leygardagur 9. juni 1945síða 2

Nr. 23 arlag undir sjálvstýrandi tjóð og taka alla fíggjarliga ábyrgd sjålvir. Sjálvstýrisflokkurin II (R. Long) kom á Ting saman við Fólkaflokk- inum, so í man hann halda somu steðu. Javnaðarflokkurin ætlar ikki leyst frá Danmark, Vit taka upp stjórnarspurninginum men eina broyting. okkum ymisk mál og hava so onnur mál í felag. Til at sjálvandi Tingið hava lóggávuvald fremja hesi uppskot má í ellum tí, sum nertur við okkara sermál. Ikki at loysa frá Danmark, men taka eitt rímuligt sjálvstýri við ymiskum málum í felag er eisini stevnuskrá Sjálvstýrisins I (L. Zach- ariasen). Hesir Aokkar halda, at vit sum lítið land standa okkum best við at vera saman við sterri tjóð, uttan at steða okkara skal vera mann- og tjóðarminkandi fyri tað. á aðrar tjóðir, ið kunna rekja ein fruktagóðan vegna at vit eru norren tjóð er Teir vísa felagsskap, og tess- likligast at vit standa saman vid eina av hesum frændatjóðunum. Foruttan hesar flokker, so hevur eisini Á. Ziska í sFríu Feroyum- sett eitt fullveldisuppskot fram. Tað skal eitast at vera eitt greitt fullveldisuppskot, men figgjarsteð- an má sigast at vera líka so ógreið sum Fólkaflokksins. Tað, ið seinast er komið fram, er Poul F. Joensen faðir at. Hann - hevði grein í tíðindi< 3. juni 1945 har hann bart »Førova- ut mælir til, at vit leita felagsskap við Ongland. Okkara marknaðar- viðurskifti syndarlig. undan krígnum vóru Vit sluppu bert av við saltfisk, og saltflskaveiðan gav ikki kundu Feskfiska- monnum meira, enn teir slekkja hungurin við. marknaðin í Onglandi høvdu Danir, g okkum var fullkomiliga bundið fyri at veiða feskan fisk. Til ávísanina, at vit andaliga vera at hverva í tí sterka enska andstrevminum, hevur hann at siga, at vit ert sv væl fødgad, at vit klára streymin. Ja, soleiðis verður sagt. Og al » hetta er maður, sum einaferð varð settur upp sum valevni í Fólka- Hokkinum. Hetta er so fyrstuferød, at slík hugsan er komin uppá prent, men onkur í Førovum, hevur borið hana fram í orðum, og fleiri hava ligið inni við henni Tá ið tosað skal verða realistisk og kaldliga, so er hetta eingin vitleys hugsan. Sjálvandi er hetta ikki nakað stig, ið gjert er a ansvarligum politikkara. Hetta er bara einstakur maður, ið fyri seg sjálvan talar í fríari pressu. Ein stór fjeld av Førovingum hevur altíð tosað um, hvat gagnligast er fyri Føroyar. Okkum er gagnligast at standa við Danmark so nær sum einki sjålvir. saman gjerligt, tí vit orka Okkum er gagnligast at læra danskt, FØROYA SOSIAL-DEMOKRATUR NORÐOYASTEVNAN við feroyskum koma vit ongar vegir. Rættindini í einum stórum Sam veldi eru mong og góð, og vakstr- arlíkindini eru mangar ferðir sterri enn uppi í t lítla landinum. Vinnulívsmaðurin sær óferar megu leikar fyri sær í slíkum Samveldi, har fríur marknaður liggur fyri honum, og figgjarmegin er so sterk. andaliga, Fer serstakt fólk við tjóðskaparligum Og viðvíkjandi ovinginum sum egnum máli og eyðkennum, so kann hann halda, at soleiðis sum stødan cr í dag, Hann verður hann ikki at liva, kann ana, men hann lívir ikki leingi við egnari mentan. Hin útlendski mentunnarstreymurin er so fjalbroyttur í okkara døgum, og tað hann hevur at seta ímóti er so veikligt. Bekur og radio taka málið av fótum. Talumálið hjá fjøldini er longu so avskeplad, Skúlin er út- lendskur og miðar ímóti at gera tað líkist ongum. næmingarnar búnar at rýma av landinum, ti her er ikki livandi. Eftiri verður so bara okkurt av ti vánaligasta. Slíka mynd kann ein Feroying- ur síggja fyri sær, og hann má mangan brosa at hesum roman tisku og fogtusu mønnunum »Bugvanume«, sum síta og drovma København og seta sínar dreymir um eitt Ferovar, ið ikki er til, sttt tíðarrit ella telegrafera tei heim til Ferovar. Ja, hvat so menn síga, og hvat so verður úr Førovum: ikki verður burtur Um fólkaatkveða skal fåast í lag, og Feroyingar her spurdir, um teir Idi ella i Ferovum verða vilja hava fully standa saman við eðrum landi, so man hin stóra fjeldin ikki taka fullveldi Flóki. So er fiskimadurin staddur i dag i Feroyum. Træla- bundin og kúgaður av pen- ingavaldinum, Mangan verður um, ið síta við ríkideminum, at hildið av teim her i Føroyum hevur eingin ov litið, tá ið so hava hildid fram, at úti á bygd, har ið einki arbeiði er, og har menn ikki pg trot. Sum citt av teim mongu progv- sleppa til sjós, er neyð unum fvri, tessverri cr tað satt, sum vit hava sagt, taka vit fyløj andi bræv: »llarra PP. M. Dam. Eg loyvi mær við hesum at skriva hesi orð til tygara. liðugt, hetta givið dexða- figgindum okkara høvi til at miss- Kriggid cr nú kriggið, sum hevur handla okkum uppá tað allar gru samasta. Ég skal her bert skriva minar egnu ertaringar. Í 3 tey seinastu kríggsárini havi Orsakað av boðar til Nordovastevnu lýsing í blødunum, Klakksvík komandi leygardag og sunnudag, 9. juní 1945. undirskrivað >Nevndin<, ið skulu vit siga frá, at vit ikki eru umboðaðir í hesi nevnd og fråleggja okkum alla ábyrgd viðvíkjandi hesi lýsing. Vit eru eisini kunnugir við, at hverki nevndin fyri hini feløgini her, ei heldur nevndin fyri Nord ovastevnuna, eru vitandi um nevndu lýsing. Nevndin fyri Klakksvíkar kappróðrarfelag. eg sekt um at sleppa at sigla. Ég havi fingið í túr. Tað var í no- vember 1944. Tá ið eg havi tosað við reiðar- arnar munnliga, hava teir givið ymist til svar. ........:(reiðara- navnið) Úr... .....< (bygdarnavnið) svar- >Hvaðani eru tygume? aði eg. »Hopleyst«, sigur hann so, ristir við heydinum. Men sama árið tók hann ein keypmann ........ (bygdarnavnið) umborð ........ (navnið á persóninum), ið óivað hevur skyldað honum nakrar kr. (reiðaranavnið) fyri (skipsins navn) segði, at hann hevði einki ímóti ti. men at eg mátti tosa (umbodsmanna- navnið). Eg gjørdi so. Men nei, eg slapp Hann lat meg vita, at tað vóru so nógvir av hansara monnum, sum trongdu líka nógv til at tjena pening sum eg. (reiðarans navn) fyri (skipsins navn) bað meg fara suð- ur til Tvørovri. Har var eisini ein trolari. Soleiðis hevur gingist mær, og somuleiðis hevur gingist so mong- um. Hetta er tå nágy hwi. Man hovrir fråsagt, at Ferovingar skulu eiga 60 milliónur krónur, og sam- tíðis skulu familjumenn verða vistir Gl at vera heima og vvirvera neyð- ina hjá konu og bernum og vita sær onga leið til hjálp Eg ert nú so pindur út uppá lekam og sål, at eg leingist nú > i meira eftir hevnd enn kjanst. Tað fyrsta, tit legtingsmenn eiga at gera, er at kanna eftir, hvussu Ferova fólk hevur tað í dag. eins og bretsku og amerikansku menn svrgja fyri at skaffa midlar til tey av stórnazistunum hersettu lond. Ella skulu vit inn í komandi tið- ina við skuld á herðunum og einki annað, tá hevur verðaldarfriðurin ikki haft stóran tydning fyri okkum. Ég skyldi i dag 5000 kr. av hesum grundum, og nú sleppi eg ikki at skylda meir, havi konu og 6 børn. Hetta skrivi eg til tygum ti at eg veit, at tygum fata væl tílíkar steður; og at tvgum kunnu vera vísur í t, tá tit koma saman at tingast, at nógvir eru í Føroyum eins og eg. (slaðarnavnið) 13./5-45. Við håvirding (undirskrivarans navn)“ Blanka er besta blankiagurevni. Richard Gong og falsaradómurin. Vit søgdu í næstseinasta blaði frá, at Long hevði tapt sakina, id hann legði móti P. M. Dam vids figgjarhallsgreinunum. Hetta fellur Long illa, og roynir hann nú í blaði sínum at síga, at bæði hann og P. M. Dam vunnu, meðan legtingið tapti. Mangt er í neyðini nýtt! Tað er rætt, at dómarin finst at. hvussu tingsins figgjarskipan er háttað. Men ikki við emmum einasta orði hevur hann rongt eit cmasta tal av tú, ið P. M. Dam heyði drigið fram, hóast tað var tað, 18 Long heiði viljað haft hann at gera. Harvið hevur Richard Long tapt í fíggjarhalistrætuni. Os tað cr tað, ið lesararnir eiga g at leggja sær í geyma. Viðvíkjandi var tað Long á PM. Dam herði biðið lesararnar døma i, ' > failsaraorginum, So hexði Dam vid tí, áðrenn sjálvur, ið dvkt ' 1 ver ið falsarin var, um talan var um slíkan. Long kundi ti heldur ikki í hesum fáa dómarin at halda við sær. Eisini í hesum føri tapti hann. Aftur at veiða saltfisk. Ilarra blaðstjóri! Vit biðja tvygum gera so væl at geva Íylgj andi greinastubba rúm : heiðraða blad tvgara Nú. tá seluni ikki eru so glæsilig, sum tex urslitini fyri feskfiska hava verið, eru hygnir menn aftu farnir at hugsa um saltfskin Nakað salttiskaveiðu millum Ferova Fiski- herfvri var sáttmáli um mannafelag og eitt einstakt út- gerðarlelag komin fyri Sáttmála- dømsnevndina; men so varð dóm- urin útsettur, tí krev komu fram £ um at gera sáttmálan á breiðari grundarlag, so hann kundi verða galdandi fyri allar fiskimenn og útgerðarmenn og bæði fyri línu og Saleiðis kom vórðu biðin um at seta spør, støggur í. Feløgini fram uppskot og taka upp råda- gerðir. men enn er eitki uppskot komið fram uttan frå Føroya Fiskimannafelag. Til leiðbeiningar fyri fiskitmenn og útgerðarmenn, sum hugsa um saltfiskaveidu, loy- va vit okkum her at gera ein lítl- an úrdrátt ur hesum uppskoti: I. Manningin fær frían kost og innivist umborå eftir galdandi låg. arreglum, og 35% allari veiðu