leygardagur 17. mars 1945síða 1

LE TSK sø pe. DEMOKRAT FRÆLSI Richard Long spekir. Richard Long enn við felsarafingrinum. Tað er — sum menn ætla hitt vanlukku fíggjarhall, sum hann hevur fingið í ranga- trupan. Hann líður eyðsýnliga av minni- lutakenslum, hevur fingið tað á heilan, at hann er líðugur, um hann ikki kann baksa seg burtur ur figgjarhallinum við nekurlunda lærari einaferð kunnu heilum skinni. Vit megu siga: neyðar maður! ið hava lisið orða. dráttin, ið er.farin millum hann og okkum, taka synd í honum. Fyri tað fyrsta tí hann er farin so út av leið langt út um alt mark, ið hampamenn seta fyri siðamanna talu. Tað er sum at fara ígjegnum urðagrót at lesa hansara greinir. Teir beru ónær- isligu bergklettar. Fyri tað Allir menn, næsta heggur hann í blindan heim. Talar um nakað heilt annað enn tað, id orðadrátt- urin átti at snúgva seg um. Vit hava soleiðis yvirhevur ikki skuldsett hann og fólkaflokksmenn- inar fyri tað, ið hann skrivar um, nevniliga, at vit skulu hava sagt, at útreiðslurnar á Thorstein Peter- sens fíggjarætlan fyri 1944 skuldu vera sterri enn inntekurnar á somu ætlan. Vit hava aftur og aftur víst harra Long á, at hann her fer skeivur. Sagt honum, at tað, id vit avdúkaðu, var, at hann, Thor- stein Petersen og teirra menn aftaná, at fíggjarætlanin var sam- tykt, settu fram uppskot um at játta- í hundraðum av túsundum uttan fyri figgjarætlanina og uttan at seta fram uppskot um tilsvar- andi eykainntøkur, Vit hava upp- lýst fólki, at Thorstein Petersen og Richard Long við sínum monn- um íkki bert eykainnteku- høvdu men teir uppskot til einki uppskot sjålvir, feldu javnadarmanna at veita tinginum evkainntøkur til rindan av hesum eykajáttanum. Richard Long kann tkki avsanna, at tær 250.000 kr. id stríkaðar vórðu av skuldini hjá Vágs kom- munu til tingid, íkki vóru á figgj- arætlanini, men fóru av avlopinum frå 17-mannatidini (sí løgt. 1943 bl. 275) og at tær so statt måttu skapa eitt figgjarhall, tingsins uppspardu megi. minkan av Lfeibgapetsve fyri petitreglu sidu, 30 oyru å 3. og 4. sidu JAVNAÐUR 40 oyru á Hann kann tkkt avsanna, at tær til lyggjandi úr Dan- mark heldur ikki vórðu goldnar av fíggjarætlanarpeninginum, men december 100.0co kr. av avlopinum pr. 31. 1942 frá !7-mannatíðini, hesin peningur tí eisini mátti minka um tingsins fíggjarevni, skapa fíggj- arhall (sí tingt. 1943, bl. 348). Hann kann ikki nokta. at tær 20.000 kr. til byggifondin til frama fyri ein landbrúksskúla ikki vóru á fíggjarætlanini, men fóru av tí upp- sparda peninginum frá 17-manna- tíðini (sí tingt. 1943, bl 114) Hann kann ikki avsanna, at tær tilætlaðu 150.000 kr. sum eyka- studningur til ellísrentufólk ikki vóru settar á fíggjarætlanina, men ti mátti fara av avlopinum (at teir ifjør skutu rindanina av hesum peningi út til 1945 er aftrat fíggj- arhallssvíkinum teimum til bæði last og skomm yvir fyri teim gomlu) (sí tingt. 1943 bl. 209). Hann kann ækki nokta, at nevndin ið viðgjerdi hvalaveiðuspurningin, talaði um eitt meguligt úndirskot 150.000 kr., og at var tíkin við á fíggjarætlanina, fylgjuliga mátti, um hann skuldi verða gcldin, fara av avlopinum frá 17-manna- tidini og skapa eitt (sí tingt. 1043 bl. 100). varð burtur úr og at uppá minst hesin peningur ikki men fíggjarhall At einki hvalarakstrinum kundi hvørki R. L. ella nakar rokna vid. Hann kann ikk: avsanna, at um teir jåttadu lendingar og verða gjørd rættstundis, tróta meiri enn 660.000 vegir, havnir koma at kr., og at hesin peningur má fara av avlopinum frá 17-mannatidini og skapa eitt ødiligt figgjarhall Tað er um hesa ávísing, hest tel, ið Richard Long skuldi skriva men hann er farin frå, ti hvert orð, vit hava sagt ti viðvíkj- stendur fast, er órongiligt. sum andi, Tað var forvitnisligt, tá ið Thor- stein Petersen vísti á, at hann væntaði, at fíggjarætlanin fyri 1944, sum hann hevði gjørt, men sum einki hevði at gera vid tær frammanfyri nevndu stóru eyka jåttanir, ikki fór at halda, men ætlandi fór at tróta við um 774000 kr., tá ið 150.000 í eykajáttan til ellisrentufélk og 86000 í eftirsteð um til statin vóru tíkin við. M Richard Long nú kemur >Tímanume og ovurerpin rópar falsari móti P. M. Dam, tí tað vísir seg, at Thorstein Peter. sens ótti fyri' fíggjarætlanar undir- fram Í Leygardagin 17. mars 1945. falla eðrvísi enn væntað, hevur, sum hver maður skilir, einki at gera við tað av okkum ávísta fíggjarhall, men kann einans fáa harra Longs atburð at stinga enn og láturligan fram og honum enn og sterri vann- skoti") kom at elva og skammarkenslu. Prístalið. Hin 1. juli 1939 varð byrjað við at rokna ut pristal fyri Føroyar við 100 sum grundarlag. Síðan tå eru allar húshaldsverur dýrkaðar so við og við, og hverja ferð nýtt prístal varð útroknað, fór tað eitt langt lop upp, tí at tá settu teir handlandi aftur upp á veruna. Men hetta kundi sjálvandi íkki ganga við hesum prístalsvekstri, sum ongan enda tyktist at fáa, og løg- tingið tók sær tí um reiggj og setti í gildi eina prís- og lensteðg- lóg, sum skuldi forða fyri einum órímiliga stórum priståli og veru- prísum. Og tað hevði jú eisini verið mikið gott, um so var, men nú fóru teir, ið høvdu við prís- talsútrokningina at gera, at royna at fáa tað niður, og hevur tað eis- ini borið i lag, framvegis eru dýrkaðar. Prístalíð hækkaði hverja nýggju utrokning, inntil tað hin 1. apríl 1943 var komið upp í 269; tá fór summum hornum um tað, at len- irnar vóru so stórar. Henda knarr- an ferdi tað við sær, at legtingið fór at hugsa um spurningin, og gjørdist har mikil orðaleikur av hesum máli við tí úrsliti, at prís- talið minnkaði aftur. Nú er tað niðuri á 256. Og er tað ellum ar- beiðarum at tað er nógv ov lágt. tó at verurnar so javnan við greitt, I seinastu legtingssetu hevði Feroya Arbeiðarafelag, ið umboð- ar umkring 70 %/, av ellum Før- oyingum, málið inni á tingi um at fáa ein umboðsmann í prísansing- arráðið, men tingid vísti tað frå sær. Eisini var uppskot frammi um at taka hús og skatt upp í húshaldsbudgettið, ið prístalið varð útroknað eftir, men hetta varð eisini burturvist, og hevur tingiå soleiðis givið Feroya arbeiðarum eitt slag frammanå (+ At Thorstein Petersens ótti ikki fall so svartur ut, komst, sum menn vita, av, at rindanin av teim 140.000 kr. til ellisrentufolk vard skotin tit til 1945, tollinntøkurnar i seinasta månada hyldnadust betri enn vænt- að og av tí stóru okrarabótini. Blaðið verður bílagt á posthúsinum, og kostar kr. 2,00 tað at knarra úr BROÐURSKAPUR 19. árg. + porto um fjórðingsárið Grundarlagið, sum pristaliå verð- ur roknad út eftir, er fingið frå einum Havnarmanni, sum hevur eitt húski við 5 persónum: maður, kona og trý bern. Árliga húshalds- budgett hansara var inntil 1. julí 1939 kr. 2311,28. Tá var prístalið to0. Húshaldsverur hansara vóru hesar: Rugbreyð 106 kg Franskbreyð #0. > Fintmjøl 211,5 > Rugmjøl 110 > Eplamjøl 1.5 2) Rismjøl 3,75 > Bygggryn „05 > Havragrýn |. v. 18,5 > Rís 25 > Egg 400 stk. Mjólk 500 ] Margarin 110 kg Feitt — Tålg 2 > Ostur 25 > Oksakjøt 25 > Kålvakjøt : 15 > Lambakjøt 70 5 Avroð 5; stk. Ep! 350 kg Gularetur 10 > Kál 8,5 > Súreplir 6 > Sviskur 7,5 > . Rosinur 8 > Melis (stoytt) 100 > Melis (hegt) 25 > Putursukur 50 > Kaffi 7,5 >» Tilsetningur 6,75 > The 3 > Kakao I > Kol 3 tons Petroleum 126 | Ravmagn 70 kw Såpa bleyt 12,5 kg Fiskur 250 > og kosta tær kr. 1177,98 Umframt hevur hann nytt hesar verur: Grind á hvalatvest 20,00 Fugl (50 stk.) 10,00 Klæðir og skógvar 300,08 Vask úti 15,00 Reingeringalutir 20,00 Húsaleiga 400,00 Aðrar feðiverur 50,00 Tubbak & brennivin 50,00 Bøkur & avfsir 20,00 Postpen, & telefon 15,00 Fremmand hjålp 10,00 Gåvur 20,00 Skattur 183,30 Kontingent 20,00 231:,28 Nú er at síga viðvíkjandi post- inum »tubbak á brennivine«, at vit hava sett manninum I kassa av Tilsamans kr. %