leygardagur 11. mai 1946síða 2

Nr. 18 eftiransa og leggja uppí fyri eftir- ansingar og uppíleggingar egnu skuld, Men tá ið tað er fyri neyð- ini, tá ið vinnurnar í eini sókn ella landi eru upptornaðar, lamnar, og hitt privata fyritakssemið ikki er ført fyri at fáa tær uppundan aftur, Ting ella so kommunur mugu uppí, vinnuna ella beinanvegin sjálv fara koma veita studningar til og reka eina vinnu Kommunan er jú fólkið í sókn- ini, og tað skuldi verið sjálvandi it fólkið í eini sókn slapp at taka sær av vinnuni í sóknini. Kom munan er her ein samtøka, coopo rgtivt. Og Feroyingar eru ikki fyrst hesa: ir ella einsamallir at leiðir. brennandi gallga Hesin spurningur el so flestu staðnis í dag, og mong hava loyst hann soleiðis, a tað almenna meir og meir fer at kanna um vinnuliv og koma fram á Vit halda tað vera legið og gið skal sýt Ohoskandi, at Til SOKII, elnari nat mEerinirni Eru vinnulevsir, at lala Samtøkurna sóknin!, kommununa, veita teimur hjálp at fáa sær arbeiðsamboð Soleiðis svíkja fólkaflokksmenn á tingi sínar veljarar Thorstein Petersen hevur sjálvur viðgingið, at lóggávuvald ikki fæst uttan grundlógin verðu: Danmark: >Vi har ikke arbejdet paa broytt Hann sigur í QELL( Forslag som en endelig Ordning, men har ønsket en Grundlovs- ændring med en Lovgivningsmaegt for Lagtinget under lidt videre Rammer end efter Forslaget Vi ønsker, at der i Pit. ? nd føjes en Bestemmelse om >Spergsmaalet om en Grundlovs- ændring holdes aaben<. (Samanber hitt autoriseraða uppritid!) Kortini stendur hesin sami mað ur innanfyri sum uttanfyri tinedvi og grýtir yvir javnaðarmenn eina flóð av sinum uppskoti hava ásannað tað, demandi orður, tí teir í ið hann og aðrir lógfreðingar hava ásannað í samráðingunum í Keyp- mannahavn Og hann setir uppskot å tingi sum gongur beint tverturímóti sum hann sum l6efrødingur yvir fyri logtrødingum hevur norðst at viðgingið er markið fyri tí, ið møgulizt er. Javnaðarmenn vilja hava lóg gávuvald, og teir vilja gera tað og ganga tær leiðir, sum tervur er fyri at fáa lóggávuvald. Men fegnir javnaðarmenn vilja aftrat finna eina fyribils skipan, ið gevur okkum somu avgerðar megi sum liggur í lóggávuvaldinum Ti uppskoti: r) At soleiðis, at hava javnaðarmenn i sínum fáa grundlógina broytta Leagtingsins lóg- gávuvald verður skrásett í henni. ! | I | | | | | | FØROYA SOSIAL-DEMOKBATUR 2) Inntil henda broyting er hend at fåa eina av rfkisdegnum samtykta heimildarlóg (Be myndigelseslov) sum gevur Legtinginum megi at gera rættarreglur, fyriskipanir og lýsingar, sum hava lógar kraft, eisini viðvíkjandi brovt ingum av lógum, ið galda fyri Ferovar. Hver skilamadur fátar, at henda leiðin er hin einasta, ið kann geva okkum óskert endiligt lóggávuvald og fyribilsvald til innanfyri tev eki sum vit hava tíkið ta fullu figgj 7 arligu og umstting ) rlígu åbvrødin: fyri. nú beina vegin fáa avgerd arrætt Tað má ti sigast at vera eitt stort vónbrot hjá øllum folka flokksmonnum og sjalvstyrismonn um, sum ikki eru fyri loysing nú beina vegin, at fólkaflokkurin og jálvstýris oddamenn á tingi IKK vilja tika undir við javnaðarmann:i ningarupp KOL EINS og teir at le ør(IU I Di (i ah Y ti ( 14111 ul ISK ið PEYUI l itstødt il la oOo I l (ori tø 11 nivri fiIKISs | ing javnaða nnauppskotið | i Ki il til t Hví gangi ; fólkaflokksmenn í ikki við hetta uppskot? Liggur svarið í tí, sum ein mað ur ein dagin segði Kólkaflokksmenn vilja onga | reiðu Í t NENNI í eru tetr foknir og javnaðarmenn fáa valdið ) 1 láld Teirra kján rumbul oe | jóðskaparstrið, so ten kunnu sita friði við I Vinnu og fi jar- | Hungurin i Europa Tað verður nógv tosad ov gjørt vri teimun eyðsteddu bæði Kuiopa og aðrastaðni í heiminum Neyðin er so stór kemur ikki hjálp uttanifi mugu milliønir av følkum svelt el Her i Føroyum hevur verið bor- | ið uppá mål laðum, hiOan: frå okkum at verið uppi í at latið mat. Tað er sjálvandi ikki so nógv, id okkara tla land kann veita, men tað er eftir førimui „ Og hneila et ein vekur hugsan, og verd at taka undir. Mest er tað fiskur, id vit | ava at lata. Men sum frættist, er hin størsti trupuieikin tann, at fáa flutt fiskin fram, inn í landið. Øll samferðsluamboð eru sorli, og Fm um skip koma við verum, so verð- ur æntin varan liggjandi i skipin um ella å plåssinum Fin svenskur bátur sum var at her FeroÁum, 3egði at ein heil fiskalast varð kovrd í havnina Gøteborg. Ikki nyttad: at fara til Tysklands vid henni, ti har slappst ikki av vid hana. Tað eru viðurskifti, at menniskjur svelta í hel, og at matur ikki fæst fram: til teirra Skip. Sum eina umbering fyri ta skaðagerð, ið hitt kapitalistiska 20 mannaveldi á Feroya legtingi gjørdi við at fella javnadarmanna- uppskotið tvungið lán til vinnulánsgrunnin og at geva lands- rætt til at um nevndini kontrahera skip, syngja øll kapitalistablødini við sama nóta. Sum fyrr hevur verið tjakast um vildi »Dimmal.« at okkara uppskot var val Men nú er fullgott prógv komið fram í ljósið um, at sam- bandsuppskotid var valflesk ella valspik. Saman við (6lkaflokkinum okkara skot. tá ið einki valg var í væntu; feldu sambandsmenun upp- men um summarið 1945 framsettu sambandsmenn eitt uppskot sum líknaði okkara, tå stóð val fyri durum, og tá roknadu sambands- menn áivað vid, at tað var ovseint fram við tílikum it koma upp- skotum, tá amtmaburin, tå ið frið- kom mátti ætlast at hava Irin mist stillingsfullmaktina at seta so gildi, vid ti Teir fingu ittgangandi lógaruppskot í men tó komu teir fram eint undan valeinum temmur, og veljararnir fingu einki ja, pura einki, ti enn ér einki tvungið lán sett í gildi og ti er Jlavn- vinnulánsgrunnurin. tómur. aðarmenn vildu, at fiskimenn og untøkur av fiskimonnum einans skuldu rinda 5%, av keypisummini sum skip kosta. Hinir søgdu minst LO pst., og hesi minst 10 pst. eru vorðin til 15 pst. Umframt hetta IV: í , Eru SKIPINI cyrarl ent tes verðið im kontrahering nogy ífall okkara uppskot varð viðtikið, ti hópatali skuldu millummenn í nu tjena harnæst bjóða feroyskir keyp- rar av hverjum eðrum og á tann hátt dýrka førini so nógv, at eingin ittan ríkmenn kunna keypa tey. MM Førovaland á henda hátt tapir fleiri miljónir í direktaðum kon- tantum penINgI vid at KEVYpa ovdýr kip eru allir menn greiðir yvir. Harumframt koma so tey tap, vit fáa av tí, at ovíá skip koma tíl landið og mong koma so undir ringar tíðir. Hesi tap kann eingin meta, tí tá rekka eingi av teim tølum, sum men til dagligt eru vanir at rokna við. Menn í grannalondum okkara tala og skriva nógv í hesum deg- um um at flyta fisk við flúgvu- maskinu. Norðmenn eru byrjaðir at senda fisk á henda hátt til Mideuropa og Íslendingar verð: skjótir aftaná. Teir skriva nógv um hetta. Tað gongur fyri seg á tann hátt, at hskurin = samstundis sum hann verður keldur — fristur — verður hann pressaður so nógv, at alt vatnið fer úr honum. Ein stórur banktorskur verður á stedd einans sum hondin á einum manni, eins lættnar niður hátt fiski og hann ein tjúg- undapart. Á tann kunna so stórar mongdir av rúmast í 11. mai 1946 —————————————————iøBiøGøGGGGeeee einum flogfari, at tað væl lenar seg, at senda fisk loftvegin. Hann kemur tá so ferskur til marknaðin, at prísurin altíð verður góður. Tey id nýta skulu fiskin, seta hann bara á vatn og verður hann tá so etuligur sum um hann var nýdripin. Alt tílíkt kostar pening, ífall tað skal í lag, og her ber íkki til at líta á at einstaklingar skulu kunna loysa slíkar uppgávur. Nei, landið, heildin, taka sær um reiggj, og tí er javnaðarleiðin fáast her má tann einasta gongda leið, ifall land okkara ikki heilt skal smokka aft- urum og aldri koma fram åjavnt við onnur lond. Her nyttar ikki at siga sum t. d. »Dimmal.«, at vit megu steðga til vit síggja hverji før ið framtíðin krevur og hvønn marknað vit skulu selja á. Nei, ti- líkt er einans umberingar fyri at verja ríkmenninar. Teir stýrandi í landi skulu einans skaffa pening, pening og aftur pening í landsins kassar, tá kunna allar uppgávur loysast. umberingin, ið Tann næsta »Dimmal.« kemur við nyttar líka lítið. Blaðið skrivar, at sambands- menn kundu ikki fylgja javnaðar- monnum, ti má verða at taka til, tå id ringar tíðir Men henda umberingin er vald, at reservapeningur koma. sc illa hon sigur beint tvertur ímóti tí, sum »Dimmal.« ætlar at hon skal siga. Hon er einki minni enn eitt slag beint í and- litið á sambandsmonnum, tí javn- aðarmannauppskotið gekk nettupp fáa mest pening í vinnulénsgrunnin bæði til út uppá at møguligan keyp av skipum og til reserva pening fyri at kunna verja teir ið nú keypa dýr skip móti teim kon- óivað junktursvingningum, sum fara at koma um nekur ár. Øll rikmannablødini syngja sama B:ðið í Gerið einki! udina ganga! Vit fáa at Man íkki grundin fáa har nóta: tolni! Latið síggja! o.s.fr. — vera tann, at ríkmenn skulu sett miljónirnar uttanlands, meira renta er at fáa? 7. H. Danbjørg. Hegntráður, galvaniseraður, linur, vælhóskandi til og annað. Eyvind Dalsgaard. N.B.: Medan eri burturstaddur av- eg Erling Dalsgaard, Tórs- greiðir havn, ordrar. Barnahjålpin