leygardagur 24. februar 1945síða 3

Er LT VR „ Tað 24. februar 1945 ÉT É[|[—||——- FØROYAR Í DAG FØROYA SOCIAL-DEMOKRAT MENTUNARLIG FRAMGONGD Hann, ið bert kannar tað før- ovska samfelagið í nútíðini út frå einum politiskum sjónarmiði, má fáa eina heldur dapra mynd av tí steðu, okkara fólk í eyga- klikkinum er í Okkara politikk- enn um tær gomlu sum arar keglast måliskurnar >sambande og »sjålv- stýri. máliskur, id fyri tað mesta fjala yvir persónligum aggi, farnari tíð til, her hjá okkum ið hoyrur einari »nasjonala« verður avlagað av hesum formal- istiska persónpolitikkinum í tann mun, at tað er vorðið tað bara fótatrakk. Tað eru alt ov ímillum okkum ið trúgva, at tað, at nógv vera nasjonalur, rætt og slætt er at ganga vid einum føroyskum hjarta broderaðum uttan á vestinum og í tíð og úrtíð grenja yvir ta ræðu- ligu lagnu, id rámti okkum sum tjóð tá id vit komu undir >fremm- andaåkid«. hevur áður víst á, at hetta fyri tað mesta er partapolitisk propaganda, ið lít- ið og einki hevur við verunleikan Harumframt hava vit eisini at ávíst, at tað miss- treystið til okkara egnu evnir, ið alt ov nógvir sambandsmenn hava, er ein onnur hættislig síða av tí politisku spilluni, ið ger sítt besta fyri at pína lívið av okkum. »Før. í dage at gera. roynt Men síggja vit burtur frá hesum sjálvoyðandi partapolitikkinum, ið er várt fólks versti meinbogi, og royna at síggja sakina frá einum mentunarligum sjónarmiði, fáa vit eina dámligari mynd, ið er búgvin at vekja betri vónir í okkum. Tað partapolitiska feigdarveðrið, id so leingi hevur ligið yvir landinum, heilt evnað at beint nåturligu grógvandi hevur ikki fyri teimum kreftunum her móti fær ein varhugan av vissum gleðiligum teknum til tann sanna heima. Tverturí- nasjonala framgang, ið eitur men t- unarframgongd. Tað eru ikki allir ferovingar, ið hava blandað saman politiskt kegl. Tíanbetur hava vit eisini her heima havt dúligar og framskygdar menn, fyri hverjum andslív á móðurland- sins grund av sønnum lá á hjarta, andslív og Teirra trúgv og ídna arbeiði kunnu vit takka fyri at fólkaupplýsing hevur gjert framstig, um enn í smáum, her heima. Ein stóran part av æruni fyri hetta hevur sjálvandi háskúlin. Ein annar av hesum virðismiklu monnum vigdi liv sítt til at umseta tær biblisku bøkurnar til móðurmálið. Ein tridji legði seg eftir at skapa eitt sindur av glæmu yvir okkara segu. Ein fjóðri gjardi ta góðu gerð at vinna okkum eitt nýtt og tíðar- hóskandi bókasavn. Veruligur fost- urlandskærleiki hjá ágrýtnum monn- um eigur eisini tekkina fyri at vit hava fingið ein studentarskúla her heima. Og í hesum sambandi kundu vit nevnt enn fleiri framstig fyri fólkaupplýsing — harímillum kveldskúlarnir her í Tórshavn. I einumhverjum frískum fólki býr ein ómettulig trongd til upp- lýsing, og eingin maður við virðing kann gera sínum tænastu enn at fyri = andslívi fólki eina betri vera við til at breiða upplýsing. Tess meira upplýsing vit fáa, tess betri búgvin verða vit til so við og við at fáa bæst tí gamla parta- politiska orminum, id er Føroya fólks argasti fíggindi. Góð fólkaupplýsing verður við tíðini at búna okkum 'til at vísa umverðini eitt verunligt nasjonalt andlit — ikki bert ein skort. Eitt fólks andlit myndar seg í fólksins fremst kanska í listarligari trongd Og tað er gleði ligt at síggja, at vit eisini á hesum grenju- andslívi, Fyrst og og listargávum. umráði gera framstig — hóast partapolitikk, hóast kríggj og klandur. Tað grer í sverinum undir deydasinuni. Tað unga ættarlidid er fult av gávum. Hann, ið hevur eyga fyri sovorØnum, kann ferð eftir ferð verða hug- tikin av hvussu nógvar gávur til t. d. tekning og máling, ið býr í tí uppvaksandi ættarliðinum. Tað er skjótt uppá tíðina. at vit ekja okkara skúlar vid enn einum: einum teknu- og málaraskúla. Og á sama hátt gongur tað við tóna- leiki. Her er eisini tradisjón at byggja á. Tað førovska fólkið hevur niður gjøgnum tíðina var- veitt ein skatt av sanglegum á ein sovorðnan hátt, bert eitt musikalskt fólk vil kunna gera tað. Tað er nátúrligt at vit royna at halda hesa tradisjón á lívi við at varðveita kvæða- dansin; men tað er sjálvandi ikki nóg mikið at halda kunstugt lív í sun tann føroyska einum midaldarligum lístarformi. Vit mugu eisini bróta nýggjar vegir. Tað kostar arbeiði og trúgv; men til alt held hava vit eisini Á hesum umráði menn, hvers eldhuga vit hava nógv at vænta av. Hvgg nú t. d. Totta-sangkórið. Eina ferð um árið kemur hetta sangkórið til Havnar, og øll tey, sum yvirhevur fáa ta frægd at vera tilstaðar, undrast ár undan ári av nýggjum á hvat hesi menniskjuni kunna avrika. Vit lýða á tey við somu undran sum um tað hevði verið eitt viðgitið útlendskt kór, og tað er veruliga eisini so gott, at tess maki ikki finnst og aldri hevur funnist her heima. Tað besta við hesum sangkóri er tó ikki, at tað kann syngja við veru- ligari listarligari kenslu og megi. Nei, tað besta er hetta: at kórið tykist at vera musikalskt skapandi. Teir sangir, ið hugtaka okkum mest, eru teir feroysku. Sum nú seinast, tá tann gámli sálmurin var uppi í — í einari góðari harmoni- sering. Her var jú bygd ein brúgv millum gamla føroyska tradisjøn og nýggjan feroyskan íðkandi sang- líst. Og åhovrararnir kendu seg gjøgnumrystar við kensluni av, at nú hendu nýggj ting í føroyskari mentan. Tann sama kenslan tók okkum undir tí seinasta sanginum, eitt gamalt kvæðalag, frískt og yndisligt harmoniserað og sungið. Og so eina ferð aftrat: tá tað spildurnýggja feroyska skemtuvísu- lagið (eftir H. J. Hejgaard) varð sungið. Tað vóru nógv onnur góð ting á skránni, men vit vildu fegin givið tey burtur fyri hesi trý. Tað vóru Feroyar, ið sungu, og við hevdi hetta umboða Fer- sangum sum hesum kórið í ovar vakrari og håbærsligari enn allir okkara politikarar tilsaman. útlandinum Ein líknandi trongd til at leita aftur til eitt føroyskt grundarlag í tónleiki kemur har og her til sjóndar í teimum smáu instrumen- talkonsertunum, ið Tórshavnar musíkkskúli tev seinastu árini hevur hildið úti á bókasavninum. Tað er, so undarligt tað kann tykjast mong- um, eitt víst samband millum gamlan italienskan musikk og okk- ara kvæða- og »kingoløg«. Hetta er heldur íkki ein hissini líkheit: í báðum steðunum bregðar musikk- urin til ein eldri felags form, tann katólska kirkjumusikkin. Við vilja hevur Musikkskulin valt hesar skráirnar. Eftir stendur nú at fylgja Tofta-kórinum í at arbeiða bein- leiðis við tí feroyska musikktilfar inum, ið er fyri hond; og musikk. skúlin hevur eisini hetta í huga. | Fyribils hevur tó høvudsdenturin verið lagdur á at uppvenja eitt føroyskt streingjaorkestur, nóg stórt og sterkt til at kunna átaka sær sterri og sterri verk. Her cru nevnd gleðilig um avussu tað her heima i verður árbeitt álvar samt og við eldhuga í musikki, Vit kundu fleiri eitt nú Havnar sangfelag, ið eisini tvkist at vera vaknað til lívs. Enn er eitt umráði at nevna, har vit kunnu kenna grógvandi lív, og tað er sjónleikurin. Tað er her heima, ikki bert í Tórshavn, men eisini á bygdunum, ein sterkur ansur fyri sjønleiki; men tíverri er tað, ið verður farið undir, mangan heldur vánaligt tilfar; tað fæst ið hvussu er ikki kunstur burtur úr tí. tvey demi okkara tíð nevnt demir — Nr. 8. Ritstjórar: W. HEINESEN og HEÐIN BRÚ Tað eru tó undantek, og eitt so- vorið undantak er sjálvandi Hol- berg. Eru vit nú her í Feroyum ferir fyri at framfera so fínan sjónleikarkunst? Jú, tað sær íkki yerri út, Tað gongur her á ein víssan hátt sum við Tofta-kórinum: við at seta sær stór mál verður úrslitið ofta heppið. Tað var sjálv- andi eitt og annað at finnast at Merkisins framferslu av Erasmus Montanus; men eingin kann nokta fyri, at tað varð spælt við kynstri. Teir báðir stuttligastu persónarnir, Rasmus sjálvur og evundamaður hansara Per, vóru fataðir og gjørdu at tann gamli klassíski sjónleikurin enn eina ferð hugtók fólk. Fleiri av hinum per- vóru eisini góðir, íkki minst Jaspur ríðifútin; hann var kanska íkki tann vanligi ríðifútin, men tað var skaptur ein nýggjur stuttligur persónur burtur úr ein- inum: ein innarliga góðsligur og hugnaligur gamal føroyingur, sum hóskaði væl í samspælinum við tí líttla, bragdliga og eymskinnaða Per Dekn, sum tað kveldið var at síggja á leikpallinum í Havn. Hetta stykki boðar gott fyri framtíðini. Mátti tað verið sign- ing eisini við hesari fyriteku. Stór mál liggja og bíða eftir ungdóm- inum á ellum umráðum. Málið er at arbeiða við so stórum álvara serliga livandi sónunum og so stórari megi, at vit kunna náa til tað, ið okkara politikarar aldri náddu: at vísa heiminum eitt veruligt nasjonalt føroyskt andlit. Matverur og aðrar húsarhaldsverur hjá Karl K. Mouritsen. TIf. 497. Tórshavn. TIf. 497. Nakað av hesum sykludeilum eru eftir: Syklu- og hondlyktir við battari, ketit '). X 1” — 112 líð. for- 28" — 8" rør, krankakslar gaflar 45 og 50 mm conus, bremsigummi, reparatiónseskjur, klokkur, forjuls- akslar */; X 8", dekk við og utt- an stålring 26 X 1'/,, kílaboltar, ketustrammarar. André Andresen. Tlf. 320 Adalfundur í Klakksvíkar arbeidsmannafelag verður sunnudagin hin 25. febr. kl. 3 í Samkomuhúsinum. Dagsskrå: Eftir lågini Klakksvik, 2. februar 1945 NEVNDIN