leygardagur 13. oktober 1945síða 1

p AMTS BÓK,, £ ( 11 or TORSHAVN 4 |) FørvN SOSIALDEMOKRATUR | FRÆLSI JAVNAÐUR BROÐURSKAPUR | | Lfsin apris! fre r mM 120 yt | ! . | vo , Bladid Verður bíla tå posthåsinum, og på Nr. 41. | 1 I A og á ti Leygardagin 13. oktober 1945. kostar kr. 2,00 4 A ta um fjórðingsárið 19 arg. 1 — — — - — — — fee - — - ” EET fr Hvat er tryggast; Meiri enn sjålvt lívið, sum livist | Bretum, tá ið hann var níðri í j í dag, at prógva, at vit síga satt | Brettlandi. pundsvaluta og fólkaflokkurin og >Dagblaðið- 2) Okkara flokkur himpraðist Í ella villandi ósannind nýtist okkum | ikki ein minutt við at fara í P . 1: . ikki sterlingsbólkin skip, maskinur og virki, i Athugaligt hjá javnaðarmonnum | 3) Okkara flpkkur hevur rått til 19 geva øllum arbeiði á sjógvi og landi? nú at bíta merki i slík orð sum | og kraft serligar samráðingar vid Vil Amerika krevja, at vit skulu strúka helmingin av okkara pundum fyri at tað skal strúka helvtina av sínum lánum? Javnaðarmenn hava árla og síðla ] troðkað á at Ísland at nýta okkara avlop til at keypa gera eins og og byggja skip, ravmagnað (elektri- okkara oyggjar, maskinur og amboð sum tervur er keypa cifisera) á fyri at skapa ein ídnað her 'å andi 0. s. fr. Og javnaðarmenn lava ikki bert talað um hetta. men víst á og sett fullfiggjad upp- hetta skal heila okkara fólk kann koma arbeiði Sí upp skotið: »Arbeidid til ell á sjógvi og landi«. skot viðvíkjandi, hvussu verða gjørt, s« Tað avlop ella tann valuta, sum nú stendur í fremmandum landi. vildi so verið sett í lutir og ting, sum liggja innan fyri okkara lívs- eki (lebensraum) og vildi haft Angið eitt fast virði, sum svarar il tað, ið félkinum tervar fyri at kunna líva eitt frítt og frælst lí av egnum arbeiði. Men bæði følkaflokksmenn og sambandsmenn hava verið rerandi samdir um at felt hesi týdningar- miklu uppskot Úrslitið av um sambandsmenn og fólkaflokks- hesi samgongu mill- dag hava eitt so menn er, at vit stórt skipatrot og arbeiðslovsi á andinum, at menn vita sær ikki vegir til at liva her. Haraftrat kemur, at tað veruliga £ er ógvuliga hættisligt at hava alt sitt peningaavlop standandi hjá fremmandum landi, sum onga skvidu hevur at lata okkum fáa aðra valuta enn egnu. Tí vit hava jú sæð tað ferð eftir ferð, serliga aftaná stór kríggj. hvussu hava sett sína valuta niður í Tað kann-so statt vera ond gjøgnum ein stórur meguleiki fyri, at Bret ar av grundum seta sín vmsum pening niður í lítið og lætt, um kki fyri annað so bara fvri at sleppa sær frá síni innlendis skuld Hvar eru so? Sela teir pund- ð í hálvt milliénur í vit virði, kevpikraft okkara 70 ikki verða vilja 25 milliónur verdar meiri enn Tað frættist nú í donskum hleðum, at Amerika sigur seg hava eftirgeva helm hug til at ingin av sínum >leas-bende lán- um til Brettlands Men, síga Amerikanararnir, so skulu eisini tev lond. sum hava tjent tjúkt uppá Stóra Brettland stríka helm- nettovinningi, Brettland sigur, at vit fyri at sleppa at selja mgin a sínum avlopi, uppá Brettland. feskan fisk megu gera hetta, hvat kunnu vit svara annað enn at boyggja okkum? Er ikki fiska- marknaðurin alt hjá okkum ! Her eru sanniliga stórir spurn ingar at hugsa um. Sjálvt um haft tann stóra beinleiðis vinning, vit nú ikki høvdu ið talan er um at vit hava við at fara yvir til felags kurs (c. 8 mili) og felags mynt, mátti ein betonkt seg fleiri ferðir, áðrenn ein fylgdi fólkaflokksins = valuta hazard spæl, ið vil seta allan peningaágóðan í fremmanda valuta Hin 6. fólk avgera at tryggja okkara avlop við at avgera at seta tað í bátar november må Føroya og skip og virki. Tad gerst einans vid at velja javnaðarmenn á ting, geva teimum reinan meirluta: Fólkaflokkurin sterlingbólkurin. »Dagbladid« av 28. sept. skrivar um »brovtan av feroyska krónu- virðinum< og heldur fram hesi orð: »Fyri at fáa hetta (kursbroytan, blstj.) hevði verið neyðugt, åt bretsk—feroyski sáttmálin varð uppsagdur, og hvat varð so út slitið? fóru burtur úr sterlingbólkinum og ístaðin kanska Ju, at vít komu uppí dansk—bretska sátt- málan.e Hetta, at vit fyri at fáa kurs- broytan høvdu noyðst at sagt upp allan sterlingbólkasáttmálan er 6sannind. Ein ésannind, sum hver maður kann, sum maðurin segði, »føla uppå«. Tí vit hava jú fing- ið kursskiftanina og eru kertíni stødugt limur í sterlingbólkinum hesi í >Dagblaðnume: >Tað er jú soleiðis, at tann, sum er límur av sterlingbólkinum harvið hevur rætt til vissad sær fyrst at selja til hinar limirnar av sterlingsbélkinum og síðan vissad sær rætt at keypa verur frå sterlingsbólkinum « Hesi orð eru sonn! Og júst ti, at soleiðis lá landið, tá ið talan var um hjá okkum at koma í sterlingsbólkin, var tað, at javn aðarmenn, sum altíð seta fólksins og landsins interessur framum privatar interessur, uttan at dvelja I minutt samtyktu at fara uppí sterlingsbólkin. Men so var sanniliga ikki hjá fólkaflokkinum. Ílann bardist sum úlvur á skóg iméti at koma uppí sterlingsbólkin, Hvi? Var tað ikki fyri at fremja privatar | spekulasjónarinteressur? Hverji jern høvdu tá fólkaflokksmatadorarnir í eldinum? Tað nyttar >Dagblaðnume einki at royna at fortelja fólki í dag, at fólkaflokkurin íkki var ímóti af fara uppí sterlingsbólkin, men at teir bara vildu, at Føroyingar eis- skuldu kunna handla við t. d ini Ameriku. At hetta einans er ein rovnd at káva út vvir fólkaflokksins ræðuligu steðu vísir flokksins skrif liga mótmæli, ið liggur til skjals. Har siga teir millum annað at fólkaflokkurin ímóti, at >Legtingið ella nakað feroyskt umboð av sjålvaldum ger sáttmála vid or rustutjóð. sum bindur níður rása rúm og yrkisfrælsi Føroya (libertv og Actien)e, > Dagblaðið mest klókast í at longst, tá ið ger tiga sum og talan er um kvota og sterlings bólkin. Har er félkaflokkurin tann, ið hevur ringastu samvitsku, með an tað av sonnum kann sigast at javnadarmenn f øllum sinum uttan rikispolitikki hava lagt allan doyðin | á at pera alt tað, ið gerast kundi fyri at fremja samhandilin við Bretland og harvið kvota rættindini hjá Førovingum Vit t) Okkara flokksformaður og kunnu vísa á: talaði fyri: selu- samvinnurætti viðv | Í Bretar um handilsviðurskifti. 4) Okkara flokkur hevur verið við til at samráðingar við Bretar, (Okkara blað verður at fara út í hvert hús hverja ferð til valið, so vit ráða fólkaflokksmonnum til ikki at vid 6sonnum fråsøgnum) Søgulig brot úr fólkaflokksins gølusBgu. valt menn at fara til vaða ov langt út Menn minnast „Ananu“- gøluna. Núverandi fólkaflokksspíðsar vóru tá minni heitstórir yvir fyri Den um enn teir eru í dag: Teir smæddust ikki við at bjóða sær fram til at lovsa Grønlands spurningin soleiðis, at eingin Fer- ovingur skuldi nýtast at seta sín fót á land í og scleiðis. at monopolbandid skuldi kunna standa ónervað nakrar øldir aftrat skuldu læna teimum pening til keyp av einum móðurskipi, ið kundi liggja har- uppi. Peningin fingu teir Anana varð keypt settu hús og heim í Grænlandi meir. Danir bara Fiskimenn pant fvri at gera seg út til sam- vinnu við >Ananue. Men hvat hendi ikki so! Teir stóru fingu tilboð uppá »Ånanu«, so teir tjentu tjúkt, um teir seldu. Og teir seldu! Fiskimenn sótu eftiri við bátum og greiðum og skuld — eg ong- ari innlegu. Fyri véru tá 160 familjurnar ikki til — tær, ið teir høvdu reypað sær av at feða. Men tað versta var, at teir stóru fólkaflokksspíðsatnir hevdu styrkt Danir í politikki at Grenland verða stongt. Menn minnast finansplans- teir »stéru« tær sínum lata gøluna. Umhodsmenn fyri teir førøysku Aokkarnar vóru hbodnir til Dan markar at samráðast um okkara líggjarviðurskifti — 1934. Jóannes bóndi og Mitens véru við Sv væli dámdi lóannes Paturs-