týsdagur 5. november 1946síða 2

Nr. 44 støðu: sambandið ella fólka- flokkurin? Ein undarligur spurningur, vil madur i fyrstu syftu siga, sambands- menn kunnu ikki hava drivid ein politikk, ið hevur ríkið Førovyingar út á loysingarrøðina? Jú, tað er júst tað, ið sambandsins oddamenn hava gjørt! Ein óhugnaligur veruleiki! Men so er. Hetta er sannleikin sannleiki. Søgan so er. Eg skal her taka ómótsigandi dømi: Í 1906 kom eitt sjálvstýristilboði frá steriinum. Men ístaðin fyri at taka hetta til- bod til sidiliga og náttúrliga viðgerð, østu sambandsins oddamenn fólkið til eina ónáttúrliga mótstøðu og kyknaði tá hitt ræðuliga nationala og politiska stríðið, ið hevur hildið á, til vit nú standa á loysingarrøðini. ein dapur prógvan sannleikan av, at nøkur klár og einum mini- eiti av danska Nú finnist valla tann sambands- maður, fólkaflokksmaður, javnaðar- maður ella gamla sjálvstyrismaður, ið ikki undrast á, at stríð skal hava staðið um hetta lítla sjålvstyristil- boðið frá Dønum, borið heim av Jóannes bónda Paturssyni. Ein kann av hesum siga, at sam- bandið eigur sín stóra lut í íbirtanini av stríðnum, ið stendur á herðingini nú. Náttúrliga reistist kravið um móðurmálsins rætt í skúla og kirkju og seinri sum lógarmál javnbjóðis donskum. Men ístaðin fyri at viðgera móður- málsspurningin við forstáilsi og uttan partapolitiska merking, reisti sambandsins oddamenn harðastu mótstøðu og stóra øsing. Ja, teir fingu enntá samtykt $ 7 í skúlalóg- ini, ið setti móðurmálið í skammi- krók sum undirvísingarmál og læri- grein í skúlum okkara. Hvat ilt hevur ikki stríðið um $ 7 gjørt! føroyskum møtti sam- Kravið um at veita fullan rætt í kirkjuni bandsins mótstøðu. Tá ið tað vann sómdir á tingi, mótmælti formaður sambandsins og nógvir sambandsmenn við honum hesi samtykt í øði. Undir krígnum samtykti ein meir- luti, harímillum javnaðarmenn, før- oyskt sum lógarmál javnbjóðis donskum. Men hvat hendi? Allir sambandsins tingmenn lupu upp í øði og førdu hitt harðasta mótmæli til løgtingsins gerðabók og noyddi amtmannin at sýta at seta samtyktina í gildi. Hetta elvdi eilt politiskt ragnarok, ið gav fólkaflokkinum 6 nýggjar tingmenn aftrat teim 6, teir høvdu frammanundan. altso næstan reinan meirluta. Hitt harmiligasta av øllum strid- num hjá sambandsins oddamonnum er, at teir hava gjørt tað í „Dansk- hedens Navn“ og soleiðis vent ill- støðuna ímóti Dønum og gjørt teir til syndabukkar í øllum tí nationala stríðnum, ið fram er farið. Nú seinast á tingi og niðri í Dan- FØROYA SOSIAL-DEMOKRATUR mark undir viðgerðini av stjórnar- skipanarmálinum finna vit sam- bandsins oddamenn bera seg at á sama hátt, tvørar og ímóti, uttan uppskot um nakra broytan, men principielt haldandi uppá at eingin stjórnarbroyting skuldi henda, men alt skuldi verða aftur sum undan 1940. Ja, teir deildu ministeriið fyri, at tað var gingið ov langt í sínum fyrsta tilboði, og at døma eftir uppritinum í sinnisrørslu og við gráturødd noyddu Kristian Djurhuus og Johan Poulsen ministeriisins menn at taka seg aftur. Sambandsmenninir Kr. Djurhuus og Johan Poulsen vóru soleiðis høvuðsatvoldin til, at einki kom burtur úr samráðingunum niðri. Ikki bara tað, teir vóru eisini teir, sum fingu statsministarin at krevja at seta alt uppá eitt brett við at siga: Annaðhvørt tað av sambands- manna tvørleika og mótstøðu skerda uppskot frá ministeriinum ella loysing. Her skulu verða tikin nøkur út- talilsir frá Djurhuus og Johan Poul- sen úr uppritinum frá teim munn- ligu samráðingunum: 13. fundur, síðu 61: „Joh. Poulsen Kan man fra de færøske Parliers Side ikki gaa med hertil, maa det færøske Folk selv ved en Afstemning udtale sig om, hvorvidt det ønsker dette For- slag gennemført eller en fuldstændig Adskillelse. Jeg er overbevist om, at der i Folket vil vise sig et meget be- tydeligt Flertal for en Opretholdelse af Samhørigheden paa Grundlag af Regeringsforslaget. 2. fundur: „Johan Poulsen .... Vi kunde tænke os en Udvikling paa Grund- lag af det Styre, vi har haft forud for Krigen....“ 3. fundur: »Djurhuus .... Jeg mener, at det vilde være bedst, at vi for Færøerne havde de samme Skattelove som her- nede....“ Sami fundur, síðu 16: „Djurhuus Det maa kunne ske í Samarbejde under samme For- mer som før Krigen....“ 4. fundur, síðu 21: „Djurhuus .... Jeg mener, at Lov- givningsmagten bør blive í Rigsda- gen, og saaledes at man udnvtter det “ lokale Kendskab til Forholdene.. Henda sambandsins tvøra støða og haldan ímóti at broyta nakað fordi til, at eingin semja kundi fåast í lag, men at tann av Johan Poulsen fyrisligna fólkaatkvøða um loysing ella ríkisstjórnaruppskotið fór fram og tað var um eitt hår at gera, at hon ikki bar okkum út í loysing og kvetting, burtur úr ríkisfelagsskap- inum. Ein og hvør, sum setir ríkisfelags- skapin og felags bú-, virkis- og lærdómsrættin, vit eiga saman við Dønum fremst, og sum tað avger- andi, eigur tí ikki at greiða atkvøðu fyri sambandinum líka so lítið sum fyri fólkaflokkinum, loysingarmonn- um, men seta krossin við lista C, sum avgjørt hevur bestu atstøður til at fáa stjónarfløkjuna loysta. Ein treisk støða aftrat frá sam- bandinum ber loysingarflokkin upp um 50 %, altso á mál. Hetta megu sambandsins veljarar gera sær greitt, um teir ikki vilja spæla hazard og sjálvir orsaka loys- ing. Javnaðarveljari. Javnaðarflokkurin og hin Gamli Sjálvstýrisflokkurin vilja hava eitt rúmligt sjálvstýri fyri Førovar, sum er i tråd við fólksins nationala longsil, og sum arbeitt kann verða undir. — Tí megu bæði fólkaflokks- og sambandsfólk taka saman við javnaðarmonnum og Gamla sjålvstyrismonnum velja Lista ( 5. november 1946 ... e Veljið ikki kvettingarmenn, tí teir føra landið út í óføri og harðræði! Veljið heldur ikki sambandsmenn, teir vilja einki gera men hava hina gomlu støðuna, id bara klandur stendist av. Veljið jvnaðarmenn og Gomlu sjálvstýrismenn, menn- inar á lista C. Teir hava eina fría sjålvstyrisstevnu, ið vil bera frama fyri Føroya land! — landi. Teir kunna klára problemini við „universitetum““, serskúlum, hospitalum og tílíkum. Alt eydnast fyri teimum, síggja tit so ikki, at teir hava rættan politik, rætta trúgv, rætt álit, ja stutt sagt: rætt í øllum. Oh, tað verður ein tilvera! Einki af hugsa, einki at stúra, eitt lív sum í Slaraffenlandi. Hvat skulu vit Førovingar leggja lag í at takast við Dagblaðs hugsunnar- háttur. Menninir, sum fáast við Dagblað- ið, vilja ikki hoyra tos um tey før- oysku „problemini“ um vit eftir teirra áskoðan hava nøkur problem ella ikki. Haðani frá er ætlanin, at eingin 2 38 ; ) skal hugsa ella seta ivan fram. Tú loysingar-problemini? Hesir klóku skalt bara vera hugsunnarleysur og dugiligu menn hava tikið undir trúgva blint, Thorstein og Fólka- loysingina og so er einki at stúra flokksmenn skulu greiða allar gøtur | fyri henni. Sigla bara við fullum fyri teg, tær tørvar einki at hugsa | Seglum beint fram. — á Ja, er hatta ikki hin gamli hús- og einki at gera, teir hugsa og gera fyri teg. Teir fáa tær trolarar og skip og alt annað bæði á sjógvi og Kunngerð. Valstýrið í Tórshavn lýsir legtingsval í Tórshavnar valdemi at verða fríggjadagin 8. november 1946 í tingstovuni í Tórshavn. Stemmað verður í tíðini frå kl. 10 f. p. til kl. I s.p. og frá kl. 3 s.p. til kl. 8 s.p. og verður tá givið uppat, so skjótt steðgur kemur í. km frá valstaðnum (tingstovuni), verða hesi pláss kallaandin, so veit eg ikki. Hin ivingasami. Uttanfyri 2 roknað at vera: Hvítanes, Hoyvík, Hoydalir eystanfyri Hoydalsá, Argir og einstek hús í Havnadali og fyri innan Svartafoss. Fyri valstýrið í Tórshavn C. Niclasen fm. Harraundirbuksur til long Þein, stedd 36 og 40, prisur 6/50 og 7/00, Harraundirtroyggjur, stuttar ermur, stødd 36 og 40, prisur 5/25 og 5/85. Dreingjastivlar, stødd 11—5, prisur Impregneraðir damufrakkar í ellum Blátt yvirallstoy, prísur 3/50 pr. m. Avbygdaordrar avgreiðast umgangandi, 20/00 — 30/00. støddum, prisur 60/00. Arbejdernes Trawlerdrift, Tvøroyri. Tlf. 3—5—29. / J 7 Vit levera NJ KJØT-PYLSUR-FLESK OG KONSERVES aj allar bestu kvalitetum. S. HOULBERG % Fedevarer- Pølser - Leverpostej og Konservesfabriker Statskontrol 352 Umboð: Otto Jacobsen Vestmanna KVDSY.N KØBENHAVN EO . ER BEDS. SALTFISK - SALTSILD - HELLEFLYNDER og færøske strikkede ULDVARER købes til højeste Dagspris. Hurtig og reel Afregning. Svend Jørgensen, Færøsk Eksport, GI. Strand 34, København K, Telegramadresse .Derbyfisk”.