leygardagur 4. august 1945síða 3

4. augnst 1945 Hevur hin forcyski félkotingsmaðurin ongatíð mett á Danatingi? Nakað herfyri fólk hava hoyrt í radio, at hr. Thor fólkatingsmaður, segdu seg stein Petersen, hevði talað um realunián við Dan mark. Av hesum tað var á Danatingi talað um hetta — hann var jú í Kevpmannahavn og er valdur av umboðs- roknaðu vit út, at hann hevði Feroyingum teirra maður á Danatingi. Seinri hava vit frætt. at tað er rætt, at hr. Th. P. í Keypmanna. havn hevur talað við blaðmenn um fyri sum møguleikan eini realunión millum Feroyar og Danmark; men hann hevur yvirhevur ongatíð mett á Danatingi. Danir spyrja nú, hví harra Th, latið seg valt til ið hann íkki ætlar at meta í tí danska fólkating- Ætlar hann »diplomatiskt Petersen hevur følkatingsmann, tå inum. at avbróta alt forbindilsie= millum Førovar og Danmark? Hver hev- ur í so fall givið hr. Th. P. slíka kvettan? verður nú tað næsta? Meðan er at síga, at nú min- duleika til Hvat talan er um realunión. er stór træta um týdningin av hesum orði, men orðið real merkir á donskum máli »virkelig«, og orðið union merkir samband. Eftir hesum at dema skuldi orðið realnnion merkt tað sama sum verunligt samband, og so- leiðis hava Danir eisini uppfatað orðið, meðan Th. P, var niðri og har hevur hann íkki mótmælt hes- ari týðing av orðinum; men nú hann er heimaftur komin vil hann hava orðið at merkja nakað heilt annað. Thorstein Petersens nervøsitet — ella hvat ? Hósdagin i hest vikuni hendi tað merkiliga á Føroya legtingið, at formaðurin aftaná at orðaskiftið í eini sak , sjálvur hevd sagt: >Orðaskiftið er endaði, byrjaði frá formannspall- var endað, og hann mum við grovum álopi á javnaðar- menn serliga harra Øregaard. Sjálvandi Það harra Øregaard um orðið, men hann fekk tað ikki, tt formaðurin segði nú fyri aðru ferð: >Orðaskiftið er endade. Hetta tingskipanini, at tað er legið, at eim rættsiktaður maður kann bera seg tað hevur eisini er eitt so gruft brot av soleiðis at, men sæð ut, sum at harra Thorstein Petersens nervar tkki kunna hava tað heilt væl, vit nevna, at tå ið ting- á eðrum sinnið kunna t. d. setan i år byrjaði, bað karra Th. P. sum formaður allar tingmenn um at rópa hurrá fyri teim sjómonnum, sum eru deyðir undir krignum. At rópa hurrá fyri deyðum fólki hevur ikki verið siður fyrr nakra staðnr á verðini og allraminst her í Føroyum. —ww FØROYA SOSTAL-DEMOKRATUR Clavsøkan. Olavsøkan i år fall å frålika gott veður, um miðdagsleiitð levgar dagin sóust førini lagað av fólki Tá ið ítróttar. fram kl. 2 var stevna tíl Havnar. skrúðgongan fór hópur av fólki í gatunum, henda vakra skúðgonga endaði á Leg- tingsvellinum har Níels Juul Arge boðaði frá, at Ólavsakan við hes- sett. tustu fólk út á keiina, har um vår Kl. 3 Havnar Fimleikafelag hevði fram sýning av trimum liðum, og hjá teimum, ið fingu komið mikið fram, at tev sóu nakað, var tað sanniliga ómakin vert. So kl. 5'/, var kappróður, tað er nú hann ið hevur áhuga hjá fólki. var eitt sindur av vindi, Og sær so hin mesta Meðan hann fór fram her hava vit so úrslitini: Kvinnur: 4 mfer: í Romulus, Nólsov. 2 Vesturskinið, Saltnest. 4-mfør: 1 Havfrúgvin, Vestmanna 2 Sýlið, Havn. Dreingir: 4 mfør: 1 Próstabáturin, Havn. 2 av Tveroyri. 3 Fortúnan, Kollafirði. 4 míer: í Romulus, Nólsoy, + 2 Pætur, Havn (ånari Eiler Dam). 3 Båturin hjá J. P. Ru- beksen, Havn. Menn: 6-mfør: 1 Tarvurin, Nålsoy. 2 Jóannes, Vestmanna. 3 Greivin, Kollafirði. 8.mfør: í Tjaldrið, Tvøroyri, 2 Hvalurin, Vági. 3 Ur Miðvági. 10o-mfør 1 Vestmenningur. 1 2 Suðurovingurin. 3 Klakksvíkingurin. 4 Havnarbáturin. Um kveldarnar vóru geturnar fyri uttan at vera upplýstar av vanligum ljósperum, eisini pynt- aðar við vekrum fargaðum perum, og var eisini eitt springvatn á Vaglinum, ið hugtók fólk. Havnar kirkja var stúgvandi full av fólki ólavsekumorgun. Presturin Buhl-Nielsen prædikaði. Annars vóru tær ymisku kapp- ingarnar hesar: Fótbóltsdystir : V.B. og B. 36. V.B. vann i—0O 2. lið B. 36 og 2. hð H. B. B. 36 vann 4—0O. Hondbóltsdystir : V. H. og Neistin. Neistin vann við 4—1. V. H. 2. líð og Neistin 2. lið. V. H. vann 2—1. Togtoganin millum Havnarmenn og bygda- menn stóð á jevnum. Kappríðing: I. premiu fekk hesturin hjá P. S, Hansen við T. Rubeksen á baki og 2. og 3. premiu fingu hesarnir hjá Jákup Jensen, og teir ið riðu á teim vóru Jens Jacobsen og Sverri Hansen. Aftursvar til | „Dagblaðið“ I oddagrein skrivar > Dagblaðið < tann 20. juli í år seleiðis: »Å ja, Danbjørg, vit hugsa at tit vilja ikki nakað, sum tit sjålvir kunna risikera nakið Hartil er at siga, at vit kunna ikki nokta > Dag- blaðnume at ikki nvttar, um vit royna at biðja blaðið upp við at teimum orðum, sum vit síga ella skriva, tí gamal vani er ringur at gera viðe. hugsa tit og heldur halda venda leggja av, Vit hava aldri sagt ella skrivað, at vit einki vilja risikera; men vit søgdu, at javnaðarfólk hava einki at risikera, Harvið meina vit, at javnaðar- fólk Aest ell — eru arbeiðsfólk, við so lágum lenum, at tær sleppa væl ikki at fara longri niður, líka- mikið hvat ið so hendir. Arbeiðsfólk og fiskimenn kunna íkki fáa tað Hartil kemur, at okkara áskoðan er ífall arbeiðs- fólk sjálvi taka ræðið í landinum, líka- hjá ella væl verri, enn tey hava tað. tann, at kor, so kunna tev fåa hetri mikid antin Førovar er frå Danmark, So leingi, sum stórmenn sita við fleirtali á Foroya legtingi, so verð- ur arbeiðarastætturin at liva í ar- móð, tað so verður fólka- flokks- sambandsarmóð, tað kann væl gera sum tað sama, so antin ella har er jú púra einki at risikera. Her í Førovum verður ólivuligt so leingi, sum vvirklassin sleppur at ráða. Vit eru fultút samdir við >Dag- blaðið< um tað, at savgerðin um Feroya stjórnarsteðu í framtíðini skal avgerast sum eitt serstakt mál, uttan at nakað uttanveltað skal verða blandað uppí<. Hetta einans við fólka- avstemning, sum vit javnaðarmenn gerst vilja hava, men sum fólkaflokkurin er ímóti kanska nettupp tí, at teir vilja vevja alt annað uppí. >Dagblaðið< sigur, at tað fegið vil vita hvussu vit ætla at stemma við eina fólkaavstemning ; men har hevur hvert sína stemmu sum er 0, u. ein tíggjutúsundapart av øll- um stemmunum í Føroyum, og tí vegar tað litið hvussu hver okkara óvist at ell stemmar, tí tað er stemma eIns. Ødrvisi er tað við javnaðarmonn- við Í Ferovar--Danmark um á tingi, har vilja vit spurninginum fulltút um av Við hesum orðum vóna vit, at vit rætta okkum eftir úrslitin- fólkaatkveðisavgreiðsluni. hava greitt »Dagbl.« ivaleysa nokk frá hvar vit ætla okkum at standa, tå ið avgerð skal takast viðv. okk- ara stjórnarligu steðu í framtíðini. I endanum á greinini kemur »Dagbladid« inn á tað, ið einstakir privatir menn hava gjert; men tað kemur púra einki politikkinum við. Nr. 81 Mangt er Í neyðini nytt, Teir, 10 upp hvussu góðir teir eru við føroyskt bæði í talu og mest um, rópa mál, hava skrift sýnt, at teir aldri hava timt at læra seg tað. og th yðja feilirnir í »Dagbladnum« og ødrum fólka- flokksritum. Vit royndu at vegleiða ter og lótu teir tí vita, at kunna ikki siga ella skriva sum t. d. sBáti var nógv ave; tí tað eitur „Bátar vóru nógvire. Nú hjálp „Dagblaðið: við at siga, af teir skriva sjómannsmál. mangan menn sær Heldur ikki kemur tað sakini vid, hverjir ið læna úr vinnulánsgrunn- inum, tí eingin kann keypa skip við teimum teir, sum sjálvir kunna rinda ein stóran part av kostnaðinum, og tá hevur vinnulánsgrunnurin onga interessu fyri mangar fiskimenn. Annars hava vit sagt tað fyrr, at menn í eðrum londum halda tað vera skaðiligt og óhóskandi at rópa nevnini upp á monnum, sum skylda ella eiga pening serliga tá ið tað eru firmair, ið talan er um; stutt øllum lánunum uttan men her á landi eru vit komnir í tilikum eins og í eðrum førum. Men fyribils ætla vit at stýra penni okkara soleiðis og íkki lata hann levpa longri enn higartil, so má »Dagbl.« um, hvussu langt, ið farast skal. Um javnaðarflokksins uppskot í stjórnarmálinum í árinum 1943 er Aeiri ferðir skrivað og øll vita, at harra Andreas Djurhuus stemmaði skeivt av óvart, og harvið kom eitt fólkaflokksbroytingaruppskot inn í okkara uppskot. Hetta var orsekin til at okkara uppskot onga- tíð kom óbroytt til atkveðu. Hetta veit »Dagbladid«. Ein má ti spyrja: hví træta teir tá upp í saman? Er tað fyri at fylgja læru Hitlers, tá ið hann sigur, at eingin ósannheit er so ótrúlig, at tú ikki kanst fáa fólk at trúgva til endan, somu ósannheit bara tú fortelur upp í saman aftur fleiri ferðir ? >Dagblaðið< [vil hava okkum at siga, hvat vit meina við at gera Ferovar til ein arbeiðarastat. Har- til vilja vit bara siga: Ognarleysir fylkist, takið maktina í landinum, so kunna vit samráðast um, hvussu samfelagið best kann verða stjórn her á skal sum her að, soleiðis at landi verða líviligt fyri ell, vilja búgva, og ikki bert fyri nek ur fá, sum liva í yvirflóð, meðan fjøldin livir í sterstu neyð og ar móð. Ognarleysir allan fylkist. Ur Bretlandi hava vit frætt at har hava arbeiðarar tíkið ræðið Latum okkum gera um heimin í landinum. tað sama í Ferovum. Í SMØRLIKIT — MØLIN — TIL 543 — (fimm-tjra-trj) Torehavn |