leygardagur 4. august 1945síða 2

Nr. 81 blómum er einastandandi og hitt bjartasta fyridemi um, hvat id dugnamenn knnnu vinna úr okkara »kørgu« jerð. Harra Konoy's urta- og blómugarður er tiltikin um alt Føroya land og er hitt besta prógvið um hansara skapara- kraft og ídni. Vit ynskja harra Konov at hava mong virkisár enn at líva í. Virkan, skapan, vekstur og lív er hansara náttúra. Taka ella týnast. Tað er einki at ova framtíðarlagna verður avgjørd í hesi tíð: sjálvstýri (fullveldi) ella reint sam- ivast í, at Fer- Skulu vit hava reint band, soleiðis, at »Færø Amte fær skyldur Hesar rættindi og donsk steðurnar eru Ein triðja steða Nak- að av sjálvstýri og nakað av sam- bandi. skulu so komandi tingingar avgera. somu somu sum onnur báðar »enten, amt, greiðar — ellere. er eisini hugsandi, nevnlige: Hvussu nógv av hverjum Ta sambandssteðuna, vit higartil hava haft, fara vit neyvan at hava í framtidini, vit skuldu nú eisini verið komnir so mikið áleiðis, at vit sóu, at tað fer ikki longur at bera til við hesi stakkalasteðu. Við fáum sagt hjá Førovingum fyri reinum sjálv- stýri (fullveldi). Førovar eru eitt lítið land, og fámentir, tað og tað hevur tiðliga og seint verið prædikað fyri okkum, júkað og jókað upp í saman, at vit eru fá- tækir. Hvat skulu fátækir? Eitt syndarliga illa røkt sum Førovaår, hvat skal tað vera annað enn fá- tækt? Eitt fólk sum hondum, orðum skal her vera eitt sindur um meguleikan vit eru vita vit geli, vit vera annað enn land, sum er so situr vid tåmum smekkfult av undirlutakenslu, hvat skal tad vera annað enn tátækt? Okkum tervar arbeiðstól og livs- vilja. Latið okkum útvega teimum sjómonnnm okkara, sum í dag standa við tómum hondum og stara langtandi út vvir okkara stóra, fongrika hav, skip, og latið okkum gera líkindini hjá okkara góð, soleiðis at teir eins og jarðvrkismonnum so sum gjørligt, hagreiddum gledi vid arbeiðinum, sær sjålvum og land- jarðyrkismenn í væl londum kunnu kenna inum til frama. Hvaðani til alt hetta? vil undirlutakensluprædíkumaður siga. skulu vit fáa pening óivað onkur Eitt er givið. og tað er, at okk ara feroyska samfelag tolir ikki at >bussines- Et tað ikki land, hvar ein geva »hajum« ella spekulantum innivist, harmiligt, at hetta stórur partur av fólkinum gongur virkisleysur, skal vera eitt satt seldoradolande hjá »bussinesspeku Heldur íkki tolir okk- ríkmenn, kanska lantunume. ara samfelag, at miljonerar, liggja og bela kapital. FØROYA SOSIAL-DEMOKRATUR inum. Peningurin má setast í arbeiðstól, fæst hann íkki við góð- um. mé hann takast. I eini grein, Duga ella dovggja« sum »Tingakrossur« fyri stuttum hevði tíkið úr blaði, ið út kemur í Keypmanna- einum feroyskum havn, skrivar Erlendur Patursson m. a, at tann kapitalur, sum stendur í útløndum (rímiligt eiga ríkmenn henda Feroya kapital) må koma øllum Føroya landi til góða. Hetta er pia beint, men hvussu skal hesin kapitalur koma góða, frælsi hjá teimum, sum eiga henda skert? 0Og um vit skulu hugsa ellum landinum til uttan pening fyrst verður so má verða fullveldi í Føroyum um at hava Kapitalurin má vera í tænastu landsins og íkki í tænastu hjá nekrum einstakum privatspekulant- um. Feroya land má leggja band á føroyskan kapital og útvega fram- leiðslutól til hverja hond, ja, hvønn Tá kunnu vit Men gera vit fingur her á landi. hugsa um fullveldi. ikki tað, ja, so verður ikki livandi í Førovum, Man henda skilagóða redd úr afturhaldshorninum vest- anfjall hava orðað við formann Ferova Fólkaflokks um hesi við- urskifti? Føroya fólk at døma, nu sina hevur, eftir øllum vitjunartíð, — nú ræður um at taka ella týnast. Per Kurkerg. Hvi dylir „Dagblaðið“ tær greinir, sum harraErlendur Patursson hevur skrivað í „Búgvanum“? seint sæst orðið >Dagblaðnume. Nú >Búgvine skrivað hetta, nú Tiðliga og >Búgvine hevur hatla 0. 5. fr. — o, s. ir. Jú gott og væl. >Búgvine verður prentaður í Keypmannahavn, og allir íbúgv arar Føroyalands síggja tí ikki tað blaðið, so greinir >Búgvanse kunnu fólkaflokks- greiuum roknast fyri tveir nietrar ti eins og annað av av sama vadmali og verða soleiðis tiknir fyri tað, ið tær eru. Men nú knappliga síggja vit, at »Tingakrossur« endurprentar eina grein úr »Bugvanume«, og beinan vegin kemur spurningurin fram: hvussu ber hatta til? Jú, tað sæst gjella, at henda greinin er ólík teim, sum >Dagblaðiðe cr vant at prenta. Her skrivar ein maður, bónda eina grein við vviaskriftini: »Duga ungut sonur Jóannes Patursson, ella dovggja«, og henda greinin er ikki komin í »Dagbladid«. Hesin ungi harra Erlendur Pat- ursson hevur studerað statsviden- skap og hevur tí fingið evguni upp fyri ú, at hítt privatkapitalistiska stýrislagið má leggjast burtur her á landi, ífall nakað lív skal verða her. Harra E. P. við Danmark má sigur, at uppgerð koma, og hon verður at koma skjótt; men ein onnur uppgerð má samstundis koma og henda uppgerðin verður heima í Førovum, Hesum viðvíkjandi tekur harra E. P. soleiðis til orða: »Vit vita, at nakrir fáir menn hava pening, vunnið sær inn nógvan sum liggur í enskum honkum (bankum, verður tað vanliga sagt. |.H.D.) Kanska burturseplaðare. Heiðraðir lesarar verða bidnir at leggja til, at P. M. Dam ella Danbjerg, 10 tala verða eisinl hesar ognir merki hetta er ikki um at miljónir kanska verða burt- ursøpladar; men hetta sigur ein maður, sum hevur studerað stats- vidinskap. Hvat hann meinar við hetta orðið >burturseplaðare leggja | vit ikki i at sum so, At útpensla meira enn hesar miljónir, ella 1 hvussu er ein stórur partur að teim koma kanska aldri til Førovar ella aldri í cirkulatión her á landi. >Soleiðis eigur ikki at verðae, sigur hr. E. PF. og leggur aftrat, at tá heldur og lata allar hesar ognir, má „fólkið taka sær um reigg) sum tað hevur vunnið inn og av røtium eigur, koma til sættise. Frá ungum studeraðum Feroy- lítið aunað lisið ingum hava vit ella hoyrt enn um uppgerð við Daumark: teirra og men her kemur ein varskógvar um, at sam- stundis við uppgerdini við Dan- mark má uppgerð verða her í Fer. Tað er gleðiligt, at oyvum eisini. teir studeraðu fara at ásanna, at fullveldi einans verður nulveldi uttan so er, at tað ekonomiska grundarlagið verður í rettum lagi trá Dan- samstundis við lovsing mark. Tað eru mong ár síðan, at harra Sverre Patursson ásannaði hetta. Men hansara uppskot við- víkjandi tí økonomiska grundar- lagnum eru aldri framd og verða tað heldur ikki soleingi vvirklass- ans umboðsmenn sita við Aeirtali A Ferova legtingi. Vit Ferovingar gera rættast í at hitt gamla gera okkum greitt, at sambandið einans hovrir seguni til. Nú ræður einans um, at allir Feroyingar draga eina línu og seta orðið sjálvbjargni í staðin fyri mong av teim tómu orðum, ið nýtt hava landi. Vit mangan sagt og skrivað, at sjálv- verið her á hava stýri og ekonomiskt sjålvbjargni má fylgjast at, og eitt sjálvstýri aldri kann verða uttan á trvggum peningaligum grundarlagi. Vit kunna ikki síga tað fyri vist, tað er komið út í orð, at teim ið vunnið hava í men nekur av stórum her á landi undir krignum vg sum eiga stóran part av teim miljónum, sum standa í enskum bonkum (bankum), ferð við at rýma av landinum. At longu eru Í 4. august 1945. tílíkt fór at henda hava vit leingi væntað, og vit hava rópt varskó, men vit hava talað fyri deyvum oyrum og skrivað fyri blindum eygum, og nú koma feroyskir arbeiðsmenn og fiskimegn og teirra konur og børn at føla svíðan, tí tey lurtaðu eftir følskum røddum, sum talaðu at elska Ferovar og Ferova fólk; men sum vildu nýta Førovar og Feroya fólk vakurt um til lívsrúm og amboð fyri at kunna ríka seg sjálvan. Nú eru vit í ellinta tíma; men einaferð enn vilja vit royna at varskógva fólki um, at Føroya leg- ting beinan vegin má gera seg til allari Ferova lands áðrenn orðini hjá Parturssyni fara at harra yvir peningaorku, harra Erlendi ganga út, nevniliga, at miljónirnar verða »burtursøpladar«, og vit sita eftir á berum. Vit megu krevja løgtingsval og seta javnaðarmenn til stýrið í Førovum, áðrenn skútan sekkur. Legtingið 1945. Tá ið legtingsguðstænastan var liðug mánamorgunin varð Legtingið sett av tingformanninum, ið helt stutta reðu. Afturvaldir vóru: tingformadur, Næsftormaður, Poul Th. Petersen. Kr. Djurhuus. Petersen og Johan Poulsen. Skrivarar, Týsdagin vórðu tveir fundir hildnir; kl. ir og kl. 17. Á ti nevndir valdar: fyrrá vóru hesar Kirkjunevndin: Samuel Ellefsen. Pauli Robert Jænsen, J. Fr. Johan Poulsen. Dahl, Øregaard. Ymsamålanevndin: Th. Petersen, R Rasmussen, O. F. Joensen. Amtmannsmålanevndin: Robert Jens Chr. Olsen Joensen, J. Slettenæs, Figgjarnevndin: Th. Petersen, Pauli Dehl, Rikard Long. Kr. Djurhuus, Johan Poul- sen, P. M. Dam. Kommunalanevndin: A. Sørensen, Robert Andreas Djurhuus, J. H. Danbjørg, |. Chr. Olsen. Á tí vórðu mál fyri: Kirkjugarðar, læknavið urskifti í Havn, prestafluttningut og brovtan av reglugerð vidvikj- | Vestmanna. Øll stutt orðaskifti Joen sen, seinna fylgjandi andi harnini í mál vórðu aftaná beind í neyndir. ——" ii Gongsgenta Løn 70 kann fåa pláss í. sepi. kr. um mánaðin og friar kjólar. Dr. Alexandrines Hospital Minnist til Barna- hjálpina! *