Sosialurinarkiv
Sosialurin 1943-04-24, síða 2
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

leygardagur 24. apríl 1943síða 2

‹ fyrra síða allar 4 síður næsta síða ›

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

fiskimonnum og arbeiðsmonnum, komin oftani píndur úr lummunum á Førova fólki. Hetta er av sonnum at harmast yvir fyri ein hvenn góðan Feroying. Hver einasti maður og hver einasta kvinna, id vil bera navnið av at vera góður Feroyingur, mátti kunnað sagt annað enn: Hetta gongur íkki longur! Allar árar mugu leggjast wvir borð fyri at verja slítsins og strevsins ágóða og byrgja fyri, so at hann íkki fer út av landinum ella bara dungast upp í ríkmanna lumma! Henda dýra renta og avgift frá Feroya fólki fyri at sleppa at arbeiða og byggja landið, má fara aftur ti landið. til fólkið ! Javnaðarmenn hava tí ferð eftir ferð haft uppskot um, at Ferova legting skuldi yvirtaka bankamálið í Feroyum. Men tað er gloppið niður Þyri Men leingi, sum flokkurin er í lívi, vil hann halda áfram við Lat aftur- haldið, hitt fosturlandsleysa kapital- istverjaraliðið fella tað fleiri ferðir hesum stóra landsmåli. Javnaðarmenn verða í hesum enn. sum í ødrum at sigra at enda. Við inntekupolitikki tað ein vinnuláns TUNNUÐ Já 8 g | javnaðar manna er eydnast at skapa 000.000 Kr i seinastu eykatingsetu løgdu so javnaðarmenn, styðjaðir av sjálv- stýrismonnum uppskot á tingborð um at stovna ein løgtingsbanka, kallaður Oyggjabankin, við hesum Bankin skuldi hava einkar- grunni. rætt til alla veksling av fremmandum peningi Hetta vildi í fyrstu syftu geva honum eina árliga inn- tøku uppá 75.000 kr. Harnæst vildi ein tílíkur einkarrættur sum tíðin leið bera við sær, at flestir menn av praktiskum grundum vildu koma at brúka bankan Men íólkaflokkurin, ið kallar seg nattónalan, hvat øjørdi hann við hetta hitt stersta nationála mál, ið franmi hevur verið á tingi? Hann »hin nationali fólka- flokkurin legði sum eitt ólegi ímóti hesum stórmáli og feldi tað aman við sambandsmonnum Hin ringa samvitskan dreiv t fólkaflokkin at royna at leita sær eftir einum kjóli at krúpa Hann setti so fram uppskot um n seðilbanka, sum hann visti, at einsi kundi. verða burturúr uttan at vit tóku fulveldi, lovsing ella hann fekk amtmannin at avtaka tatsins og nationalbankans einarætt at gera seðlar Men Bretar hava jú Íyri Jøan« bónda Paturssyni agt, at loysing kann íkki verða meðan teir herseta Ferovar, g amtmaðurin kann ikki avtaka statsin g nationalbankans eina rætt at gera seðlar í tí danska ÍKIÐNUM Seðilbankii Vat statt eitt paradunummear« Kann fólkaflokkurin aftaná hetta ankamorð hætta sær at taka orðið nationalt« uppá tunguna aftur Yvi million hava bankarnir vunnið, av Fer: ya jfólksg arbeiði í ár. Ein ødiligur peningur. hevði tað íkki borið átti Hvussu væl um henda ágóða til, tingið og háraftrat hin árliga '/, av tingsins avlopi til vinnulånsgrunnin, at brúkt ein partin til beinleiðis bygging áv tørvandi fiskiførum, ið so dugiligir menn kundu fingið til útarbeiðingar! Hetta hevði verið eitt tiltak, ið kundi muna, og sum fiskimenn av sonnum kundu sagt var gjert fyri teir. Hvussu leingi vil arbeiðsmaðurin og fiskimaðurin, ið eru meirlutin í Føroyum, lata afturhaldið sita við avgerðini ? Til fólkatingsveljararnar. Vit lesa og hoyra, at fólkatings valið nú triðja mat ongan tydning hava, tt tann, ið valdur sleppur tækt eera riksdagsarbeiði. 10 >Dagblaðið: skrivar soleiðis fer af verður, framat at er faliligt, tí harvið vil tað lata fólk vita, at tað ger einki um Thorstein Petersen verður valdur, ti hann fær ongan háva gjørt Men at onnur blød skriva so, fat: eg tkki eg haldi, hetta valið hevur mea týdning enn nakað annað val hevur havt i Foroyum. Ti nú verður kriggid vónandt liðugt um eitt árskeiði ella tvey. Og tá koma samráðingarnar, tá fer fólkatingsmaður okkara niður við lemum fyrstu boðunum ur Feroyum; hann verður at rudda steðið fyri teimum samráðingum ið skulu fara fram millum Dant Føroyingar og hann verður kanska eisim at vera avgerandi fyri hvusu vit skulu verða umboðaði tá id teir stgrandt fara at hava samráðingar um lond og tjóðir aftan á kriggid, Fólkatingsvalið 3. mat er sostatt sera avgerandi og tað-er tí nógv umráðandi at senda tann rætta mannin niður. FEinhvør veljari skyldar landi sínum, at fara á val og velja tann mest er í táð við skal seta fram nakrar hugleiðingar um mann SUM tíðina. Fg loyva mær at hetta Sambandsmadurin Johan Poulsen? Vit kenna sambandsjabbið um at tað vil onga broyting hava, tess mið og mál er at berjast fyri >tí bestandandi« Tad vil einki nýtt hava, hverki tjóðskaparliga ella“ figgjarliga Harra Johan sambands- viðgerð síni mål og hevur sínar hugleiðingar Við Poulsen er typiskur | maður í hesum. Hann 1 t } innanfyri tey gomlu markini víkjandi inítíativi og skapandi hugsjón er hann tann seigi aftur- haldsmaðurin = sum ræðist tað nýggja í tidini og heldur uppá ta gamia privatkapitalistiska lagið Í hesari broytingartíð té i0 heimurin skal skal skipast av nýggjum á meira socialistiskum y)EE staði og tann gamli privatkapital istiski hugsunarhátturin fær skuldina tað yvig verðina, megu eisini vit Førovingar kom fyri ragnarok ið hava frammi sum eru í tráð við MEN tað nýggja í tíðini og íkki | | hvørs tað velja ein sambandsmann høvudsendamål er at verja »bestandandi« Folkaflokksmadurin Thorstein Petersen ? Vinnuflokkurin Fólka Aokkuri Tað skulu rættir menn inn á ting. Tað tingið, ið skuldi Hetta nóg fasistum Tað bankastjórin settri var íbirtur á slagorðið: sat, líkist demokratiska ikki duga hjá nasistum og førarin er alt slagorðum ið síga at kom skjótt undan kavi at Ih. høvudsstudlurin Petersen var ein undir vinnu- flokkinum. men ongatid hevur nakar tingflokkur verið meira negativur enn vinnuflokkurin, tey 4 árini, hann var til. Herði hann eitt einasta uppskot frammi og tað var so syndarligt at hann kundi ikki sjálvur stemma fyri ti. So doyði viunuflokkurin og Thor- stein Petersen fekk lofta hinum hálvútlagna politikkaranum J. Pat sín og fekk liv aftur yvir til Ursson í flokkin undir navninum Fólka- Aokkurin. Nú hevur hesin flokkur sitid hesi 3 lagnutungu árini á tingi, Alla hesa tíð hevur flokkurin við bankastjóranum á odda leika í móti einum tiltaki aðrum a sum EI óður maður hverjum positivum frá javnaðarmonnum og tingi. Sjálvur hevur havn verið barur fyri uppskot og ætlanir um hvussu fyri skuldi sítast. Og hann hevur verið landsskaðiligur í sínum arbeiði við at vera ímóti inntekumálunum. Samstundis hevur bankastjórin = rópt um loysing Vit kasta tær 2—3 milliónirnur aftur sum vit faa fra statinum un áríð. Tær skulu vit sjålvir rinda men vit skulu ikki lata skatt vit skulu ikki betala til løgtingid, sigur bankastjórin Og hví, skal hann ikki rópa soleiðis viss hann fær nakran at trúgva sær? Hann veit væl at tað ger einki, tí hann fær tkki lov til nakra loysing so leingi vit er hertiknir, við p hevur verið og hjábankastjóranum fólkaflokki statt Etlanin SÍUm er sú henda: at einans verja teinum toru tingi hevur progvad, at pengapungin hjá leirra framferð á líka fyrsta ytari degi oo frá Osocialur storkapitalistiskur politikkur hevur aldri verið førdur enn tann, folkaflokkurin føri kann velja ein mann sum Hann amstundi Hvør bankastjóra Petersen? vil lovsing frå Danmørk, sum hann er ímóti at timbra Føroya løgting peningaliga; hann hevur i ellum tínum politiska virki roynst sum ein néibróður í einum og ellum. Hvat hepi kann fåast úr hesum, hver ansvarligut veljari kann styðja ein sovorðnan politik? — Og hverjar skreytu: kann ein sovorðin politíkkari samráðing hugsast «at gera í millum menn um socialar nýskip anir? Javnadarmadurin P. M. Dam? Socialisma er fólksins politikkur, tað er kemur meinigi maðurin ið sigur eitt stórmannaminnital í samfelagi tann framm nei til at ogð num etur alt undir seg. Og hesin fólksins politikkur fer sigrandi um tíð við teim sterstu verðina í hesi tjóðunum á odda. At heiwurin má við ligari socialisering síggja allir menn. Hvat endurreisast einari almindu skal tí tann førovski veljarin annað gera enn meta fjalmentur á val tann 3. maí og velja P. M Dam, ti hann er socialistur, nú tíðarinnar maður, og tí at hann hevur víst í sínum politikki, at hann hevur persónligar gavur til at leiða sind ide framm. Tá ið vit Peter Mohr Dam framm sum fólkatingsevni so javnaðarmenn stilla ér tað út frå ti, at vit vita at við lív og sál > hann inn gongur fyri tí verki hann tekur sær uppá Hann er ein íðin, erligur og víð skygdur realpolitikkari, sum ferð eftir ferð hevur víst sín vilja og hegni til at bróta nýggjar leiðir fyri vinnulívið. Vit kenna hansara seiga strev fyri feskfiskaveiðuni á sinni, fyri sildaveidu, fyri trolara veiðu. Og hóast trupulleikar sum hann ikki var skuld í komu at nerva, er hansara verk ikki deytt, idein livir og verkið livir, og hóast hann mangan hevur fingið skamm og last í løn fyri sítt strev er hann tó ikki givin á hendi men berjist enn tann dag í dag við sama lag fyri frammburði fyri fólk og laud bæði tjóðskaparliga og verkliga, bæði viðvíkjandi ands vinnulivi, livi og Og hvat kann hugsast at verða Ferovar enn nettup heldigari fyri í hesi tíð at hava javnaðarmannin P. M. hann er maðurin av tråd við“ tíðina. Dam at umboda okkum, ti í dag, hann EF | Farið tí hver veljari í Føroyum, sum vil landi og fólki tað besta, á val tann triðja mai og setið kross fyri javnaðarmannin P. M Dam! Javnaðarmenn og tryggingarmålid, Fólkaflokksins svíkjan av einum av landsins nationalastu og týdningarmestu málum. hundraðir igjøgnum Hundraðir aftur av túsundum av kr. eru langar tíðir farnar út av lendigum Í tryggmgarpeningi. síðan komu á ting, trodkad á, at Javnaðarmenn hava, teir tingið, alla endurtryggingina hitt almenna skuldi trygging, »reassurancae«, og vinna tann pening, yvirtaka CcI8In1