mánadagur 6. mai 1946síða 2

6 maí 1946 at gingið hjá okkara hugsjónar- monnum og teimum. ið hava valt at gingið kanningar og serfrød- ingarvegin, Enn er øskukalt, Tó er ikki at gráta yvir tað, ið farið er, men at blæsa í framtaks- og hugsjónarlúðurin til vekingar av okkara ungfólki. Her leyp mær kanska nóg so langur innleiðingur í pennin, nú eg setti meg at síga nekur orð um henda lítla bóklingin hjá Rasmus Rasmussen, háskúlalærara og felags- skrivara Føroya Fiskimannafelags. Rasmus er hugsjénarmadur, Hann er slóðbrótari. Ein verður fégvur um hjartarøturnar av at skriva eg tala um menn sum Ras- mus å Håskulanum og Simun av Skarði. Hvussu vekur er ikki teirra sega. Vit hava tyrt, at mikið at takka lagnuni hon gav okkum teir til fyridemi. Tessverri nam hin anda- ligi glerkuldin í Feroyum ov nogv við teir og píndi teir. Men møddust ikki. Teit vekja, teir hvaldust ikki av at halda hugsjónir fram fyri fólkið, læra tað. Hóast langt Rasmus á Háskúlanum er farin upp um tey sjeytiårini leggur hann steðugt valaverk úr hondum sínum. I hesum seinasta bóklingi sínum ikist hann sær sjálvum. Hann vísindalúðurin. Dregur fram, hvussu framtaks- og blæsur í g berir Føroyingar hava staðið og standa, aftari, nógv aftari enn okk- ara grannar. Hvussu kaldir vit eru og blindir, tá ið eggja at og talan er um at taka undir við teim fáu hugsjånarmonnum og serfrød- iugum, sum eru tráddir fram og bjóðað sær til tænastu hjá fólki okkara. Vísir á, at tað stendur einki minnið enn um lívið hjá okk- um, um vit íkki taka aðrar partar fyri okkum. Rasmus á Háskúlanum manar okkum at stovna eitt landssam- gongufelag av øllum feløgum og monnum, id hava við okkara sjó- vinnu át gera. Við at aðir seg í og fremst í greiða frá, hvussu áhug- fyri fiskivinnuni hava skipað okkara grannalondum, fyrst Íslandi, dregur hann fram, hvat ið hugsjónin, stevnu- miðið og miðdepilin hjá einum ti- líkum felagi eigur at vera. fgHann tekur upp — umframt mentunarmál, sendimannasterv, vís rannsóknir, indarligar bjargingar- mál, vannlukkutryggtng, sjóvá- trygging, sildaveiðumál, samferðslu- mál, samvinnumál til felagsinnkeyp, sjómarksverjumál, havrannsóknar- mál — hesar 6 tættir eftir íslendsk- um felagi: r 1) Geva gætur eftir nýmálum, bera við fiski, tilfari sum fiskiferdir og vid gerðir av innan- og uttanlanda, mæla monnum til at royna tey, ið okkum eru nýt (góð), og veita monnum heiðursvirði, sum fram úr skara í tílíkum royndum. | FOROYA SOSIAL-DENOKRATUR Tínæst monnum veita gávaðum styrk tíl at kunnleika um ungum savna sær vinnu teirra ella fiskiveidur, sum kunna verða teim- um og landinum at gagni. 2) Geva teimum, ið ynskja, upp- lýsingar ag leiðbeiningar um alt, sum kann verða hesum vinnuvegi til frama. 3) Stuðla til endurbetingar av lendingum og høvnum, til fjølgan av vitum og eðrum sjómerkjum til bjargingar úti á sjónum og fram við strondunum, til at fara væl við fiskinum og vanda sær um fiski- vørurnar, til at fáa greiðari sam- ferðslur til og frá útróðraplássum, til lagligt samband við útlendu marknaðarlondini og í aðrar mátar at beta um viðurskifti sjómanna. 4) Upplýsa almenningina um øll mål, sum nerta við fiskiveiður og tær vinnugreinir, ið standa i sam band harvið á tann hátt, sum best hóskandi er fyri felagið, so sum við at geva út småskriftir, tímarit o.a. 5) Varataka interessur og rætt- indi fiskimanna og teirra, ið annars hava fiskisterv í hondum, beinleiðis og óbeinleiðis og í samvinnu við landsstjórnina og lóggávuvaldið havast at at gera fiskiveidurnar sum fyri tryggastar og úrslitabestar landið. 6) Stuðla til betri kunnleika um lívshættir nyttufiska og til vísinda- ligar rannsóknir á teim umráðum í fiskifrødi, sum serliga er tervur á, til rovndir við fiskakleking og til savn fyri fiskasleg og fiskareiðskap. Hevundin endar sín bókling við hesum orðum: >Hvat ein so fáment og lítil tjóð sum Førovar kann formáa sær í hesum mongu neyðsynjarmálum, er ikki lætt at síga; men nógv er í hesum sum í eðrum førum lagt undir Eitt er tó viljan. vist og ivaleyst: Verður einki gjørt hesum málum viðvíkjandi, og vit bert halda áfram við at flyta út ráverur og keypa inn tilgjørdar verur úr tí tilfari, vit sjálvir veiða, glíða vinnu- vegir okkara so við og við út í til bert at verða í tænastu annara. Her verða íkki arbeiðslíkindi fyri okkara bestu unefólk, so tað má søkja út í onnur lond at leita sær livibrey 0. Skal verða nakað álvara í ellum ti sjálvstýristosi, sum nú er so nógv omaná, fer helst ikki at bera til, at vit verða so lítið sjálvbjargn- ir, at vinnuvegirnir verða eðrum meira til frama enn okkum sjálvum, og at vit ikki hava rúm fyri teim monnum, sum hava fingið sær sær- kunnleika og dugnaskap í ymsum nýmótans vinnugreinum«. Malt verður øllum Feroyingum at lesa henda lítla bókiing. Á Tvøroyri, tann 17/4 1946. P. M. Dam, Tygum áttu at hildið »Føroya Sosialdemokrat« Nr. 17 Vit utvega av finasta slag kjøt, pylsur, flesk og konserves S. HOULBERG AIS Feituvøru-, pylsu-, livurpostei- og konservesvirki Kødbyen — København Statskontrol 352 Umbodsmadur: OTTO JACOBSEN Jacob Dahl Keypur allar føroyskar vørur Saltsild, saltfisk, klippfisk, kalvafisk, 0. s. fr. Kontant avrokning. Verdur telegrafiskt flutt yvir, um ynskist. Ferða- og postsambandið hjá Suðuroynni Tað má ásannast, at Suðurovggin, henda stóra og fólkaríka ovggj, hevur eitt vánaligt samband við hitt landið. Einki telefonsamband hevur hon við hinar oyggjarnar. Eina ferð var ein kaðal lagdur niður í Suðurovarfirði, hann slitnaði skjótt og so var ongantíð nakað gjørt aftur. Tvær reisur um vikuna siglir so „Smiril“ ímillum Havnina og Suður- ovar, tað er alt, og hesir túrar kunnu mangan verða so langir og troytt- andi, at í vána veðri kann ferðarfólk- ið olva, tá ið tað er heimkomið, at tað fer ikki norður um fjørð aftur, uttan tað verður novtt til tað. Tað kann takast sum dømi, at fólk, id fara skulu til Vágs, kunnu hava 10—-12 tímar ja longri áðrenn tey eru við hús, og somuleiðis tå ið tey skulu ara úr Vági og norður til Havnar. „Smiril“ skal jú inn í fleiri støðum, líkindini eru ofta vánalig, so hann kann koma til at verða liggjandi í Meiri tímar, áðrenn teir fáu lutirnir, sum fara skulu upp, eru komnir á and. Í hesum millumbili kann veðrið hava øtlað ein hóp, og so er vist at fáa ein rullingartúr um Suduroyar- fjørð. Um hesi viðurskifti kundu verið bøtt, var tað at skotið uppá, at Sudur- oyggin hevði sitt egna skipasamband leyst frá øðrum plássum og oyggum, so kundu hesi pláss og hesar ovggjar havt skipaferðslu fyri seg sjálv. Tá kundi eisini ,Smiril" siglt til Suður- ovar og komið aftur um kvøldið. Tað hevði ivaleyst økt um ferðingina, givið skipinum meira pening og gjørt, at hann nýtti tíð, sum nú fer til spillis. Ein av teimum stóru spurningum í okkara tíð er at fáa samferðsluna í so góðan stand sum gjørligt. Tað bindur væl landið og fólkið saman, og tað gevur materiellan framburð! Teir menn, ið stýra slíkum, mugu skipa væl fyri og fáa mest burtur úr tíð og forum og leggja so til rættis, at hvørt pláss og hvør landspartur fær sum frægast burtur úr. Vestmanna Tlf, 21, 41 og 40 Strandgade 27 A. | København K. Telegramadr.: Jada Friplåss á háskúla í Sviaríki frá svenska fel- hevur svenski Eftir uppskoti aginum >Nordene ríkisdagurin játtað pening til 100 kvinnur og menn úr hinum Norð- urlondum at fáa frítt upphald á svenskum fólkaháskúlum í vetur. fyri at koma í part er at hava verið á háskúla. Nærri frá- greiðing viðv. umsókn o. ø, við at Treyt venda sær skrivliga til Jóannes av Skarði, Tórshavn. 2 unge Karle, 16—19 Aar, med Interesse for Landbrug, kan faa gode, lærerige Pladser paa 2 mindre Gaarde i Vendsyssel. Tilbud og Lønfordring snarest til Erik Møller, » Aldershaab», Sindal, Danmark. Mandlige og kvindelige Plejeelever i Alderen 20—28 Aar kan antages, Løn i Elevaaret Kr. 100,—, I105,—. Skema til Ansøgning kan rekvire res paa Hospitalet. Sindsygehospitalet i Nykøbing Sj. Sild og isur Vit hava altíð nakað av ný- frystari agnsild og ísi á goymslu. P/f Fiskavirkið, Syðrugetu. Tlf, 2.