leygardagur 15. juli 1944síða 1
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
-FOROY
SOCIAL-DEMOKR AT
JAVNADUR
FRÆLSI
Lysingaprisur fyri petitreglu
30 oyru á 3
Nr. 27. 1. síðu,
40 oyru á
síðu
Partamaður
og
einstaklingur.
I hesum blaði hevur verið hildið
fram trætanin, ið er viðvíkjandi ti,
um hitt almenna. samfelagið, ella
einstaklingurin, privatmaðurin, sku-
lu standa fyri teimum fyritøkum,
ið ganga í landinum; og peikad
varð á, at Vesturlandafólkini við
sínum einstaklingalyndi enn eina
tíð ikki mundi fara at líka al!
ganga heilt í tað borð at gera
allar fyritekur til almenna ogn
Tað er tí beint at »kombinera«
hesar hugsanir, ganga báðar leiðir
eftirsum tilber, og sum líkindi eru
Og
vinnulívið
tað almenna legði
hátt,
til at
so
uppí á tann at
tað eftiransaði og fekk meira plán
í, so at íkki einstaklingurin bara
fór fram eftir egnum tykki, og
sum tað hóskaði best í letuni,
men lagaði seg so, at hann kom
upp í heildarverkið og. virkaði øll-
um samfelagnum til frama
Ein annar spurningur við vinnu-
lívinum, sum kanska mest og íkki
minst hevur áhuga í fiskivinnandi
londum, er hann um hin vinn-
andi maðurin skal hava part í
vinnuni — greidligari sagt, um t.d.
fiskimenninir sjálvir skulu eiga fer
og reiðskap, kanska handilin,
tað sum er knýtt til vinnuna, ella
alt
tað skal vera hin einstaki útgerð
armaðurin, ið stovnar eina fyriteku
og stendur fyri henni
Tað
verið vert at
viðfangi
við
ta søguligu síðuna av hesum spurn-
kundi í hesum
nerta eitt sindur
ingi, soleiðis sum vinnur ern farnar
fram í Feroyum:
Førovingurin hevur niður igjøgn-
um tíðirnar verið ein partamaður
Tann stersti parturin av ellum
vinnuarbeiði er havdur í felag,
átt part í hesum ella
báti, og haga,
hetta skal hava verið røkt,
menn hava
hasum, nót, bergi
og
må
um
felagskapsleiðin hava verið
gingin. Satt er, at tann ella teit
áttu stóran ella
huskøllun-
einstaku bøndurnir
lutin í
við
vóru
mangan stersta vinnuni,
rektaðu
Men í
sterri minni óðalsmenn,
rektaðu og
sjålvir vid synum sínum
hann teir
um næstan
altid
sum
bygdini
og
sitt verk sina ogn
Tad var
ikki fyrrenn havfiskiskapurin kom
i lag, at útgerðamaðurin kom fram)
Og tad
sum átti før og reiðskap.
var ikki fyrr enn keypstaðirnir fóru
at fylkjast, og fólk fóru at Ayta
av bygdunum og seta seg niður
rundan um fyritøkurnar hjá út-
gerðamanninum, arbeiðsgevaran
um, at menn ikki longur áttu sessin
sótu á ella part í tí arbeiði,
tóku lut í út-
viklingnr, ein menning, sum skuldi
til. og
við sær.
Tað
nokta
teir
teir Hatta er ein
sum hevur borið framburð
er tápuligt og trongskvet
at tað, at tann einstaki
framburðsmaðurin hevur týdning
fyri eitt samfelag. Evnaríkir menn,
sum sleppa framat, kunnu seta
spor í londum og tjóðum, og menn,
sum hava handalagið og virkis-
hugin, kunnu fáa pláss at blóma
og alt at ganga.
Men tað er ein knútur vid virki
hjá tí einstaka manninum, og at
finningar kunnu verða settar fram
móti tí, at alt kemur á einstakra
manna hendur, og vinnumaðurin
gerst bert til eitt tól, sum ongan
lut eigur í tí reiðskapi, hann ar
beiðir við ella tí fari, hann sekir
sjógvin við.
Sum nevnt kunnu tað vera menn,
ið hava slík evni, at alt veksur og
blómar undir teirra hondum, og
tá er gaman í at lata slíkar menn
eiga virki á einum plássi. Men
aftaná slíkar úrtekumenn kunnu
koma ódugnamenn, sum eingi evni
hava, og sum einki fáa at ganga,
og tå ið tå alt vinnulív hevur hvílt
á hesum monnum, og teirra virki
hava borið alt tí sama
fólkið e
uppi, og av
alt r komið í ein vana at
g ikki eiga tól hvørki
tað eitt
skrall og eitt lop, sum drepur alt,
líta á aðrar
fyri hond ella fót, verður
tå 19 hesir menn fara av fótum
Eisini er tað ein royndur lutur
at alt vignast betur, tá ið teir ar-
beiðandi menninir eiga part í ti;
teirra áhugi verður sterri og teirra
umsorgan verður heitari, tí tað er
sjálvandi, teir vita og kenna, at
teir eiga part í virkinum, farinum,
tólinum sjálvir. Ein fær tí burtur
úr hesum tað, og tað eru íkki
ring ráð, at mæla til sum við
spurninginum um alment og privat
fyritaksemi at »kombinera«, ganga
báðar leiðir. Styrkja menn, sum
vilja eiga bátar og skip sjálvir, og
Leygardagin 15. juli 1944.
|
|
BROÐURSKAPUR
Blaðið verður bilagt á posthúsinum, og .
kostar kr. i.k0 porto um fjórðing irid 18 arg.
O imtiØi eisini livøa um fyri Hví eri eg sum fiski-
taksemisandan hjá einstaklingin
um. Ganga burtur frå illtankanum
og øvundarseminum og hava heldur
í hvggju tað, ið kann gagna okk.
ara lítlu tjóð
Tað hevur sum nevnt seguligt
grundarlag, at menn eiga sjålvit
£1
livdi ein sjál
tað
Ferovinginum, tað
part í vinnum ;
bjargnisandi í
var hildið at vera skomm ikki at
eiga sessin, hann sat á; hann var
ikki ferur at taka hús uppá seg,
um hann ikki átti part í båti, og
um hann íkki átti fótin fastan
Flok
$ LI LI
endimannamålid,
|
Tá ið fólkaflokkurin ikki ÞÁ
sendimannamálið snúgvað soleiðis,
tað kom fremja
støBuna, ið flokkurin varð til uppá
al al prwalist
feldi hann tað, hóast hann harvið
sveik sjálvbjargnishugsjónina
Í seinasta blaði varð ávíst,
hvussu fólkaflokkurin hevur verið
eskukaldur fyri útsendingamálinum,
ja hvussu hann í síðstu syftu bein
leiðis var ímóti, at málið vvirbevu
varð framt, tá id tað ikki kundi
koma til einans at fremja flokksins
privatiststeðu
At
samvitsku
nakað
seinastu
fólkaflokkurin hevur ringa
sýnir tað greiðari enn
>Dagblaðið< í
Elias í
hevur
Aber
um sendimanna
annað. at
viku letur hárra
jø
verið flokksins sendimaður i
fohannesseri
Rættarå (FE
deen)! emi grein
málið í samband við ferskfiskasølu-
na vega harðliga at stýrinum fyri
at eingin útsendingur er settur enn
Íbreiðsluna
soleiðis, at um menn ikki vita betri,
skrivar harra E. |}
megu teir koma at halda, at fólka
Aokkurin hevur lagt allar árar um-
borð fyri át fáa sendimannamálið
framt. men at teir eru kevdir
forðaðir av javnadarmonnum sama!
við sambandsmonnum
Men okkum
herrunum, at hverjar lótir og hvenn
>takktikke, teir
við
móti
Ka MOKK
lat
siga tc
so røvna af
snugva
sær fyri at fjala brotsgerð
sína sendimannamálinum,
sleppa teir íkki undan
f
al a
kaldir
menn
tinginum Vóri tet
javnadar
til
tað
at
at
fyri málinum
trýsta teir vvir
nakað við
landsnevndini
við
máttu
hevur at gera
az teir í als einki
vildu hava málið at gera, tá
maður javnaðar-
maður ?
at javnaðarflokkurin
ri GAUR
var einasti flokkur á tingi, sum
vildi skipa so fyri, at øll landsins
peningaliga orka bankum, spari
køssum tryggingarstovnum og
ødrum peningastovnum eins og
eðrum ognum og lunnindum skuldi
verða løgd aftanfyri byggingina av
skipum og eðrum arbeiðstólum,,
okkum fiskimonnum so harðliga
trýtur
Tessverri er tað ikki harmi
ligt kortini!! vóru bæði sam
bandsmenn og fólkaflokksmenn móti
javnaðar monnum fram
einum av
settum stórbarum lógaruppskoti
fyri einari tílíkari skipan. Hvat
siga teir menn, teir fiskimenn, ið
hava valt hesar flokkar? la, hvat
siga teir! Hvat kunnu teir annað
enn drípa hevur jarmi og skam-
markenslu
Í í síggi, at javnadarme!
vóru teir einastu á tingi, ið hugs
aðu um okkum, ið nú eru tveittir
á land, hóast tað í sneristíðini
vóru vit, ið teir benaðu og bóðu
um at fara umborð á skipini
Javnaðarmenn settu uppskot um
eitt forhýringarkantór, ið skuldi
hava tað til starv at ansa eftir, at
fiskimenn fingu kjans eftir terni.
Men mínir lagsbreður, tit allir,
ið ikki hava fingið ein siglings-
túrin enn, minnist til tað, at fólka
Aokksment g sambandsmenn
feldu hetta uppskotið. Teir hegdu
tykkum við armóðini, ið nú liggur
vvir tykkum. Teir, ið nógvir, alt
ov nógvir av tykkum óivað hava
valt teir lentu tykkum við at
seta ella lata stongii verða verðan-
it á fyri tykkum. Svøltingarstong
lir
javnaðarm nn vøru te
A É[—>D—— ————— —
ið tað var vorðið greitt, at teir
ikki fingu teirra flokksmann Ola
Jákup Jensen, løgtingsman: til
Íslands
teir við hesum atburði hava
prógvað at teir einans hava haft
trongar privatar Aokksmannainte
resstif g tkkt landsins interessur
at fremja i sendimannamålinum
teir ikki smæast vid at svikia
sjálvstýrishugsjónina, tá ið hor
ikki rekur >klíkuinteressurnare, ið
vinnuflokkurin á sinnið varð stovn
aður uppá
síðu
Framhald á