mánadagur 14. oktober 1946síða 2

14. oktober 1946 har arbejdet mad denne Sag paa Færøerne og til alle Givere. Deres ærbødige K. H. Kofoed. videre- Meddelelse bringes ønsker Bornholm-Komitcen Idet denne paa Færøerne ogsaa at bringe sin Tak til til Opnaaelsen af hjertelige alle, der har nedvirket det smukke Resultat. Ein nyggj kanon. Aftnr enn ein Keymannahavnar- feroyingur av ti uppøsta slagnum, un leggur å Førovafélk i Dag- bladnum, Sigurd Joensen frå Gjågv, Uni- cand. juris frå Københavns versitet. Hansara fyrsti inngangur, sum lærdur madur her f oyggjun- um, er ein óflýggjalig grein í Dag blaðnum, har hann nýtir dastið av hann til at tveita um seg við. Øll menn- teim ókvæmsorðum, dugir, iskjur í Feroyum, sum íkki vilja dansað eftir hansara pípu, kallar hann alt ilt, fimtukolonnistar, danskir húskallar, trælir, bak- stingarar og annað av sama slag. Og légiramur er hann um ein háls, við fáum orðum ger hann av, hvat ið rætt og skeivt er í lógartýðirg. Tað var beint, táið Fólkaflokkurin gyklaði fram eitt fleirtal, sum ikki og tað, maðurin; flokkurin veljarum var tíl vildi taka ráði á tingi 10g- tað var beint, at Fólka atkveðuni billadi uppá sigur hesin víti umdan . 4“ inn, at tað at stemma loysing aldri vildi koma at beiýða taka stemmiurnar til fordeil fyri loysing. T loysing og so áltana alla inn viti lógmaðurin hevjar sína redd og vælsignar Fólkaflokksins kupproynd; og líka frá fyrsta degi hann kemur á land, kastar hann seg við húð og hár í armarnar á Fólkaflokkinum, uttan vit og tanka, uttan at rekja fyri at kanna eftir hvussu ið til stendur í oyggjunum Hvat skulu vit halda um sovorån ar menn. Er hetta tað slagið, sum skal byggja lang og ríki her komandi (td, eru hetta ieir, ið skulu verja rætt og skjal millum manna og hevja forna lógtraditión í nordurlondum. Vit høvdu sætt at siga væntað tað eitt sindur eðrvísi, ein mann sum eftir feroyskum sniði gekk fram við spekt, fór hó- liga, ja í hvussi er sámuliga, sum tað seg uppfatan semir eftir ferovskari - sóðmanna barnum. Og væntað ein hugsandi so hevdu vit g mann, ein granskandi mann, ið analyseraði vidurskiftini, sum tann framkomni maðurin altíð ger fram Nei, einans um tann minni framkomna her er einki av tí at finna, rabiat nationalisma av versta slag, av tí slagnum, sum altíð, táið hon hevur víst seg, hevur elvt neyð og deyð yvir inenniskjur. Tað er heldur enn ikkt hugstoytt fyri okkum her heima at fáa okk- ara lærda ungdóm heim aftur so leikis vorðnan. FØROYA SOSIAL-DEMOKRATUR Meðan bardagin herjaði, landa- markini vóru stongd og tann po- litiska agitatíónin her gjørdist grov- ari og 6såmuligari fyri hvønn dag, var tað okkara uggi, at hetta fyri tað mesta kom av, at vit vóru av- stongd, og at alt hetta fór at rætta seg ta ið landamarkini vórðu upp- aftur latin; tá fóru okkara lands- menn at koma uttanífrá við nýggj- 1 um andsstreymum og skola allan småligan fordóm og annað burtur- kast burtur av okkum og láta okk- um gluggarnar upp út til ein størri og friari heim, enn tann vit høvdu framanundan. Men hvat hendi? Jú, at millum teir hundraðtals Ferovingarnar, ið, sum man hovrdu til tey sigur, ystillu í landinume var ein Jitil flokkur av ungdómi sum tann nyheimkomni Sigurd Joensen ið gjørdi vart við seg í skrift og talu tóktist at hava innsogið og akkurát tað, sum nú tvær ferðir í eitt mannaminni hevur sett verð- brand. Vit niugu ina Í spyrja, hvussu hava hesir menn borið seg at við at hugtiknir nettupp av ti, koma út av kríggstíðini sum mu í 6 ár hevur elvt morð og helviti millum menniskjur. Men sigur: tað er eitt gamalt orð, sum Leingi stendur mannsevni til bata«. Tað er ungdómsins sak Ov tann verið at vera bráur til verka ungdómur, ið hevur burtur í bardagatíðini, kemur heim aftur til eitt droymt land, eitt land, sum kennir Í minninum. Og bert hann vit hava sætt demir um, at mang- ur ein, sum kom, tók aðra steðu til okkara heimligu spurningar, tá hann hevði livað her eina tíð. Tað verði tí hervid í allari sámuligheit sagt við Sigurd Joensen: > Ver ikki frá fyrsta degi at húð so ovrásin, líka hár i bía fordémsfritt og kasta tygum við og g armarnar á Vólkaflokkinum, eitt sindur. Tak kanna vidurskiftini, skanta dýpið maður og tak so steðu aftaná, sum tað seg sømir vitum monnum. Tey négvu ið standa móti Fólkaflokk- inum eru ikki tey óargadýr, tygum gera tey til í grein tygara, lít á tað. Kanna nú eftir. Starvsbréðir. Húsaskattur. Sambært 8 16 í samtyktini fyri Pórshavnar kommunustyri verða all tey, sum hava avhent hús síni, tikið tey niður ella annað tílíkt, og sum tí ikki halda seg eiga at lata húsaskatt í framtiðini, biðin um at boða nevndini frá tí áðrenn tann 31. oktober í át Torshavnar likningarnevnd, 7. okt. 1940. II eiga at brúka Føroyska hondsápu frá fabrik OKKARA Jú, stuttligir eru teir? Fólkaflokksmenn hava farið so harðliga fram á almennum politiskum fundum tað mest í Havn, men nú tykist fyrr var henda framferð at breiða seg um landið tá ein úr motst6du- flokkunum hevur havt orðið, at tað er ilt at skilja, hvussu hesir menn kunna krevja, at Føroy- ingar skulu verða mettir millum mentað fólk. Talufríheit hevur higartil ikki verið forbodin í Føroyum; men eftir øllum at døma halda folka- flokksmenn hetta vera eitt stórt brek, og ikki sær mætari út, enn at teir við trampan og hóttan fyri at:doyva rópan og geylan, mótpartin hava roynt at „eins- rættað“ fólkið. Nú vilja fólkaflokksins odda menn siga sum so, at teir kunnu einki gera við, hvat fundarfólk yvirhovur ella fyri ein part ger í so mála, og at slík framferð við hann, ið minnist, hvussu „Dag ikke er teirra vilja; men blaðið“ gjøgnum ár hevur birt upp undir henda ófrið, ja, enn- tá gingið so langt sum (il at krevja alla agitasjon uttan teirra egnu forhodna vid lóg, hann hevur ikki lætt við al kenna fólkaflokksleiðsluna ó- seka í tí fundaróskili, ið verið hevur — og sum tykist at:økjast í hvørjum. Undir krignum var tað hættis- ligt at meta slíka framferð i mun til vanligan nazistiskan al- burð, og tað tykist sum fáur enn vil koma inn á slíka javnmetan. Og hevur einhvør hættað sær til tað. hevur tað vakt slíku øði i folkaflokksreidrinum, at fjadrarnar hava fokid um oyr- uni. Á, fann jammur, ið hevur verið millum hesar somu gævu fólkaflokksmenn yvir politisk tíðindi, frætt til út- heimin úr Føroyum. Teir tykj- sum eru ast ikki einans at vilja mula- binda Føroyingin heima; men teir krevja eisini at .kontrolera“ ley tíðindi, ið útheimurin skal bera um føroysk viðurskifti. Men teir sjálvir! ja, teim- um tykist einki ofort men all at skula loyvast. Hygg hetta vakra blómutyssi, Torstein Pc- tersen (si „Dagblaðið“ 10. okt. i år) rætti donsku sendimanna- „Hroar“: nevndini umborð á „2... Det er lidt mærkeligt for os paa Færderne at skrue op for Radioen, og hore, at hele Verden Lindenskov-Samuelsens usandfærdige Beret- kun kan sammenlig- een Propaganda fødes med fejlagtige og ninger, nes med Goebbels. derefter uden at den har hørt get fra Lagtinget!" som no- Jú her er stuttligt at liva í Føroyum! Tað verður enn stuttligari Og Regeringen handler Nr. 40 undir einum slíkum fullveldi sum tað, hesir menninir vilja seta á stovn, kann ein ætla! Hann, ið ikki ynskir nevarætt- in á hásæti í Føroyum, hann má vera við til at køva fólkaflokk- in! Hetta gerst best við at seta javnaðarmenn á ting!! Vestfallsper. AÐRU FERÐ — av VICTOR DANIELSEN Hetta er bók, sum Norrena For- lagið hevur givið út. Hevundurin er Victor Danielsen, sum kendur er fólki sum gott sálmaskald, ser- við umseting. Evnið frásegn liga Kristusar kemur í hesari bók er um, tå ið hann aftur aðru ferð. Hendingin er legd til feroyska bygd. Bygdin bíðar eftir sluppini >Nólsoyar Pálle, verið bangin um. Tá, meðan hon siglir inneftir firðinum, hverva fólk: menn av skipinum í tí skipið skal kasta akkerið út og úr bygdini, børn, maður frá konuni ella kona sum tey hava frá manninum. Nógvar av hesum hendingum eru realistiskt og livandi avmál- Málið er ersånarnir standa livandi, og tos- sera aðar. gott, yvirhevur ingarlag teirra dregur teir væl fram. Hevundurin leggur fram, at hann vevur hegni og handalag at skriva skaldsegur. Men bókin lýti, at ion er tað, kalla »tendentiøs«. Hon gevur greidliga tað menn hevur sum til kennar, hvat høvundurin ætlar og hverjum við. er, at skaldsegan skal prædika at kalla menn tað kemur parti hann er FEtlanin Vera ein til Kristus. Men tað er bert ein utvaldi og har iskju tydiliga fram, at Aokkur, id er hin Kristus er at finna, og tí eru tað bara tev, sum standa í hesum flokki. ið verða heimkallað, meðan hini Øli um partinum, ti verdsliga og gud- ganga eftir fólkini í hin levsa, eru sera ódámlig, meðan hini eru lýtaleys. Har er presturin Henriksen, >ófrelstur av verðini, ein tæn- og ari sum er stersti avgudur hjá tí óumvendu verð: Kirkjan og hjá ti, tað tjóðskaparliga ........ Olsen, sum mangir av tí stattinum: Tað Og lærarin, Peter »var materiella var honum alt, religiénin einki — Ein 6religiøsur religións- lærari«. Hesir báðir fólksins blindu veg- leiðarar gerast so eisini hugstoyttir, tá ið teir frætta, hvat hent er, og teir fáa so eisini harðar ábreiðslur frá teimum, sum teir hava leitt út í Gføri.. .. Hetta er onnur ferðin, at bókin kemur út. Vit mæla serliga fer- oyskum prestum og lærarum at lesa hesa bók. Barnahjálpin