leygardagur 26. januar 1946síða 1

so FRÆLSI BRODURSKAPUR JAVNADUR Blaðið verður bilagt á posthúsinum, og Lýsingaprísur fyri mm: 12 oyru á kostar kr. 2,00 4 porto um fjórðingsárið I. síðu, 10 oyru á 3. og 4. síðu Leygardagin 26. januar 1946. 20. árg. Sendimannanevndin. Nevndin, sum Legtingið valdi at fara niður at tingast við Danir um okkara stjórnarsteðu, er nú farin. Henda nevnd man vera fylgd við stórum áhuga av fjøldini av Før- oyingum. Hon ber jú tað i skildri sínum at finna fram á eitt úrslit um spurningin Føroyar— Danmark. Hon skal royna at vita, um ein greiða kann fáast á hetta meti mikla stríð, sum nú í brátt eina hálva eld hevur staðið um okkara steðu í Danmark, og viðurskifti við hetta land. Tað er so ofta sagt borið, at stríð hevur eitt tað oo > Kongarikinum annars hava å måli øll okkara og fram hetta verið stríð, hevur verið tómt framburðsforðandi hevur sátt óneyðugt hatur og spillandi mis- fólk tað, hava grundir til at ynskja skiljing í okkara. Tí er at vit og trákast eftir, at hesir menninir, sum fara niður, koma aftur við einum toliligum úrsliti. Eitt annað er, um einhver kann spyrja, um vit hava so stórar grundir til at vænta nógv burtur úr tingingunum. Nevndin hevði víst einki felags uppskot at leggja fram fyri hina donsku stjórnina, og hin eini flokkur á Tingi, Sambandsflokkurin, ikki at hava vilja til nakra broyting. Ti skal ikki verða nortið við ikki hava fullt lóggávuvald í allum mál tykist amtssteðuna, Legtingið um, tað hevur fíggjarliga abyrgd fyri, so er jú staðan fullvegis hin sama, sum hon var. Um vit skuldu fingid rættin til at havt sakkenar menn sitandi á teimum donsku umboðsstovunum í útlondum, tá ið vit einki verunligt kunna avgera, verður ikki stórvegis vunnið, og tað fer ikki at kallast nøkur broyt ing. Flaggið er ein spurningur, vit hava orsekir til at hugsa um við ótta. Hann hevur altíð verið stríðs evnið míkla, og tað man hann fara og ferð við. Hann nertur einki við vinnu og pening, verða nesa men er mest ein kensluspurningur, og slíkar, vita vit, stendst mesta illstødan "av, og eru so statt ring astir at loysa. Tað er førinum eisini at nevna, at í hesum eru Føroyingar bara hinumegin tingað verður, skulu báðir teir av- sita táið annar parturin. Danir tingarborðið, og varandi partarnir hava eitt orð at siga. Men vit mugu tó halda, at og Danir eins væl Feroyingar ynskja eftir, at hetta gamla klandur kann niðurleggjast og komið verð- eitt úrslit, ið báðir ur til partar kunna hava heiður og sóma av. Teir mugu eftir valgårslitinum og tí, ið framkomið er í Feroyum les! seinastu ár, síggja, at meiri- lutin av fólkinum ynskir eina royting. Eru so limirnir í nevnd ini ikki á einum máli, kundu kanska teir donsku tingingarmenninir fing- ið sæt eftir tí skapa eitt uppskot, sum so eitt yvirlit á steðuna og kundi verið sett fram. Hitt danska fólkið er demokrat- isk fólk, og hin danska stjórnin er demokratisk frísinnað stjórn. Demo- kratiini hava funnið vegir, ið sam- ymiskar landapartar, eina kunna og vit fara at halda, at danskir menn eisini duga at finna ein veg, soleiðis at Førovingar sum ein lítil men tó serstek tjóð fáa ábyrgd og ræði uttan at loysa hin gamla ríkisfelagsskapin við Danmark. Men verður, so hvussu so verður og ikki latið okkum ið farnir niður til ynskja monnum, eru Danmarkar, góða ferð. og at teir koma aftur við tíðindum, 10 bera boð um stjórnarligan frið og fram gongd fyri land okkara. Ein kærleikskransur, »Dimmalætting« sýnist at hava lagt seg eftir í seinastuni at knýta kærleikskransar til P. M. Dam og javnaðarflokkin. Nú P. M. Dam fór av landinum sum valdur sendi- maður at tingast um okkara við- urskifti við Danmark saman við valdum Sambandsmonnum og Fólkaflokksmonnum var honum sendur ein tílíkur kránsur, men sigld, so tíverri var »Drottningin« sigld, hann fekk ikki hevi á hesum sinni at bera. fram tekk fyri kransin. Javnaðarmenn legdu niður stríðs Danmark og > mál, tá ið Feroyar vóru atskild, og gingu við til eitt samarbeiði við Sambandsflokkin og Sjálvstýrisflokkin á Tingi. Tað var ikki tí, at teir vunnu nakrar polit- enn hínir tað tó iskar' kransar heldur flokkarnir. Heldur var Sambandsflokkurin, sum fekk nógv av sínum seglum á loft. Javnaðarflokkurin hevur havt ta tjóðskaparstaðu, áskoðan, at tann tjóðskaparliga hugsanin og alskurin eru ein natúrligur vekstur, og tað eru óráð og óklókt at fara og fera eitt treiskt og býttligt stríð fyri at forða Hetta treiskni og afturhald gjerdi eisini sítt til, hesum vekstri at Samgonguflokkarnir saman við amtmanni komu at hava aftur- gongd, tá ið avtornaði. Nú greiðir »Dimmalætting« sín- um lesarum frá, at eingin hevur sýnt slíkt hán og slíka vanvirðing móti Danmark sum P. M. Dam — og sjálvandi allir hinir Javnaðar- tingmenninir. Ikki forhánað hitt danska flaggið, men bert hava teir teir hava sýnt slíkt hatur móti tí, at teir eru farnir upp at kappa flaggstongina av, sum flaggið hevur Ella fingið aðrar leigu- Hatta er tað, íkki, tá ið hingið í sveinar at gera tað. - ið flokkurin Danmark var bundið, at loysa tey fær fyri bond, sum bundu Føroyar til hetta land. Eitt fáa hjá P. M. Dam og Øregaard at leggja fram Knud Kristensen og Venstra-menninar. Men tað er ikki frálíkt viðmælisskriv at fyri statsministara allar hinar so vant, at »Dimmalætting« og Sambandsflokkurin plaga at leggja fram tilik viðmælisskriv fyri danska stjórn og danska fólkið. Og so mælir hon í sama orða- dráttri Javnaðarflokkinum og blaði til fyridemi, tá hans at taka ið tað geldur um at verja Danir cf seg óflýggjaligu Fólka- teimum g móti flokksmonnum. Jú, gott fyri- dømi er, og væl er vart. Hjálpa henni at såa misskiljing og illvilja millum Danir Feroyingar og o og gera viðurskiftini verri enn tey eru. Fundurin í London. Mætastu tíðindir frá útheim- inum eru tey um henda stórfundin, sum hildin verður í hesum degum Har tjóðum í London. eru umboðsmenn frå 5í loysa komnir saman at hvussu góðvild og samráðast um, gerast skal, um semja og skulu liva millum tjóðirnar. Friðurin er komin, men viður- skiftini tjóðanna millum eru langt ífrá ljós, og menn, sum svartskygdir eru, mugu halda, at tey fáast íkki at batna, men standa snarari til at Har »interessuøki«, tí mark og tjóðin dregur at sær, og illtankin hver at versna. eru trætur um hvøi ødrum liggur og lúrir og beinist ikki burtur. Og so stendur »atom vandin« sum ein svørt hond og hóttar úti í sjónarringinnm. Brekini sýnast ikki so statt at vera bert av fíggjarligum og socialum slagi, men heldur andalig. Menniskjuni tykjast 374 Persónvognur at terva eini andaligari afturføding; hon må lekjast, men tå id sjúkan er sålarlig, lekst vid verðsligum ráðum. Og tí er tað, at mangur maður í heiminum í dag heldur, at og brekini verða ikki bøtt við at halda stats- hon íkki vansarnir mannafundir. Teir laga seg bara eftir egoistiskari áskoðan, og hin gamli heimurin við øllum sínum sum hann er. rangleikum verður Men »lryr í Á ” ip > skygni og vóna, at hesir menn- lat okkum tó tveita svart- London, leggja fyri einum alheims inir, sum sita saman i mugu hava eydnu til at grundarlagið sambandi, ið tryggja kann friðin, ikki aftur verður eitt slíkt ragnarok, so at heimurin tveittur út í sum hann beint nú er komin úr. Tunnel gjøgnum Hvalbiarfjall. Norðari parturin á Suðuroynni liggur eina ringast fyri í Feroyum viðvíkjardi ferðasambandi. Eingin vegur frá keypstaðnum Tveroyri til báðar bygdirnar Hvalba og Sand- vík, ið eru ein stór felagssókn við einum fólkatali uppá millum 700 og 800 menniskjur. Smiril kemur inn á Hvalbæ eina ferð um vikuna, og so siglir ein motorbátur við posti og farmi til báðar bygdirnar tríggjar ferðir Men sum farvatnið er norður og suður um Froðbiarnípu. er tað ofta á vetrartíð, at hann ikki kann sigla fyri veður. Báðar bygdirnar hava góð líkindi og somuleiðis útróðri. Slík pláss hava tí, um hesi líkindi verða bett um vikuna. so ringt ófera fyri jarðabrúki um, góðar meguleikar til at flyta burtur verur, ið keypstaðurin kann taka ímóti og nýta bæði til sjálvs- brúk og útflytan. Tað fóru at verða gjørdur millum plåssini, og onkuntíð líkindini. eru nógv ár, síðan menn reða um at vegur skuldi man vist hava og kannað vegurin verður maður verið um Men , dyrur, og við langur og brattar, Hvalba tiltiknu fjallssíðurnar eru at sleppa upp úr vegi gjøgnum hina