leygardagur 28. oktober 1944síða 2
‹ fyrra síða allar 4 síður næsta síða ›
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
Nr. 42
FØROYA SOCIAL-DEMOKRAT
28. oktober 1944.
og ein undirstætt
Tað herði verið for-
»patriciarar«
>proletarare.
vitnisligt, um vit fingu at vita,
annaðhvert tað einans er P. M.
Dam og teir, sum fylgja honum
(javnaðarveljarar), ið fáa >etikett-
ina> >proletare hefta á seg, ella
tað e fólkaflokkinum,
um 18SIn! I
sambandsflokkinum og sjålvstyris
fokkinum (L. Z's flokki) eru velj-
arar, sum orðið >proletare hóskar
til. Vit kundu væl hugsað okkum
at teir »patriciarare, sum stínga
»aristokratisku«
Dart ella
veljarum hansara nærka
táið
hinum flokkunum kemur
nngrar 1 sinar
nasagluggar, táið P. M.
onkur av
onkur
seg, eisini
snerkja,
veljari úr
teimum 1] nánd Annars eru Vit
alls íkki firtnir yvir orðið >prole-
tare, vit halda tað vera eitt satt
heiðursnavn
eitt sindur
Evnið er
sera áhugavert, og
Hetta var um stætt-
armun o a stort
og
>
víttfatandi og
»
tað man ívaleyst vera hentast
eisini her hjá okkum í okkara
lítla samfelagi — at royna at
kanna málið og taka steðu til tað,
ti divad verður tað so, táið hesin
eldur, sum nú ovdandi fer um
verðina, einaferð sloknar, og ting
ingar um at skapa frægari livikor
rð-
minst
fyri mannaættina tara fram, ve
tað
verður til
LL;
IKKI
ur stættarmunur
týðandi mál, ið havt
viðgerðar. Hin stóra tjóðin evst-
anfyri, sum nú í 27 ár hevur rovnt
at beina fyri ellum stættarmuni
nje sær uttan iva við
krevja, at
sjálvari, vil
tingingarborið stættar-
munur eisini
eðrum londum
umreðu.
Per
verður tíkin til
Kurbers
Ljot ål
jot ålop.
Í »Dimmalætting« nr. 80 i ár
stendur oddagrein, ið nevnd ert
Køllerpolitik« Henda grein ger
ljót álop á Føroya lærarar, at
ikki ber til uttar: at triva í hana
Blaðstjórin finst harðliga at undir
visingarráðharra Jørgensen, tí at
hann tók 5 7 av og gav harvið
, 1 ;
lærarum loyvi (til at nýta tað
unaIrvisingartmal ið teir halda vera
best hóskandi
Hetta mátti vi rið sjálvat di, g
tann, sum fnst at hesum, finst at
við ongum skili og er soleiðis
neyvan aftursvar verdur
einri í greinini sigur blaðstjórir
át >Undervisningen í Dansk har i
idste Snes Aar været kummet
i9e Hetta et gvuliga ljót á
breidsla, sum rakar allar lærarar í
Førovum Higartíl hevur danskt
mål havt einar flestu tímar av elt
um lærugreinum í førovskum skúl
um, og er hetta satt, sum blað
stjórin skrivar, so man tað standa
við
við donskum
1
verri til ødrum lærugreinum
Vit
hetta er
enn fara kort
ini at hálda, at ikki so
lærarar
eaðr-
ti vit. vita, at førovskir
tanda íkki aftan fyri lærar í
um londum, og teir leggja allan
dent á at fáa sum mest burtur úr
undirvísingini, og teir leggja íkki
minsta dentin á undirvisingina í
donskum máli.
Blaðstjórin á >Dimmalættinge
veit sjálvandi íkki, hvussu til stend-
ur í føroyskum skúlum, og hann
skuldi tí kunnað sær at tagt held-
ur enn at komið við slíkum ljótum
briksli, sum
einki hepi er i.
Klandrist hann við sínar javningar,
tað lat
føroyskar lærarar
geva frið.
Mikladalur,
hann er (il sama, men
lava frið, tá teir
21/10 1944
Fyri FJROYA LÆRARAFELAG
Vartus Johannesen.
Arbeiðsmenn á sjógvi og
á landi,
Hvussu hart og stríggið tað er
at arbeiða fyri hina ognarleysu
fjøldina skal eg her nevna eitt
dømi um.
I Skálavík
1
lag
al beiðs
lanin
var einki
mannafe inntil
lá væl
1940,
og
>
lægri enn í ødrum bygdum,
1
Harfyri tóku vit okkam saman
Men
tíverri vóru tað nakrir arbeiðsmenn
Oo
>
stovnaðu arbeiðsmannafelag
sum ikki vildu* gerast limir, og
hesir menninir fáa mest arbeiði
Sum formaður fyri arbeiðs-
mannafelaguum royndi eg at fáa
eitt annað skil á hesum viðurskift-
um, men tá kom aði í harra keyp-
mann M. L. Videre, og tað end-
aði við, at hann stevndi mær fyri
skuld, sum: eg var komin í, meðan
eg í 4 ár var arbeidslevsur vegna
sjúku. Ég fekk tuberklar og lá á
sanatoriu og konan og børnini
høvdu tá einki at liva av og har
fyri kom eg í skuld.
Er eri nú tíbetur so raskur aft-
ur at eg kann arbeiða og eg havi
ga skuld til nakran keypmann
Tad eri eg glaður vvir: men eg
krivi hetta fyri at fólk skulu vita,
hættisligt tað er at standa
rmaður fyri einum arbeiðs
mannafelig uttan so er, at ein er
fullkomuliga fríur maður
Ofta verður tað ført fram, át
P. M. Dam og |. H. Danbjerg eru
lærarar og ikki arbeiðarar; men
framman fyri standandi progvar at
tað íkki altíð er so stuttligt fyri
arbeiðsmenn at standa á odda í tí
stríði,
sum fer fram millum arbeið
arafjøldina og vvirklassan Mangir
fiskimenn noydast at gaaga á
landi i dag, medan rikmenn sigla
Hvat er orsøkin annad enn tann,
at suminir duga betri enn aðrir at
tanda gott í evgunum á reiðarum
Latum okkum arbeiðsmenn
op
a
fiskimenn ikki villleiða av okkara
mótsteðumonnum ; men latum
okkum standa saman um javnaðar
Aokkin
Magnus Olsen
Biðið poslmannin
tekna tygum fyri
$osialin! | og nærkast teir
Smerlíki!l
gerð tl eitt ársbrúk
Få rast
Hendingar frå
heimsbardaganum
Nereg.
Russar, sum fyri nøkrum degum
síðan tóku Petsamo í Finlandt, eru
nú farnir um norska markið og
hava frigjørt Kirkenæs og fleiri
Flogvøllin
við Kiwkenæs hava teir eisini tikið
aðrar smærri bygdir.
tað var frá hesum velli, at Týsk
urin gjørdt álop á konvojtr, 18
komu til og fóru frå Russland,
Kirkenæs, ein lin besta havnm i
norður Noregi, hevur etstmi havt
stóran tjdning fyri Í vskin, fi frá
amboð og
leir
Finland.
so knafpliga
hesum byi sendu
annad til herarnar i
toku byin
at figgtndin neuði ikki stundir at
Russar
nøkrum ; og
forkoma fingu teir út
fyri em heil
an Kter.
Hósdagin talaði Haakon kongur
til norska fólkið, og hann,
St gå
at ut var hin leingi væntaða stund
Noreg
land, og
in komin, tá ið aftur skuldi
fritt at nu matti
Hver maður / atpa {il í hesum
verki. Rússar, 10 nå standa í
Voreg, eru komnir sum hjálparar
ímóti felagsfiggjtndanum Sam
stundis kunugjørdt hann, at etstnt
norskar herdeildir vóru vid í bar
al so við og við, SUM
Vorð
menn yvrataka styrið, soleiðis sum
daganum, og
landið varð frigjørt, vildu
Få
longu frammanundan var avgjart
At fáa hermennninar
Finlandi og
Voregi man vera em ringur spurn
við Russar.
burtur ur frá norður
Tjskinum at loysa, tí
Jlottn
norsku strondina og ansar eftir, at
mgur hjá
tvaleyst liggur enski við
skal sleppa sjóvegin, og aðrir
Vesturfronturin.
Einans við Schelde og Maas
dirnar hava verið harðir bardagar
hesa síðstu dagarnar, men har
reka Kanadrar og Bretar eistni
Fýskin munasott undan sær.
Tyskurin hevur stór tap bæði av
/te VINOHNHUM or AMmvocUm r ir
sametndu bumbað stødugt eðiliga
bjiruar beint aftanfyri Stefried
verndarsarðin Essen hevur so
8: ,
1e00S í HEST
vikuni í fvennum álop
um fingið tilsamans 9000 tons av
CUMOUM,
Russland og Balkan.
Russar hava tikið fleir. byir í
Eysturprorsen kunngjerdi Stalin í
serltgum fyrst i
UI
EINUM ðskapr
; he)
VIKUM t tanksstag fer
fram á vegnum til Køntgsberg
rt , f ty ? , ,
Tyskurin setur alt inn hann hevur,
Hen einans urslitið er, at fram
verður nakað
heilt
ja av Græken
rongdin hjá Russum
tem eru
tarnað; at síeðga
teir ikki ferir fyri
frigjørdir, og Bretar
{ir /
KNussar skjott
landi eru
laka ség skjótt
( ri
Hørður e
garn ganga fram,
Bud. IP sf
MØLIN Telefon U 5. Tórshavn.
| Philippinirnar.
Ameríkanarar hava góða fram-
gongd og hava tikið fleiri flogvøllir
Við
síðstu dagarnar farið fram eitt hitt
Philippinirnar hevur hesar
størsta sjóslagið í søguni, og Jap
anesar hava tapt í stórum; hópin
av skipum hava teir mist, m. O.
eru sekt 2 hangarskip, slagskip,
{ kryssarar og nógvir destroyara!'
og 6
2 hangarskip og slagskip eru
ógvuliga illa skædd. Ameríkanar
ar mistu í kryssara og eitt lítið
hangarskip.
A
Felagið fyri
Handils- og skrivstovufólk
hevur aðalfund. í klubbanum
(lítla sali) týskveldið hin 31. oktbr
1944 kl. 8.
Dagsskrå:
i, Frågreiding.
>, Roknskapur.
Val av
um.
nevnd og tiltaksmonn
(42
{. Val av roknskapargrannskod-
arum og tiltaksmanni.
Vmist.
AA
Megulig uppskot. sum limir
viskja vidgjørd á aðalfundinum
eiga at vera formanninum, hrr
Alfred Rasmussen, í hendi seinast
27 vktbr.
Torshavn, hin 16. oktober 1944.
NEVNDIN
Lýsi til barn
Aftur fyri komandi vetur verðu!
lýsi latið ókeypis til børn undir
14 år barnakonur, Sóknar-
og
skipa fyri útbýtingini og
stýrini
fáa lýsi frå landshandlinum frå 1.
+
november til mai. Fyri Havnar og
Havnar = uttanbýggja = kommunu
lýsi útflýggjað frá keyp
Poul
Barnakonur
Øl! . foreldur,
1
væl,
verður
manni Ísaksen kl. t! 1Ó.
fáa lýsi frá læknunum
UM Uld sinum
lata fáa ein
børnum tey
barnaspón av lýsi um dagin.
Løgtingsskrivstovan.
Lysing.
at tann av
verður he! kunnigt
gjert
býráðnum samtykta
vvir inntekur
og uit-
havnini
figgjarætlan
reiðslur hjá kommununi,
elektricitetsverkinum fyri árið
1948, er til skjals á býráðsskriv-
stovuni frå 28. október til ir.
november 1944, frå kl. t2 til I/.
Torshavnar byråd,
tann 27. oktober 1944
barnahjálpar-
merkið!