leygardagur 3. november 1945síða 3

3. november 1945 5 monnum í Føroyum heldur enn aðra staðni. Tað skal vera sagt eina ferð enn Sjóvinnubankin hevur fleiri ferðir vekslað pengar tjentar í Íslandi í summar fyri tann lægra kursin uttan at siga monnum frá, at teir eiga meir. — Summir hava enntá noyðst til sakførara at ráðføra seg móti bankanum; — tað ryggjast ikki, og havi eg bevis um hendi um hetta L. KORTANEI — onga lovysing! Tað er merkiligt, at fólkaflokksins oddamenn, sum í Førovum rópa uppá fullveldi bæði her og har, so skjótt teir koma út um sjómarkið ikki eru loysingarmenn longur. Fh. Petersen á síni viðgitnu Keyp mannahavnarferð: Ikki talan um nakra loysing. Ein realunión var tá tað sáliggerandi. Nú er C. Holm-Jacobsen farin at ferðast. Hann hevur ikki meir enn fingið fótin fastan á norska jørð, fyrr enn hann sigur við ein blað mann hja "Bergens Tidende" (25. okt. 1945.): Det har vært valg til Lag tinget også under krigen. Í Lagtin get er ná 12 menn av folkeflokken, d. v. s. Paturssons sjålvstyremenn, » sostalister og 8 sambandsmenn. De 13 holder í all fall pá samar heidet med Danmark. Forresten er der ingen på Færøuyan som for fiden vil hel lasrivelse fra Dan mark, men monge onsker at sam beidet skal foregå i former som for færoyingene fóles friere, Hesir báðir menn eru tær stórstu kanónurnar fólkaflokkurin = eigur, ein má ti spyrja: Hvat vil hesin merkiligi flokkur? P. K Harri I. Patursson. Tygum spyrja P. M. Dam í "Dag hlaðnum" 19. okt. og aftur 26. okt., um fad eru Danir ella Fórovingar, ið utreiða tann pening, sum “Førova Sosial-Demokratur" kostar at senda ut. Tygum tykjast altráður eftir at fáa henda spurning greiddan, men tað sær út, sum P. M. Dam ikki leggur í at svara tygum. Hann heldur óivað, at tað kemur tygum einki við; men nakrir av okkum, sum standa í felag við honum, halda tað vera synd, at tygum skulu forvitnast um hetta og einki fáa at vita. Tygum kunnu jú ikki hava stórt skil á blaðútgávu, og eg veit, at lygum ikki hava smæðst fyri at taka móti útlendsk- um peningi til utgåvuna av “Krossi" í sínari tíð. Hast tað sjálvsagt íkki kemur tygum nakað við. um tann peningur, blað okkara verður af út reiða fyri at koma út, er førovskur, danskur, norskur, franskur ella hvat tvygum annars kundi funnið uppa at mitt, so skal eg lá síga tvgum, at vit javnaðarmenn eftir fórimuni hava rovynt at stuðlað blaðið á besta hált peningaliga, og hevur tað higartil eydnast væl at fingið tað út. Vit hava latið frá nøkrum fáum kr. upp til smáar 1000 kr. Tað kann tykjast at vera ein stórur eykaskattur at bera árliga; men eg skal siga tygum, at mangir av hesum pengum eru komnir til hlaðið uttan Aheitan so tygum fata, at javnaðarmenn eru altíð tilreiðar at gjalda fvri politisku hugsjón. tað skuldu tygum roynt at fingið tygara flokksmenn at sina gjørt eisini um teir eiga nakrar hugsjónir. Enn skal eg leggja aftrat, at eisini einsøk feløg hava styðjað blaðið heilt væl. Nú vóni eg, at fað er lættnað so frætt frá hjarta tygara, at tygum fáa sovið róliga til 6. november. Jacob M. Lista G Monritsen. FØROYA SOSIAL.-DEMOKRATUR INGOLF KIRKHOLM STATSAUTORISERET REVISOR VESTERBROGADE 57 KØBENHAVN V Tórshavnar tekniski skúli. Tilmeldilsi av næmingum til tekniska skúla má verða innan 10. november til STEINGRIM WINTHER tlf. 138. Skúlin verður nú í vetur V. B. V., gamla húsið á Skansa- vegnum, — Seinni verður lýst í blødunum, nær skúlin byrjar. Havnar Handverksmeistarafelag, Fólkaflokkurin kastað grímuna. Ein, ið hevur lurtad eftir Thorstein Petersen á leim ymsu fundum hans ara, hevur ikki funnið nakra ávísa stjórnarstøðu hjá honum, Eingin visti av honum, hvar ið hann og og følkaflokkurin stjórnarliga flutu. Men nú hevur fólkaflokkurin kast að grímuna og sýnt sítt sanna andlit. Hann hevur í li nýbakaðu samgongu- stevnuskrá klárt og greitt "erklerad”, at hann er loysingarflokkur. Hann vil kvetta øll bond við Danmark. Ein av flokksins kandidatum, Hákun Djurhuus, segði á fundum i Nordurovum, af nú skuldi oll bond við Danmark verða kvett, ikki ein tægr skuldi vera eftiri. Stovnast skuldi ein føroyskum ståtur, + Hetta eru rein orð fyri pengarnar Nú vita veljararnir greið beskeð um fólkaflokkin (?). Hann og hon, ið velja hann, skulu vita, at tev vilja loysing, kvelling. Fær fólkaflokkurin meirluta, verða foroyskir fiskimenn vvirhovur eingi skip at kunna keypa í Norðan londum, ti við eini serligari forovsk ari krónu kann einki keypast uttani frá uttan við fremmandari valutu, og fremmanda valuta kann ein ikki fána uttan við at selja vørur. Vit hava ongar vørur at selja til Danmark og hini Norðanlondini, og ti fáa vit ongan norðurlendskan valuta og kunnu so statt einki keypa frá Norðanlondum, hvørki skip ella vørur, og tí koma vil heldur ikki at kunna hava nakað andaligt samband við Norðanlondini. Ein kann jú ikki liva, ferðast í einum fremmandum landi uttan pening. Og peningurin, ið brúktur verður í viðkomandi landi, kann ein sum sagt ikki fáa uttan við sølu fil viðkomandi land. Fær fólkaflokkurin meirluta, avtekur hann einkarrættin hjá Tryggingarsambandinum at lryggja alt, ið Irvggjast skal i samfelaginum. Avtoka av Tryggingarsamband- inum verður ein av landsins ónatio nalasta og skaðiligasta gerð. Ti megu vit ikki velja fólkaflokkin ! Fær fólkaflokkurin meirluta, verður oljuhandilin framvegis af liggja hjá tveimum privatmonopol- um til taps og stóran skaða fyri fiskimannin og vinnulívið í síni heild. Ti ma eingin av okkum velja fólka- flokkin! Fær fólkaflokkurin meirluta, verða í langar tíðir ikki rad til at lívga tey gomlu, sjúku og neyð staddu. Fær fólkaflokkurin meirluta, einstakir innflytarar við at einkarrættin til innflytan av vørunum. Nýggir menn verða ikki at sleppa uppí part sum handils- menn, ið hvussu so væl teir duga. Fær fólkaflokkurin meirluta, verður kursin aftur 22,40 og Sjó- vinnubankin sleppur tá frá at tapa, meðan tað føroyska fólkið verður verða hava aftur at keypa tær dýraru vørurnar, og teir, sum fingu sín pening øktan við 15 %, verða at missa hesa øking aftur og koma til at fáa 15 % minni fyri sín pening. Fær fólkaflokkurin meirluta, verða arbeiðararnir í Hvalba at fáa 15 % minni í løn við eini kurs upp á 19,34. Fær fólkaflokkurin meirluta, verður Forovingurin at missa sín veiðirætt í Grønlandi javnbjóðis við Danir, og lá ið Íslendingar hava sett tað krav til Fórovingar fyri at geva teimum veiðirætt haruppi hjá teim um, verður tað kanska trupult hjá Fórovingum — yvirhøvul at "for handla” sær somu veiðirættindi, sum teir hava fingið higartil í Grón landi. Fær fólkaflokkurin meirluta, verða Førovingar prisgivnir til ein staklingsins, stårmannsins OR peningamannsins náði og miskunn, við at teir vilja skipa fyri, at alt liggur hjá ti privata, og hitt almenna skal vvirhøvur einki gera. Eingin vil tå tora at mukka. Talu og handilsfrælsi vil tá í mangaferðir størri mun enn nú vera latið undir lás, og fólkið, ið gleddi seg til meiri frælsi og fríheit, verður vónbrotið og lagt í eitt økonomiskt træla band, sum aldri áður í Førova søgu. Ein ásannan. Í “Dagblaðnum" fyri 23 er ein grein av Grækaris Madsen, hai hann noktar fyri at hava sagt á ein um veljarafundi í Kvivik, af j oktober javn aðarleiðin var fann, vit nú máttu ganga. G. M. man neyvan hava verið við sínar fullu fimm, tå hann hevur skrivað hesa Krein, ti móti endanum á fundinum bað hann um orðið, reisti seg upp og við hjartaligum orðum takkaði hann P. M. Dam fyri bóklingin “Arbeiði til øll á og landi" og had hann um at fáa sent hann inn í hvørt hús í Fórox um, tí hann var so góður, at hann átti af vera lisin av øllum. Við hesum orðum ásannaði G. M. nettupp tað, at javnaðarleiðin var tann, vit nú máttu ganga, ti fad var jú javnaðarleiðin, ið bóklingurin vísti á. Nakað annað er tað, at G. M. aftaná fundin fekk ábreiðslur frá sínum partamonnum fyri áðurnevndu tokk, og tað er væl tí, at hansara mótmæli er fram komið. G. M. fortelur fyri fólki, at Hans Iversen og P. M. Dam røddu á áður- nevnda fundi og komu heldur væl a samt. Nógv hetur komu Grækaris Madsen og P. M. Dam ásamt, tað kunnu øll vátta, ið vóru á fundinum G. M. nevnir einki um hin eina rodarin á hesum fundi, hann ið um hoðaði fólkaflokkin. Nei. tað var kanska betur at tiga við ti, eftirsum hann so aggiliga var settur á plass. G. M., tå ið tygum fara aftur upp at: tala á politiskum fundum, hugsið tygum tá eitt sindur hefur um frammanundan. SJÓEVI Khovyrari. Listi C. Nr. 45 FØROYA SOSIAL DEMOKKATUR hvønn leygardag og kostar A porto um fjórðingsárið kemur ut kr. 2,00 Telf 374 tekur móti lýsingum Blaðstjóri P. M. DAM Prent: A. ØSTER Gloyp ikki tí nationala agninum. Fólkaflokkurin við fólkið at gera' Hann ei samansettur av “fólksins monnum" men av einum flokki av “fórarum ið eru komnir til maktina við peng um, og sum vilja grundfesta og økja sína makt. Fyri at —at tryggja og ókja sína persónligu hvat hevur hann ) ikki máli náa hesum makt — royna hesir menn at lokka “fólkið", altso teg og meg við nationalum skvaldri, teir eru ikki sjálvir nationalir í orðsins rætta týdningi. Tessverri hevur tað víst seg, hetta agnið ofta hevur verið got "Føolkid', ja, bæði lu og eg hevur lyndi til at halda væl um ter ið seta føðilandið høgt. Og tað nationala kann vera ógvilig gott, tá ið tað vísur seg sum ektaður fostur landskærleiki og samhald nillun landsmenn. Men sum politisk! agn er tað av ti illa. Við igni eru størri tjóðir enn tann førovska gingnar til grundar. Lat lað ikki henda okkum hesum ama Pengar eru makt, men Sjálvt um tú hevði so nógvar peng ar sum grátið á Førova landi, tú tó hjálpaleysur, um so var, tú fekl ongan at arbeiða fyri teg. Tí penga! hava í grundini einki virði. Alt virð ið liggur í arbeiðsmegini Tann forovski sjómaðurin og ar beiðsmaðurin hava arbeiðsmegin: tað eru teir, ið hava siglt og arbeit pengarnar inn til teir menn, ið eigi skipini og útgerðina, og nýta tex til at spekulera við fyri at ríka seg sjálvan enn meira upp Tú førovski sjómaður og ari! Tin er maktin Sel teg ikki til tann, ið ríkar av tínum arbeiði Statt saman við tínum starvsfeløgum Førovum og starvsbrøðrum í øðrum londum Tíðin er skjótt komin til at arbeiðar skal verða frígjørdur | teim flestu Norðanlondunum hava arbeiðsstættirnir ræðið Sjómaður og arbeiðari! Far til val november og minst til hetta Tin er maktin, um tú bert dugir at fata og innsíggja hetta. Við maktin í tínari hond kann tú innrætta sam felagið eftir sum tað hóskar best fyri Tekur tú ikki ta politisku makt stóð arbeið eisini politiskt seg UDD astatturin tann 6 teg. ina. so verður tú framvegis at slíta og sleipa pengarnar inn til aðrar sum tú harvið gevur makt til at ráð: vvir tær. Lýsing. Tað verður at tann av fíggjarætlan reiðslur hjá kommununi, havnini og elektricitetsverkinum fyri 1946, er til skjals á býráðsskriv- oktober til 14 fra kl. 12 til 14 her gjart kunnigt, býráðnum inntøkur og út- samtvkta vvir árið stovuni frå 31! 1945. Térshavnar býráð, tann 30. oktober 1945 Forova Sjóvátrygging Skip - motorbátar útróðrarbátar verða tryggjað Telt. 372. november Var ur