leygardagur 8. juni 1946síða 1
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
|
FRÆLSI
HOR er høgtidin vit halda
Andin er sum
fyri andanum.
vindurin, vit síggja hann íkki, men
vit merkja hann og kenna ávirkan
frá honum. Hann kann sýna seg á
einum andliti, sum kann tykjast
ljótt og grefligt, so tað lýsnar -og
frýðkast. Hann skapar lív, har áður
var stirt og deytt. Hann bindur
bond millum slektirnar. Hann kann
liva í følnadum bókum og skriftum
frá farnum tíðum og fornum ættum.
Vit kenna sugið frá veingjum hans,
tå ið vit lesa tær, og í slíkum let
um fáa vit lut í tí anda, sum livdi
í hesum farnu monnum og slektum.
Hvítusunnufrásegnin, sum fyri
nógvum eldum síðan festist í bók,
sigur frá andanum, sum kom til
nakrar fáar veikar og ivandi menn.
Ein veldig broyting kennst á teim-
um aftaná, at teir verða fyltir við
Hvat
granskandi vitskapur kann royna
heilagum anda. so kaldur,
at seta fram, so kunna vit av sonn-
um kalla hetta, ið hendi aftaná,
eitt undurverk. Eitt úrslit, sum
eingin lærdómur kann undirmeta
ella burturreða. Tólv menn, sum í
mannasamfelagnum eru ókendir og
týdningarleysir, fara út um heimin,
og teirra orð og læra ganga út um
londini og seta spor, sum kennast
allastaðni í verðini dagin í dag.
Mangur maður hevur á munni,
at heimurin í dag saknar anda.
Menningin í hinum modernaða
samfelagnum er gingin ta leið at
keva andan og koyra burtur tey
setti eftir
spor, sum Hvítusunnan
Lýsingaprísur fyri mm: 12 oyru á
1. síðu, 10 oyru á 3. og 4. síðu
JAVNAÐUR
| HVÍTUSUNNA
jeg, gera alt til tól og maskinur.
Nú hesar seinastu farnu øldirnat
hava menn roynt at skúgva andan,
í frá
ístaðin
kemur uttan
sum burtur og
fyri. Í
mongum førum hevur tað eydnast.
seta mannaandan
Menn hava við sínum anda skapað
ein glitrandi ham, men innan tyk
ist hann at vera kaldur og oyðin,
og ein týning situr og lútir. Hann
g
hevur eisini í mongum sett spor,
men tey eru viða hvar fjald av
sorladum býum og mannaheimum
vitnisburðir frá stórleika and-
ans eru týndir og lagdir í esku,
og í mannasálum er sáddur ein
ringur gróður. Ti hvussu vit royna
at snúgva ti: verunleikin prógvar,
at tvinnandi andar eru: góður og
ringur andi. Ein andi, sum sorlar
og brýtur niður, og ein andi, sum
heilar og byggir upp og roynir at
fáa mannasamfelagið at nerast og
ein góðan hátt.
Órógvin í heiminum er íkki fall-
blóma á
in niður aftur aftaná hetta ragna-
rokið, ið skakaði alt og gjerdi slíkt
týningarverk.
Nógvir álvarsmenn eru av teirri
hugsan, at ikki
til bótar, um ikki andin frá Hvítu-
hásætið. Menn-
iskjan ætlar at skapa eitt Gudsriki
heimurin stendur
sunnuni kemur í
á jardariki; men einki Gudsríki
skapast uttan Gud og Guds anda.
Mannaverk og mannaandi eru stutt-
skygd og sjálvgóð. Hegtíðarynskið
menn sissast og
eigur at vera, at
ganga aftur á gamlar getur og
seta hin rætta andan, sum umskapa
kann menn, í hásætið.
ff [ff [AAA AA AAA AA
Nyliga heimkomid er:
Frakkar til ungar gentir i ymiskum litum kr, 125—220.
Damudraktir i sportfacon, rust og gråar kr.
Ullintir harravestar kr.
Barnastyvlar frå nr. 11 til 5 kr.
Bygdaordrar avgreiðast umgangandi.
Arbejdernes Trawlerdrift, Tvoroyri. Tlf
3—5—29.
A —iiw
Leygardagin 8. juni 1946
Blaðið verður bilagt á posthúsinum, og
kostar kr. 2,00 + porto um fjórðingsárið
Serkunnleiki
i føroyskum vinnulivi
Førovingar hava altíð havt litlan
hug at lata kunnleika og visinda-
ligar royndir sleppa fram åt í vinnu-
lívinum. Teirra lyndi er konserva
tivt, og teir líta aloftast við illtanka
1 bog
it øllum nýggjum, øllum ti sum
skal
vomlum,
bøta um og leida ein frå
avoldadum hættum og
vegum. Teir hava lítið ummæli til
alt, sum skrivað verður viðvíkjandi
vinnulívinum. Tað verður hildið, at
eitt innisitandi, sum
hvussu skal
við lestur og skriving kunna
tekst g
geva royndum, arbeiðandi monnum
leiðbeiningar? Tað eru royndirnar,
ið eru at fara eftir: Royndirnar
bæði hjá sær sjálvum og sínum
forfedrum. Tí er hverki at síggja
ella hoyra um lestur, upplýsandi
frágreiðingar, viðvíkjandi vinnulívs-
ella
royndum og vinnulívsbótum
vísindaligar frásagnir um, hvat menn
hava kannað og funnið, sum økja
framleiðsluna og beina
kann um
tær ymisku vinnurnar inn á nýggjar
vegir.
Henda áskoðan hevur so eisini
ligið sum ein tungur forðandi
skuggi á ellum okkara vinnulívi
bæði á sjógvi og landi. Vit hava
staðið i
førum heldur gingin aftur enn fram.
stað, og eru í mongum
Allir skilamenn duga at síggja,
at hetta fer ikki at bera til. Eitt
fólk má í ellum viðurskiftum, um
tað skal vera fert at kappast við
onnur lond, taka eftir eðrum og
endurnýggja seg. Her skal tó íkki
meinast, at vit skulu loypa glað-
beint eftir øllum nýggjum bara ti
at tað er nýtt og kemur frå út-
landinum, Nei. Men vit skulu taka
tað nýggja og góða og seta tað
oman á tað heimliga og roynda,
ið vit sjálv eiga. Ikki flyta útlandið
higar og seta tað niður sum tað
er, men tað tað
hóskar til okkara viðurskifti.
skapa um so
Menn hava langtsíðan ásannað,
staðið
trongt
at sjóvinna okkara hevur
til afturs og henni
betur. Skip hava trotið, veiðuhætt-
irnir hava verið gamlir og íkki
tíðarhóskandi, og vit kundu vunnið
annað burtur úr fiskinum enn bara
hevur
at selt hann til ferskfisk ella salt-
fisk. Men lítið er komið áleiðis —
serliga viðvíkjandi hvussu fiskurin
skal handfarast, um hann skal koma
fram á marknaðin sum ein góð
vara, ið einki er at finnast at, ella
at skapt burtur úr honum tílíkt,
BROÐURSKAPUR
20. árg.
sum spurt varð um, og sum líkindi
kundi verið at selt. Alt hetta sum
sum
nútíðin ídnaður, og
rópar
hvert einstakt land leggur slíkan
dent á. Men
leikin trýtur. Vit hava útgerðar-
her er tað sakkunn-
menn, handilsmenn og fiskimenn,
men vit hava íkki havt slíkar menn,
id sekt sær hava kunnleika serliga
í øllum viðvíkjandi fiskaviðfaring
y fiskaídnaði. Ti
gering innan fyri fiskivinnuna,
merkist eingin
(0)
y
=
n
alt gongur í gomlum sporum og
alla staðnis kennst, at tað er ókunn-
leikin, sum situr í hásæti.
Menninir, ið ábyrgdina hava
havt, kunna hava givið okkum til
svar, at her kann einki hava verið
landið ikki
menn, sum sekt sær hava serkunn-
leika í slíkum ferum. Ungir menn
hava leitað eftir eðrum lærdómi
enn um fisk og at viðfara fisk.
.Men hetta svar kann ikki longur
verða givið. Menn, sum sita Í stýri
landsins vita fullvæl, at her hevur
gingið ungur Feroyingur, sum verið
gjørt, ti hevur havt
hevur í Danmark at søkja sær
kunnleika vidvikjandi at handfara
fisk: fiskafrysting, fiskaídnað o. tl.
Hann hevur arbeitt å labratorium
i Keypmannahavn og man ti! hesi
vunnið tann ser-
okkum her á landi
Men eftir sum
so hevur
grein hava sær
kunnleika, ið
so stórliga terva.
vit hava frætt, hesin
maður gingið vinnuleysur, síðan
hann kom. Honum kann tí tykjast,
at her er einki brúk fyri slíkum
monnum, og er t best at flyta
hagar aftur, sum komið var frá.
Slíkt er spell og stórur harmur,
ikki endiliga fyri mannsins skuld,
ti hann kann fáa starv aftur har
niðri. men fyri okkum og landið.
Vit hava gramt okkum, at okkum
trýtur sakkenar menn og serliga
hevuðs-
vinnu ið ein
maður hevur lært og sæð vísinda-
ligar við fiski
viðfaring, skal einki brúk vera fyri
er noyddur at
fiskivinnuni,
Og so tá
viðvíkjandi
okkara.
royndir og fiska-
honum, og hann
rýma aftur av landinum.
Ráðgevarar verða havdir bæði í
einum og eðrum føri, og skuldi
tå ikki fiskivinnan her á landi havt
slíkar fyri neyðini?
Tað er at vóna, at stýrismenn
umhugsa tílíkt. Øll okkara tilvera
hongur í fiskivinnuni. Ferskfiska-
marknaður kann sláa frá, og nýggjir
vegir mugu roynast. Vit mugu lata
kunnleikan sleppa fram at og íkki
halda áfram at fara eftir fummum.
Tað er óhugsandi, at Svabo-
tíðin ikki skal vera farin afturum
bak fyri álvara.