mánadagur 14. mai 1945síða 1

=- FRÆLSI 1. síðu, Nýtt rák. nærum 6 ár i livad innibyrgt. I hesi tíð hevur okkara granna- og frændafólk á meginlandinum verið kvett úr ellum sambandi við okkum. Tað hava verið vondar tíðir fyri hevur Feroya Danir og Norðmenn. Hvussu vorðið er í hesum londum vita vit lítið um við Men tað er okkum kortini uttan allan iva, at har er broytt mikið. Ikki hvat ið viðvíkur tí økonomiska, men eisini og kanska íkki minst, sálarliga, Her hjá okkum er eisini broytt, bæði figgjarliga og sinnisliga. VÍSSU. bara, >mentalte. Hesa broyting hjá okkum og teimum, ið vit undan krígnum vunnu andaliga sum vinnuliga mest við, eiga vit íkki bert at men royna at skilja saman vera var við, til botns, Tað er ein framtíð livssak fyri arliga góða samvinnu, at menn ogna sær hesa skiljan. Tí tað er ein royndur lutur, at bert tær tjóðir eins og tær familjur, ið sinnisliga skilja hverja aðru, kunnu koma at liva eitt »harmoniskt« samvinnuliv. Er hin sálarligi »harmoniurine«, hitt sålarliga sam- ljóðið til stedis tveggja parta mill- eisini hitt um, tå er av sonnum fyri einari til steðis. hollasta grundarlagið økonomiskari samvinnu Men hendir tað, at hin sterkari serliga, hevur hug annar part- nrin, hyggja at sær sjálvum, tjóðskaparligu bara at glaðast yvir sínar rættindi, og lívs- og vakstra- ikki dugir at skilja ella taka tað sum eina sjálv- gripir, meguligleikar og fylgju, at hin parturin av skapar- ans hond er bygdur at rát tað sama rúka allar vánir fyri góðari sam- vinnan. Tá millum, gera akku — tá brestur. Tá dráttur ið má — ella seinri — enda við illstødu og skilnað. verður ein partanna fyrr Fyri verðina, fyri alheimstjóð- irnar, teirra samlív, er tað beinanvegin ein lívstreyt, at samvinnu og Lýsingaprísur fyri mm : 10 oyru á 3. og 4. FØROYA: OSIAL:DEMOKRATUR JA VNADUR 12 oyru å sidu Tað må ikki mannatalið millum í framtiðini verða støddin, styrkin, í einum landi, sum verður avger eins og tað igjøgnum øld- andi, irnar hevur verið, tjóðanna lívsrættur, ið hvílir á et- men hin felags iskum princippum. Viðvíkjandi, koma at verða millum Fer- ovingar og Danir, hesar báðar norðurlendsku breðratjóðir, ráða tær somu etisku og psykisku lógir, ið knæseta sjálvavgerðarrættin landanna eins og teirra stóru tjéd- hvussu vidurskiftini skulu anna millum. Hetta ásannað og drigið greitt fram í sínum stjórnarskipanaruppskoti. hevur socialistaflokkurin Um íkki grundprincippini í hes- um uppskoti koma at verða grund- stuðlarnir í framtíðarskipanini mill- um Danir og Ferovyingar kvíða vit fyri, at vit verða fyri vanntreysti og vónbroti. Tey í hesum stjórnarskipanar- eru: Hin kensla fvri djúpasta virðing og sam- hverjum eðrum sum við sín- eyð sjálvrunnum t 0 hver um virdismiklum nasjonalv og Sri tjóðin skal til tíð hava ein >generellane kennum Hver eina og ivørja rætt til at nógva samvinnu við felags figgjar- avgera, hvar og hvussu igari ábyrgd, hon skal hava saman við hini. í sínum lagi Feroyingar skulu so statt hava rætt til yvirtaka ta fullu mo- uttan mótmæli at figgjarligu og stjórnarligu ábyrgdina tátti ella teim tættum í okkara samfelagslívi, ið ralsku, fyri tí teir sína millum koma til sættis um er beint og til gagns fyri land og fólk at vvirtaka. Og Danir skulu í sínum lagi, um teimum sýnist, hava rætt til at leggja frá sær uppgávur, ið teimum áður hava ligið í hondum at rekja. Henda óskert lóggávuvald legtingi eins og tilfelli krignum og hevjån og rekjan av skipan forútsetir hjá Feroya hevur verið undir nationalum ognarlutum og rætt- indum sum flaggi, móðurmáli a. t = hin fulla skiljan og fatan, hin pe "| Skrivstovu- hver fyri ødrum er virding stedis. Fyri hin æviga fridin og menn- tað verða virðingin verður iskjunnar eydnnlív må fatanin, henda eðrum, fólka og henda sum hver grundstuðulin fyri landanna genta. skrivstovugenta kann íáa Løn 75 kr. um Eln pláss 15 mánaðan og frítt vistarhald, Dronning Alexandrines Hospital, mat. Mánadagin 14. mai 1945. uppskoti skrásettu høvudsprincippir | kostar kr. Friður í Europa Týsdagin 8. maí kl. 3 s p. komu Churchill og Truman við tí avgerandi bodskapinum um, at hevði givið upp treyta- friður Týskland leyst allan bardaga, og at lag í Europa. ið vardi um 5)/, år, var fingin í Hesin bardagi, og sum nærum legði allan heimin í øsku, men fer verður ongantíð gloymdur, at standa í mannaseguni sum ein lýsandi fyrimynd fyri øll- um komandi ættarliðum um, at rættvísi — hitt besta í mannasál- ini — vann eisini hesa ferðina, eins og tað til allar tíðir hevur vunnið og vil vinna yvir órættvísi — hinum ónda í mannasálini sjálvt um tað mangan sá dapurt og vónleyst út; tí tá saman um kemur, so var hetta ein bardagi millum ónt og gott — rættvísi og órættvísi. Hesin 8. mai og dagurin eftir, 9. mai, vórðu hildnir heili- dagar yvir allan heimin, sum minn- sum isdagar og takkardagar fyri øllum mongu milliånum, sum livid, heilsuna og tad teimum lótu ait — tey áttu — Um allan heimin ringdu fyri at vinna henda bardaga. kirkjuklokkurnar, og um heimin samlaðust fólk í kirkjunum fyri at takka hinum Altvaldandi, at friður nú aftur ráddi. Sjáldan slíka reina gleði sum hesar dagar, allan hevur heimurin sætt tí sjálvt innast inni hjá teimum. sum hesár dagar máttu gráta í sorg yvir at tey høvdu mist tað besta og dýrasta tey áttu, var ivaleyst ein gleði yvir, at nú var liðugt, og at tað, tev høvdu farið fyri einki, mannaættin mist, ikki var men var goldið fyri, at eina- ferð við lyfti um tað betri enn kundi reisa seg aftur, at komandi ættarlið skulu fáa enn tey, ið hava livad Her i hildnir Førovum vóru hesir dagar um alt landið sum minnis- og takkardegar. Føroyar hava eisini mist nógv bæði her á leið og úti í stóru verð, tó at vit ikki hava verið beinleiðis í bardag- anum, og mong eru tey um alt landið sum syrgja yvir teir, ið farn- ir eru Fríggjadagin kl. tr f. p. var ein minnishátíð hildin úti á nýggja kirkjugarðinum í Havn við tey 54 leiðini hjá teim fallnu, hvers lagna tað bleiv at leggjast til hvíldar har fjart frá heimlandi sínum. Skúlabern legdu blómur á leið- Blaðið verður bílagt á posthúsinum, og 2,00 -+ porto um fjórðingsárið BROÐURSKAPUR ini og býráðsformaðurin helt reðu, har hann takkaði teim, sum har lógu og minti á, at eingin dugdi betri enn vit at skilja, hvussu tungt tað var fyri tey avvarandi, at teirra kæru komu at hvíla so langt burt- ur frá teim, at tey ikki fingu prýtt og fjálgað um gravirnar, tí soleiðis hevði lagnan verið hjá mongum (Reðan, ið býráðs- finst aðrastaðni í úr hesum landi. formaðurin helt, blaðnum). Hægsti bretski hermaður í Fer- cyum takkaði við hjartaligum orð- um sína, enska fólks og kongs vegna fyri henda heiður og sam- kenslu var sýnt. Joensen prestur endaði hesa hátíðarligu minningar- samkomu við ben og nekrum hug- takandi orðum. Havnar sangfelag sang >Vár Gud er fest og haldgóð borð< og > Tíðin rennur sum streym- ur í á. Tað var ein stór manna- múgva, sum var til steðar við hesa grípandi hátíð. Seinri um dagin var skótaskrúð- við hornblástri og sangi. Býorkestri spældi og Havnar sang- Tinghúsinum. gonga felag sang undir Legtingsformaðurin talaði til mann- amúgvuna við sera vælvaldum orðum um henda gleðisdag, at breðrafólk okkara Danir og Norð- aftur vóru friir, H. A. talaði til ungdómin og lívið lá fyri teim, og tað mátti eydnast sum menn Djurhuus minti á, af eftir, at at fáa tað burtur úr tí, ikki var teim vnskti eftir, at eingin av teim mátti ræðuliga, sum vit nú ynskti teim eydnast eldru uppliva tað høvdu upplivad tvær reisir, Ja, gávi at vit við hjálp frá hin- um Altvaldanda kundu til fullnar havt lært av hesum ræðuliga, so- leiðis at hereftir kom i ræði í Hvussu friðarhátíðin varð hildin í Suðuroy Á Tveroyrl. Flagg á hverji stong eina lítla aftaná, at frætt var, at Dan- aftur var vorðið frítt og frælst aftaná 5 long ár undir na- zistiskum harðveldi. Skot dundu. Rakettir flugu og lýstu á himli. Fólk róptu hurrá. Bernini sungu Skótarnir fylktust í skrúðgongu Gleðin og jubilin vóru óendilig. Bernini fingu sjálvandi frí. Ein skuggi var kortini — åviss- an um frændafólkið í Noregi Mundu Týskararnir kortini fara at rættvísi verðini. letu mark