leygardagur 24. august 1946síða 2

FØROYA SOSIAL-DEMOKRATUR 24. august 1946 taka teir við, sum manna bátar og skip, alt hitt arbeiðandi fólkið Hesi skipini, Klakksvík eigur, sum eru stór, og nógv út- gjørd við modernaðum greiðum, eins og hin stóri motorbåtaflotin, „sigur okkum, at hetta eru dugandi sjómenn, ið byggja plássið. Eydn- isg6dir skiparar og raskir útróðra- menn, ið vit vita royna allastaðnis um landið: sunnanfyri, vestanfyri, í ellum ættum. Tí tað kemst íkki burturfrá, at Klakksvíkar bygd nú er hin nógvu fremsta útróðrabygdin í Føroyum og hevur teir frægastu útróðramenn, sum finnast, ið leggja ófert til og koma aftur avlongum leiðum við góðum farmum bæði kalva. Útróðurin má eisini vera ein ófera stórur stuðul av fiski og og ger, at arbeiðsloysi hverki vetur ella summar er at kenna, Bygdir, sum væl vóru staddar við bátar, tá ið kríggið Ybyrjaði, og sum eisini hava ektog umbygt sínar bátar, eru vorðnar milliónir ríkari hesa tíðina. Og har aftur at hava slíkar bygdir havt høvi til at venja sítt ungfólk til sjógvin, með- an nógva aðrastaðnis hevur ung- fólkið gingið heima hesi árini, ikki sloppið við skipum og íkki navt útróðrabátar at fara út við. Í hesum hevur Klakksvík verið so nógv hin fremsta bygdin í Fer- ovum. Keypmenninir hava átt stór- ar og góðar bátar og eisini út- róðramenn sjálvir, og alla tíðina er stórur denturlagdur á útróðurin. fólkið í Klakksvík farið at taka seg saman og stovna felag, ið driva skal fiskivinnu. Ut- róðrafelagið við eðrum monnum stovnað Klakks- vikar Fiskivinnufelag og keypt trol- Nú er eisini saman hevur ara úr Íslandi, ið longu er farin út at veiða. Ein kann síga, at tað eru virk- ini hjá tí einstaka manninum, ið dugur er í, og sum litið má verða á. Tað er hin initiativriki maðurin, ið ber landinum uppi. — Vit skulu íkki nokta, at nógv kann koma burtur úr hjá virkisfúsum manni. Men ivaleyst er tað heilsu- gott fyri eitt samfelag, at hitt virk- fólkið, róðramaðurin, sleppa fram at og fáa ábyrgd. Tað er íkki heilt vorðið, at t. d. alt hondum á nekrum faum monnum. andi fiskimadurin og út- væl vinnuliv er í Tað ger oftast, at fólk missa sjálv- bjargnislyndi, tað id var so eyð- kent fyri Ferovingar. Alt verður litið á ein missir allan ábyrgdarhuga sjálv- hin einstaka mannin, og ur. Eisini kann stórur vandi liggja í tí, at alt vinnulív á einum plássi er í hondum á einum manni. Tí vit hava ofta havt tær royndir, at hitt fyrsta slektslidid er dugligt og vitugt, meðan annað og triðja kann Dettur so alt niður fyri, sum henda eina hava mist hesar gávurnar. slektin hevur umsitið. kemur alt plássið av tí sama á húsagang, og øll virki kólna út. Tað er tí | eitt sunnari princip, at fleiri koma fram at. Av hesum nýtist íkki at standa bardagi. - Vit einstaklingin væl hava sínum prívata kunna égviliga við initiativi og so samtekurnar ella landsfyritøkurnar lið um líð. Rúmd er fyri ellum og í okkara landi, ið framburð. serliga tervar virki og 4 Tross teir 5 tættirnar, ið ríkisstjórnaruppskotið íkki loyvir Føroyingum at yvirtaka heilt, I ríkisstjórnaruppskotinum verður skrásett. at skipanin, skúlaskapurin, post- kirkju- og prestaskipanin og vitaskipanin »inspektiénin«, skulu verda felagsmål. Tey skulu altso ikki kunna yvirtakast av Før- oyingum soleiðis, at Føroya løg- hevur alla ting umsitingarligu, fíggjarligu og siðmenningarligu ábyrgd fyri teimum. Danir og Feroyingar skulu um sita hesi mál í felag. hava felags figgjarliga og umsitingarliga ábyrgd fyri teimum. Hesum eru javnaðar- kravt og vóru og menn ímóti. Teir hava krevja, at Føroya legting eisini skal kunna taka ta fullu og heilu ábyrgdina fyri hesum tættum í okkara heimalívi. Men tað bar íkki til aðarmonnum at vinna hjá javn- Danir hesum krevum. Hevuðsorsekin til fyri tess var, atsambandsmenn bardust so harðliga ímóti. Haraftrat kom tað, at fólkaflokksmenn avdúkaðust tað til semju, onga felags stødu at koma til, fyrr at alt kundi flóta við teirra afturhalds- og vrikmannapolitikki omand. at hava endamáls: onga Hvussu kunnu nújavnaðarmenn, niðri seinastu sum í samráðingunum eins líka til ríkisstýrisins og á tingi letu vóru ímóti uppskoti tættum — fólki ríkisstjórnar viðvíkjandi hesum 5 hvussu kunnu teir nú mæla til at seta kross fyri uppskotinum, spyrja menn. Hertil er at svara, at tå ið tað hevur víst seg, at undirellum teim longu og drúgvu samráðingunum Danmark, ímóti av allari megi, og fólkaflokksmenn verið til at nakað felags uppskot, hevur javn- aðarflokkurin, ið longur kunnu liggja í stjórnarloysi, íkki haft annað býti enn at taka í Føroyum eins og í hava sambandsmenn verið hava íkki fingist til sær, at vit íkki eitt av trimum: I. Stjórnarlagið undan krígnum (Gamla sambandið) ella 2. Ríkisstjórnaruppskotið ella 3. Loysing. Gamla sambandið vilja javnað- armenn seinast tala um. Girða Føroyingar inni til bara Her fáa tygum smyrjioljuna | | ið motorpassarin verður tilfriðs vid, til prísir, ið tygum verða tilfriðs við Førovsk (JLJusøLa Telefon 288 — Tørshavn. Marining søkist til hvalaveiðu i Sudurhavinum Við Willem Barendz Eksjeditión, Amsterdam, til komandi hvala- veiðutúr í Suðurhavinum ynskist henda manning: Til hvalabátar: stýrimenn, maskinistar, eldkyndarar og matrósar. Til kókaríið: flensarar, kókurar, lemmarar, skerarar og arbeiðarar. Hýrir og prosentsatsir sum fyri norskar ekspeditiénir. Fólk, ið hevur arbeitt við hvalasteðir og hevur siglt við hvala- bátum, verður tikið framum. Inntekan fyri veiðutíðina 1945—46 hevur ligið um 5000 —7000 kr. fyri kókaríið, yvirtíð og prosentir íroknað. Inntekan hjá stýrimonnum og maskinmonnum liggur nakað væl hægri. Túrurin varar um 7 mánaðar. Amsterdam í byrjanini av oktober og Ekspeditiónin siglur úr verður væntað aftur fyrrapartin í mai. Manningin fær fría ferð fram og aftur. Lenin “kann verða goldin í feroyskum krónum ella, um tað verður ynskt. í sterling. Familjan heima kann fáa útgjeld hvønn mán- aða gjøgnum banka í Tórshavn. Umsøkjandi mega sum skjótast venda sær til undirritaða. CE. W. Apel, tlf. 415. | SMARLÍKI! — MØLIN — Tlf, 543 (fimm-fjra-trj) Torshavn — | at hava búrætt í Feroyum heldur flokkurin seg ikki kunna forsvara at reiða okkara eftirkomarum. Tað verða eftirkomararnir, sum koma at kenna sviðan og saknið av hes- ari skerjan. Rikisstjornaruppskotid er ikki so frælst, sum ynskiligt, -samanber teir 5 tættirnar. Men tað er tað frælsasta, ið Danir enn hava borið Feroyinguin. Ja, tað gongur verunliga longri, enn sjålvt radikalir sjálvstýrismenn undan 1939. kravdu Tað gevur: I. Feroyskum máli fullan og javnbjóðis rætt við donskum máli í ellum lívsins feri her á landi. løgtingi rættarreglu- rætt, altso fullan skapanar- og av- 2. Førova gerðarrætt í øllum føri her á landi uttan fyri teir 5 tættirnar. fult gera allar 3. Feroya legtingi figgjar- vald at fyriskipanir viðvíkjandi at fáa okkum landi- num vinnuvegaliga eins og ment- vald t. v. s. inntekur til uppbyggjan av unarliga. 4. Feroyingum sítt egna flagg, tó uttan at nokta brúk av donskum flaggi. 5. Feroyingum samráðingarrætt við útlondini, tó við danskari med- og Danastjórnar samtykt av samráðingarúrslitinum. Hetta stórbroytingar frá stýrislagnum undan 1939 og geva meguleikar fyri stórum framstigum, virkan Cru um Ferovingar nýta sína megi so langt sum stjórnaruppskotið gevur rúmd at fara. Av teim trimum givnu megu- leikum er, aftaná at allar javnað. arflokksins leiðir vóru burturvístar, stjórnaruppskotið nógv tað fræg- asta. Um íkki nóg langt farandi, so gevur tað eina langa tið ellum okkara evnum rúmd til at spenna seg út í einum málvísum fram- burðsstarvi, Javnaðarflokksleiðslan samtykt at mæla fólki til at taka ríkisstjórnaruppskotið *um tað frægdðta, ið er at fáa í letuni. hevur ti Í Havn, tann 22. aug. 1946. P. M. CEMENT RAPID PORTLAND (Isbjørn) MURSTEN MELKALK Valdemar Ciitzen tlf. 10 Dam.