leygardagur 15. september 1945síða 2

Nr. 37 FØROYA SOSIAL-DEMOKBATUR 15. september 1945. um til skip. Tað var uppskotið hjá javnaðarmonnum. Nú ein dagin tekur »Dagbladid« uppaftur somu ósannindini, ósann- ind, ið R Long mátti viðganga í »Dimmalætting« og biðja um fyri- geving fyri, tí slygnine var so greflig og so grundiga mótbevíst, at hann mátti fyri skomms skyld kastað seg ikki á jóanseku mintist aftur, hvat hans- ara flokkur hevði gjørt um jóltíðir frammanundan, , Javnadarmenn hava aldri verið ímóti nøkrum góðum uppskoti til frama fyri at fáa skip. Men hann er einasti flokkur ið hevur sett eitt fullfíggjað uppskot, ið kundi givið fiskimonnum nóg nógv skip. undir, at hann ALLIR GÓÐIR FØROYINGAR VILJA AT ENDA FYLKJAST UM JAVNAÐARFLOKKIN vorðin firtin ella nervøsur fyri, at menn fara at halda, at teir viðvíkjandi stjórnarspurn- inginum ikki nýtast at velja sjalv- stýrismenn, tí javnaðarflokkurin er fult so greiður og víttgangandi í hesum spurningi. Og viðvíkjandi tí heimliga politikkinum, hvussu okkara land skal skipast ekonom- iskt, javnaðarflokkurin tann einasti flokk- urin, ið hevur eina reina avgjerda »Krossur« er sosialt og mentunarligt er steðu fyri, at 01) orka í okkara landi skal nýtast planøkonomiskt, so eingin skal hava loyvi at liggja og bela yvir kreftum, málum og meguleik- um, so einki verður ogjørt, ið ger- ast fyri at øllum arbeiði á sjégv og landi, at cnkjur, faðirleys, sjúk og treingjand: skulu fáa fullan lívs- rætt, tað sum em lógfestan samfelagsrætt, goldið vikuliga ella ein pening, sum er fult ht svarandt til tað, ið eitt menniskja, eitt heim til fyri liva hampuligt, uttan økonomiskt trýst kann, veita fáa at teimum verður mánaðarliga freimgir at kunna og sakn. Tá ið eingin flokkur — heldur ikki hin modernadi Aokkurin — greiðu og heilskapaðu ekonomisku sjálvstýris- hevur hesa sterku, og socialu stæðu, vilja allir góðir Feroyingar at enda fylkjast um Vit ivast ikki í, at eisini L. Z. ásannar hetta. Foroya félk javnaðarflokkin, stendur nú yvirfyri sterstu uppgerð í segu Feroyinganna, Eitt valstríð er við at byrja. Við ra valrættinum fær til at verða við í okkara ik hevi uppgeidini. Mongum man tykjast torført at finna leið í hesum politiska myrkri. Eitt myrkaspæl er sett í senu av andsvarsleysum politikkarum — ein syrgjulig sjón. Var tað einans Ferova fólk, ið skuldi skoða teir tómu leytingssessirnar, var vandin Tá ið P. Petersen fyri fólkaflokkin og R. Long fyri >Framburðsfelagið< hildu seg síggja >bank- torskar« uppá 2 og 4 milliónur í vatnskorpuni, bóðu teir um at fáa ta donsku og føroysku krónuna javnsetta í virði — og tá ljóðaði einki um national pund. Men nú ta ið teir síggja, at teir hava mist „gull- torskarnar“ royna teir at renna burtur frá sær sjálv- um og rópa av almakt — pundini eru okkara nationali dýrgripur. Hin 4. juli 1945 greiddu R. Long og P. Petersen atkveðu fyri at hin føroyska og danska krónan skuldu verða settar javnt. Tá var virðið av teirri donsku krónuni íkki fast- sett, men samráðingar stóðu fyri Danir og Bretar um pundsvirði. Men tá eins og áður ljóðaði frá Th. Pe- hann metti krónuna í fara at liggja íkki oman fyri eitt virði uppá 26 kr. fyri sterlingpundið. Tað er einki at ivast Í, at P. Petersen og Rich. Long í hvussu er tá hava verið í blindari trúgv til teirra harra og meistara Th. Petersen og hava hugsað, at ífall tað koma at fara 26 danskar krónur at fara fram millum tersen, at Danmark at í minsta fyri eitt sterlingpund, vil Sjóvinnu- lagi bankin fyri síni spekulatiónarpund ið keypt vóru frå Feroya fiski- monnum og reiðarum fyri 22,40 pundið, fáa ein vinning uppá um 5 50000 X (26 * 22,40 = 3,60) kr. = slakar 2 — tvær — milliénur vid eitt kvett. Og um pundið kom at kosta 30 danskar krónur, sum spáað er í einum >bankpundatoskaverkie vildi vinningurin íkki verðið minni enn stívar 4 millíónur. Athugaligt hjá Førova fólki at bíta merki í, at so leingi ein vinn- ingur uppá 2 til 4 milliónur til Sjóvinnubankan uppá Feroya fólks kostnið, vvir til ta donsku krónuna, og tá var ikki talan um at sterlingpund vóru okkara dýrasti nationalgripur. Men nú tá id talan er um at Fer- fólk kann fáa ein milliónur, meðan vóru teir fúsir at fara oya vinning uppá 6—7 banki verður at tapa av spekula- tién, leypa teir í eðini upp og rópa: nú avreiða teir Føroyar! ein ikki so stórur. Men tað er ikki so. Heimurin kring okkum hevur glegt eyga fyri Feroyum í hesum deg- um, og tað er ein verunleiki, vit megu rokna við. Tað hevur als ikki so lítið at týða, sum and- svarsleys fólk billa sær inn. Tað átti at verið óhugsandi at ábyrgdarleysir politikkarar og tann Aokkur teir hava umboðað, yvir hevur skuldi kunnað verðið nevnd ur aftur í sambandi við feroyskan politikk. so frægir, at teir hvurvu heilt í tí Hevdu teir enntá verið grumsi, teir eins og blekkspruttur hava sproytað út um landið. Men ikki er so — teir leika nú verri í enn nakrantíð áður. Grammofonin tíðliga og seint um sterligpund; evmkilig eru kvinini, syngur nú eðilig eru ýlini — hví? Hava spekulantarnir brent seg? Mangt hevur verið nýtt sum agitatiån líka síðan hin stóra skútan »Anana« varð politiskt móðurskip. >Brelarie nr. I varð tá gjørdur og hvussu nógvir eru ikki síðan? Skulu nú allir Feroy- ingar — eisini teir sum ikki hava valt teir rýmdu — taka tapið av misseydnaðum spekulatíónum ? Tá ið teirra spekulatiénir hava eydnast, hava teir lagt sær sjálvum æruna og vinningin til; tá hevur alt verið privat. Men leika nú sum óðir, tá ið teir hava manev rerað skal skeivleikin klæðast í kot, knappatroyggju og skeivt, nú knæbuksur nationalur. Oivad munnu teir halda, at stersti og gerast parturin av Ferovafólki eru andi-. ligir pinxulingar; men so er íkki tibetur. Stersti parturin av velj- arunum er nú greiður yvir, at Feroya fólk verður eydnuríkari, um teir 12 tómu stólarnir í ting- húsinum verða mannaðir við javn- aðarmonnum í staðin fyri teir menninar, ið rýmdu undan á- byrgdini. Ungur veljari. HVAT GERA FÓLKAFLOKKSMENN Fu, teir eðiligum gelum. Teir gera ikki plikt teirra við at sita har, ið teir valdir Tew hava einki gjørt uttan Teir renna í reika runt landið við eru at sita. Men teir um tað. ónt fyrr tann minna mannin trugva, at aðrir vilja hølunum -á teimum og eisini for- sema land og fólk. Net, tit harrar folkaflokksmenn, vit sbetakkar okkum. Lat>Cirkus Petersen« ferðast og »Gøglerne« geipa. Teir hava einki mál uttan pengar og makt. Fólkið hevur gjegnumskoðað ter. Feroyingar eru ikki vidiotare. = Ferðist tú dúg- liga, »Cirkus Petersene, og færri og færri vilja fylgja tykkum. G. HALDIÐ FØROYA SOSIALDEMOKRAT »DAGBLADID« OG FOLKAFLOKKURIN royna nú at skøva út yvir félka- flokksmanna stødu á tingi til skipa- málið. Men tað eydnast sjálvandi ikki. Tí tað skerst ikki burtur, at fólkaflokkurin einki serstakt uppskot hart á tingi við- víkjandi endurnýggjan av okkara skipaflota, at félkaflokkurin bardist úlvur ímóti, at føroyskir fiskimenn skuldu fáa fiskaríbankanum og fáa studning frá dauska stati, at fólkaflokkurin saman vid 7 sambandsmonnuni feldu javnaðar- hevur sum læna úr 20/, rætt til at manna fullfíggjaðu uppskot um endurnýggjan av okkara skipa- flota, at fólkaflokkurin var ímóti, at vit skuldu fara í sterlingblokkin og harvið fáa full handilsrættindi í Bretlandi, at félkaflokkurin við hesari sín- ari mótsteðu hevði, um hann sigr- aði, haft spent fyri okkara kvotakjansum í Brettlandi, at fólkaflokksmenn á tingi har- aftrat ikki rørt ein fingur; hvørki í landsnevnd ella á tingi, fyri at fremja selulíkindi í Bretlandi. HEIMA TÍÐINDI QUISLINGAR, QUISLINGAR, tit eru »landsforredarar« ! rópti A. Ziska inn yvir legtingshellina, tá id teir 12 bein hava rýmdu av tingi. A. Ziska hevur nú fingið 60 dagar fongsul fyri hesi ord. ÚR ÍSLANDI hevur sendimadurin Hans Dalsgaard ferð eftir ferð til tings og til Føroya arbeid- arafelag skrivað og telegraferad um at fáa >Smirile ella onnur før til Íslands eftir Føroyingum. Men so leingi sum fólkaflokksmaður Samuel Ellefsen sat sum formaður í »Smirla-nevndini« var als einki gjørt. Hetta eigur »Dagbladid« at siga fyri Feroyingum. Ja, tað skuldi fyri eina ferð roynt at verið sattsigandi og skriva við stórum stavum, at félka- flokkurin als einki hevur brýggjað seg um at hjálpt Feroyingum í Ís- landi. Síðani fólkaflokksmenn mistu formans- skapin er roynt at gera tað, id gerast fyri at hjálpa Ferovingum heim — og tað verdur gjørt. Feroyingum í Íslandi terva annað enn fólkaflokks ósannindi, gelur og pundsrumbul, Í NORÐSJÓNUM Á >Galvure hevur selt kann gongst skipum væl. fyri 2070£ og 1100£. »Njardlingur« 2400 £, Silverspray« 700£ og 1400 £, »Purpel Heather« 6 túrar i alt 5500 £. TIL FØROYAR kom um dagarnar svensk skonnart við 800 tómum sildatunnum. Chr. Holm-Jacob- sen átti tær. FISKASØLA »Docea« selt fyri 1768 £ og »Årnanes« fyri 3015 £. JÓANNES PATURSSON hevur bidid amtmann Hilbert um hús at samrådast i við tingmenn. Er hann nú aftur farin at »snobba«. Ella vannvirðir hann tingid tå id tað ikki vil falla á knæ fyri pundsspekulantunnm ? LATUM OKKUM, nå vit hava høvi til tad, ganga hina fyri Føroyar bestu og hollastu leid — javn- aðarleiðina. '