, og vit vóru komin at liva Í einari verð við trolti óenduligar mistu sína for- keypikraft. Og við ut leirra tjenustu, teir, ið framleiða hesir vóru vorðnir høvdu orkað at lívsevni. rann uppá flotur breyð, hóast JAVNAÐUR Leygardagin 17. august 1940. traktorum og ødrum veltingar- tólum og milliónur av menniskj- um stóðu fyri einki og bíðaðu eflir og bóðu um at sleppa til arbeiðis. Vit við vóru f eini verð neyð og vesældømi fyri milliónur av menniskjum. Svongd og heimloysi lá sum ein marra og trýsti deyðamerki á heimin, allun sum hann var. Hilt forbannaða privatkapitalist- iska stýrislagið fordi manna- ættina longri og longri åt í vesældómin hvønn einasta dag, ið fór aflur um, og ferðin, undir- gonguferdin gekk skjótari og skjótari. Hver einasti róligt og hugsandi maður var full- komuliga greiður yvir, at ífall fólkið ikki orkaði sjálvviljað at greitt banna hilt leymaleysa kapitalist- valdið til heljar og innføra eina verðaldur- nýggju socialistiska skipun, ið selti menniskjur og maskinur tileitt planøkonomiskt arbeiði, ið framleiddi ivaleyst til oll, av leim ræðuligastu vanlukkum heiminum: Heimskoll- við bál og vildi onnur av tveim henda velling brandi ella eitt alttynandi heimskríggj. Kapitalisman vildi ikki sleppa sínum djevlataki, ella rættari: hin stóra fjøldin orkuði ikki at slíta seg úr hennara djevlaklóm — og verðin kom lí út í hetta ragnarok, ið nú fer loftinum, á og ræðulig: fram á landi, í undir havinum. —— A. T. á Tveroyri selur en gros til bíligastu prísir. Keypmenn spyrji um prísir! Ænsa eftir heilsuni. - Et Smørlika! Meiin Skálavík. BRÓÐURSKAPUR 14. árg. | lógu ódyrkaðar, og túsundir av | Hvat verður gjert fyri tey fátæku í Feroyum? Eg hitti nú um dagirnar eina einkju, sum segði mær frá, hvussu hennura lív fer fram í neyð og armóð. Hon hevur tvey smá børn at føda og klæða, hon at liva av einkjubarna- og einki hevur uttan lítla pening, ið bert er 20 tann krónur um um dagin til hvert fólk í húsinum. Hetta er til at liva ella doyggja av, og har aftrat kemur, mánaðin — 22 oyru hverki at henda einkjan ikki eigur hús- sagt må rinda låni fyri ini ella rættari rentur og auvdrått av húsini. Kann hitt foroyska samfelagið forsvara at lala born líða slíka neyð einkjur og faðirleys sum henda umtalaða einkja og børn ? hennara Søgan um hesa einkju er tann, at maðurin doyði út av seingini. Hann meinti sjálvur, at sjúkan, hann hevði, var komin av einum fekk eina ferð arbeiði breki, sum hann hann var dottin undir sínum, og tað sama meintu og vitnaðu hansara arbeiðsfelagar aftaná, at maðurin var deyður; men læknin vilnaði, at maðurin var deyður av lungnabruna; og ti kundi einkjan ongan pening fáa frá vanlukkulryggingini. Men munur er ímillum at missa hval mannin av lungnabruna ella av vunlukku á annan hátt? Situr ikki einkjan líka illa eftir fyri tí? Ella hví fáa ikki slíkar einkjur studning á sama hátt eim uðrar einkjur? Høvdu tær ennlá fingið studving ífylgju lóg um studning til børn av einkjum, so var tað neyða- leyst. Men heilt at tveita slikar einkjur og teirru børn fyri våg hægri