leygardagur 15. juli 1944síða 3

15. juli 1944 FØROYA S0CIAL-DEMOKRAT SAK OG PERSÓNUR »Førovar í dag: hevur ongatíð ætlað luttikid beinleiðis í partapolitiskum blað-kjaki. — Vit hava eftir førimuni rovnt at lýst ið siðmenningarliga At mestsum sær aut teir spurningar, eru frammi i tíðini, og psykol: giskt søguliga, vit av hesum eru komnir at standa miðskeiðis útjaðararnar, er tí bert rimuligt. millum teir politisku Hartil hava vit ongatíð dult fyri, at vit viðvíkjandi , felagsspurningum hava sosialistiskt sjónarmið. Tá id Rikard Long var á okkara vítt okkum Men hann ti- hann, . kunnugt, hesa somu steðu.. aldri, hevði so hesi seinnú árini hevur verri lagt á ein annan bógv, og hann er eftirhondini vorðin okkum so fjarur, at vit mestsum ikki meira eru on speakmg terms. Hetta eru vit stórliga harmir um, Men tað skal tó íkki orsaka okkum til at lasta Rikard Longs persón. Vit halda hann alsamt vera virðismiklan mann; men vit mugu halda fast, at hansara góðu gávur eftir okkara ætlan sýndu seg nógv vakrari, tá ið hann skrivaði um t. d. bók- mentir, enn nú hann skrivar um politikk. Vit halda tað tí. d. vera eina lýtu, hetta lyndi, hann hevur til at nýta nøvnini á deyðum heiðurs- kast at partapolitiskt Skarði), og at hvønn monnum sum (]. Dahl, S. leggja fólk annan. av undir hata Hetta sigur um má hansara egna ovursinni svara fyri. Rikard Long átti at hugsa seg um hann at hata Jóannes Patursson, hann kastaði ferðir áðrenn úti sovorið barnsligt skrivari, sjev seg Hvi ger Rikard Long hetta? Vit trúgva tó at hann dugur at skilja, at tað ber til at finnast at politiskt og ikki Vit vóna at Rikard Long einaferð seg føran hálsa um venda leiðir, tó hafa. ent sær og har fyri at aftur til tær og fann seg so væl. Tá ið siga, fata Rikard Í politísku kós, hetta meint sum tað er sagt ikki rópa -fólkaflokksins marg ikki er Eitt vit at vit ONgS nú fata vit hvat hann meinar við háttligu at kupproynd í 1940 fyri Tað henda kupp- »rovndarstund okkara«. er tå eyðsýnt nu, af „royndin var framd hóast kupp menninir jú máttu vita, at hon av viðurskiftunum fór at miseydnast. Hetta var soleiðis ikki politikkur, bert eitt í úrtíð. Eisini síðarliga var henda men romantiskt hanagal kupproyndin illa undirbygd. Sjålvt um ein vil rópa Danmark ein fígginda, kann tað neyvan sigast at vera annað enn ómannsligt at gera nyttu burturúr, at mót- standarin var neyðstaddur. Fletta vil tað ferovska fólkið eisini sanna, so skjótt sum hetta kriggs-konjunk- tur-erilsi er burtur. Nú — kanska einigur við okkum í. Long 18 hvussu er sigir hann ikki beinleidis, hetta er Rikard at tað var henda »royndarstundin«, ið gjørdi hann til politikkara. Nei, tað var mær eg ikki forða tverturímóti: Tó at hart ímóti, kundi FØROYAR I DAG : hann einaferð gjørdi so stórt gagn . Nr. 27 Ritstjórar Heinesen og Heðin Brú fyri, at eg var settur fram sum | at gerast politikari bert av tí, at tingmannaevni«. Ja, at tað var | ein et firtin á ein landsmann. Men honum hart ímóti, skilja vit so | hetta er langt frá fyrsta ferð, at væl: men tað, vit íkki fata, er hví ein maður kemur sær inn í poli- tikk, tå ið tað er honum so hart ímótt. Men Rikard Longs staða í hesum máli er longu vorðin politisk sega Kanska tíðini fara at leggja til merkis, at tað Long rætt í hesum rørligu árunum 1942—43 komin sær í vanlukku polemikk við Louis Zacha riasen, eitt blaðstríð, ið hevdi elvt ;o mangan lerarin og hartil sakar søgugranskarar seinni í nú bar soleiðis á, at Ríkard var (1) mál. Tað nýtur eingin Sherlock Holmes fyri at síga sær sjálvum, at tað undir slíkum vidurskiftum mátti verða freistandi fyri R. L tá ið hann nú beina vegin varð biðin um at vera við til at fella L. 7. sum virkandi politikkari og taka hansara sess í legtinginum. Hetta er einki petti legið. Rikard Long >falle fyri freistingini (>tó at tað var mær hart ímóti<). Hann við til framburðsfelagnum (hvers stevnu- skrá hevði hann gekk við til at lata seg stilla gekk at gerast limur av hann higartil ívaleyst ikki havt stóran ans fyri!'), og til tingmannaevni, Kanska Richard eina heilt aðra frágreiðing um hetta Long vil geva samanhangi, men hann um tað. Orðið er frítt Eitt er tó víst; at hann kennir seg íkki heilt væl hýrdan. Og hetta skal hann bert hava rós fyri. Kanska Kichard Long og vit øll nú hava sæð, at tað er hættisligt sovorid er farið fram í føroyskum politikki. Tvertur ímóti — tað er meiri at síga tann vanliga manna- gongdin. Ein verður aloftast poli tikari ti hann ber persónligt agg til ein annan mann. Persónlig síná millummál høvdu, sum vit vita, nógv at týða tá ið »samband« og siålvstyri«e komu Í, ja, eftir sum Jóannes Patursson sigur, var hetta høvudsatvoldin (»Dgbl.« 19/2-44 Og soleiðis víðari upp gjøgnum tíðirnar Orsøkin til heita er kanska tann, at vit eru eitt so fá mennt fólk. Her kennir hver ann- an at beini her er eingin ókunnu-mannamúgva at fjala seg i, og tað samfelagsliga útsýni er litið framkomið. Latið okkum tí taka hesi viðurskiftini sum tey eru. Vit mugu fyrr ella síður læra at síggja, at mál og persónur eru tvev vmisk ting. Ein virðis- mikil maður kann t. d. ógvuliga væl fåast til at styðja eitt våna- ligt mál, eins og ein týdningar- leysur maður kann vera uppii ein- um góðum máli Vit mugu royna at venja okkum til at síggja sakina sum tað fyrsta og fremsta So leingi vit ikki eru komin so langt at vit kunnu síggja útyvir tað reint persónliga, so leingi koma vit ikki út úr ti politiska klandurs- skotinum, vit nú eru í Ríkard Long kann væl deila okkum, tað skal ikki verða tíkið honum .illa upp. Men sakini hjálpir tað einki. —————————/—<H—"—/"I=——m#=I—W— Setir sannleikan á høvdid fyri at verja kapitalistin og sverta socialistarnar. Eitursprongd ti tænastumenn- inir fåa pension. hon stórmannablaðnum, frú Årting. Ongatíð hevur hon verið so lítið Fvri stuttum var aftur í í samljóð við sannleikan. Hevur ein hoyrt so evugt og galið og illsint' Javnadarmenn skulu hava verið ímóti, at. tingid letur 660.000 kr. til vega-, lendinga- og brúgvaar- beiði ! Javnaðarmenn skulu hava verið ímóti 150.000 kr. til hvalaveiðu ! Javnaðarmenn skulu enntá hava barst ímóti 150.000 kr. sum eyka- hjálp til treingjandi ! Og kroppin, ftí javnaðarmenn fáa ikki framm uppskot um at avtaka eftir- uppá teir hava sett lønina hjá tænastumonnunum ! So leikar henda góða »arbeid- Lesið bakið arakvinnuformaðure í. á »Dagbladnum« av 26. maí 1944. >.... lat meg nú síga tað, illa semir tað seg fyri... serliga P. M. Dam at skriva um ovðan av leg- tingsins peningi og vera illur um at 660.000 kr. 'eru játtaðar til vegir, 150.000 kr. til hvalaveiðu og 150.000 kr. til ellisrentu. Hvat skulu fólk eta til degurða, tá ið eingin grind er, ella hvat skulu fólk keypa annan mat fyri, tá einki arbeiði er?...« Hatta var orðrætt tíkið upp aftur úr kapitalistpressuni eftir frú Arting. Lesararnir kunnu døma, hvussu langt frú Arting er farin í tæn- | astuni hjá teim stóru hundraðtús- Tí teimum fyri annað undamonnunum enn at tæna kann hon ikki Allir menn skriva so rúkandi ósannindi javnaðar- taka tingið menn vita, at vóru teir ídnastu at við fara undir tankanum, at skuldi at veita fólki degurðamat. Allir javnaðarmenn vóru flokkarnir undir hvalaveiðu fyri tað um, at sum illir ikki menn vita, var at hinir vóru so heitir fyri hesum máli, at teir vildu játtað tann til neyðturvuliga pening frama menn tess Allir menn at javnaðar næstan skræddir teir hava troðkað á til at vita, eru ur skinninum, tí at fáa sær tingið pening vera ført fyri at gera tey neyð- turviligu vega-, lendinga- og brúgva- arbeiði. Tað, teir hava deilt hinar flokkarnar um í hesum viðfangi, feldu uppskotið um ein stórmannaskatt er, at teir javnaðarmanna- til at fylla tað trotid, sum av dýr tíðini komið játtanina. Og hetta er eitt so stórt var í vegapenings- trot, 660.000 kr., at hin vinnu- og arbeiðsleysi hópurin ikki orkar at bera tað. Allir menn vita, at javnaðar- menn serliga heitt og hugaðir hava barst fyri at ekja um ellis rentu- og avlamisrentupeningin. Men teirra uppskot um tað hava verið feld av hinum flokkunum, ið nú sita á tingi Allir menn vita, at tað vóru júst fólkaflokksmenninir, sum ifjør >sa- og avlamis- boteradu« ellisrentu- fólkini. Tá ið frú Arting at enda leggur á javnaðarmenn, tí teir ikki hava tikið eftirlenina hjá em- bætismonnunum burtur, tað heldur einki annað enn ein snobb- an fyri hundraðtúsundamonnunum, roynt at er ið eru íllir um at gjalda skatt til tingið til gjaldan av dýrtíðarviðbót og eftirlen til tænastumenn Kommunistisk kvinna. — LATUM OKKUM VIÐ TAÐ SAMA FÁA | BARNASKÓGVAR EFTIR BYTINGARKORTUM undirstrikað av okkara amtmadurin megu tað einrræðuligari Kretar tað id koma á tal við teir, og megu fáa allum umbodsmenn eins og við kraft bretska stýrið, at vit eru í stødu viðvíkjardi tað við barnaskótoy allari halda fram fyri skótoy, serliga galið er Á mongum plássum eiga bern íkki uppá beinini. Og leður kann heldur ikki fáast til at gera teir gømlu skógvar nar í stand Her má ein broyting fáast! Nakrar fáar skogvar til einstakar inn Avtarar dugir einki Tað verður bara hamstrað Tad, id er at gera, er af beynin hr faa skøgvar uppa býlingarkori ets og i Breitiandi ø