leygardagur 30. november 1946síða 1

$08 FRÆLSI BROÐURSKAPUR JAVNAÐUR Bladid verður bilagt á posthúsinum, og kostar kr. 2,00 + porto um fjórðingsárið Lýsingaprísur fyri mm: 12 evru a Nr. 47 Leygardagin 30. november 1946 20 árg. síðu 1. síðu, 106 oyru á 3. og 4. Prisir og lønir. Í dýrum tíðum, tå ið alt er so prísirnir á ti, id tíðum, er steðuleyst, og nýtast skal, vandin við at fáa prísirnar og løn- skifta so irnar so javnar, at hvert kann svara so toliliga til hvert annað. Vit fáa ásett í príseftiransingarráð, sum skal ansa slíkum tíðum eftir, at hin seljandi fær ein hósk- andi ágóða fyri ta veru, ið hann selur, og at hann íkki sleppur til at seta veruna so upp, at hansara útseluprísur = verður so mangar ferðir stærri enn innkeypsprísurin. Tí er tað, at vit tosa um okur og okursprísir, og at hin keypandi í heilt snýttur burtur úr keypi sínum. Og sum slíkum tilfellum verður so tå síta eisini valdir menn, eftir tí skulu útrokna prístal og kunngera tað, at arbeiðslenin verða legd fest eftir hesum pristalinum, ið stendur við fyri eitt vist tíðar- skeið. Sum skilst, so áhvílir négv hes- í príseftir- galdandi veruprísi, skal um monnum, ið sita ansingarráðnum og sum hava tað í hendi at útrokna prístal, har eftir lenirnar í samfelagnum skulu verða lagdar. Slíkir menn hava nógv um at vera. bæði barsagdiir og ærligir. Tí tað skal Teir skulu vera gleggir, farast gjølla at, um til fullnar fæst at vita tað, ið kemið er veruna frá tí hon fer av selustaðn- um og til hon er á keypsstaðnum: kannast, og upp á fakturaskjølini skulu skulu hava dirvi og plikt- kenslu at átala tað, ið Og somuleiðis er tað stórt ábyrgd- menn rangt er. arstarv at meta um, hvat eitt húsarhald kann nýta og har eftir útrokna prístal. Vit vita, at her hjá okkum hev- ur verid tjak um pristalid og løn- irnar. Løntakarin filist at lenini og heldur, at prístalið er so négv ov lágt í mun til veruprísin. Har aft- ur á meti heldur arbeiðisgevarin, at lønin er heg, eg at alt, ið gjørt verður, verður so dyrt, at tað etur vinningin uppaftur: t.v.s. hann heldur, at framleiðslan stendur seg ikki, útreiðslurnar verða so stórar, at t.d. nýgeringar og umvælingar verða se nógv ovdýrar. Um hesin seinri, arbeiðisgevarin, ella, sum vit eisini kunnu kalla hann, fram- leiðslumaðurin, kann hava rætt í sínum klagumáli, (her kunna eis- ini aðrar orsekir gera seg galdandi t.d. ring arbeiðisamboð og arbeiðis- viðurskifti) so mugu vit halda og Bera fram, at lenin her á landi bæði hin fasta lønin og vanlig timaløn hevur verið sv nógv ov lág samanmett við prísirnar. Tað er sjálvandi so, at hevur maðurin frí hús, eigur húsini, og onga skuld hevur at rinda av teimum, og kenn hann leggja sær at til húsið, tá verður munurin ikki so stórur. Men okkara okkurt aftur samfelag fer at koma frá slíkum viðurskiftum, ið eyðkendu hitt gamla føroyska samfelagið. Fer- oyska samfelagið fer at gerast til eitt modernað samfeleg serliga í stórplássunum sum t.d. í Tórshavn. Arbeiðarin kunna eiga sær húsið sjálvur, og fer ikki sum fyrr at líkindini fara ikki at kunna gerast so, at hann kann leggja stórvegis framíhjá til húsarhaldið, vinna sær degurðamatin ókeypis. Nei, hann má leiga sær hus, og leigu fyri húsið, og gjalda høga hann må keypa alt tað hann brúkar bæði uttan á kroppin og í kropp n. Tað vil við eðrum orðum siga: at hann má verða so lentur, at len hansara kann røkka til alt tað, hann nýtir og skal hava til sín sjálvs og familju. Og tå id hesi viðurskifti verða mugu vit síga, um vit skulu vera havd í huga, so sannsegd og rættvis, at prísir og lenir eru 6jøvn, og tað eru prís- irnir, ið tyngja lenirnar niður. Tað varð hildið, at tá ið kriggið fór at enda so fóru prísirnir eisini at ganga niður. Hetta høga farma- gjaldið og henda stóra kríggs- tryggingin duttu burtur, og tað fór at åvirka vøruprisin, so hann fór at lækka. Vit kunna ikki siga, at nógv hevur merkst til tað: tað sýnist alt at standa við, og eins nógvir tykjast at ganga, sum tå ið kriggstidin var uppá tað versta. Prístalið er tó dalað. Vit menn, men vit hava loyvt okkum at flyta fram, at starv teirra er eitt ábyrgdarmikið starv, og har stór eftiransan og strangleiki skulu far- pengar átala ikki priseftiransingar- ast fram við. Tað verður mangan borið fram, at henda tíð hevur verið ein góð tíð. Ja, ivaleyst, men ikki øll hava spunnið gull av henni. Samfelagið er ikki so skipað, at kunnu verða javnar; men so væl kann toliliga semiliga av sínum arbeiði og ikki slíkt samfelag, at einhver kennir sakn, tá id onnur hava ov- mikið. inntekur má fyriskipast, at ein liva Funnist verður at lønini í Is og tað er okkum óskiljandi, skal lønum, ið land at framleiðslan har kunna seg við har verða latnar. Tad er inflatién, bera teimum verður sagt; vit vóru betri staddir, Tað inflation prísstedgingarlóg. Men skal verða forðað, so má fyrst og fremst vit fingu kann so vera. hyggjast eftir prísunum. Vit kunna ikki trýsta niður frá hasum end. anum og lata hin standa. Her hjá okkum eru prísirnir ov- høgir, og útreiðslurnar hjá fjøldini gerast meiri enn inntekurnar. Keypi- okkara er einki virði á peningi uppgingið enn — »Choket fra Folkeafstemningen“ Dimmalætting skrivar: >Socialdemokratiet trods den Omstændighed, at dette Parti led et Nederlag i Befolkningen paa sin radikaliserede Selvstyrepolitik, ikke at fra Folkeafstemningen, men er rede synes, være kommet over Choket til, omtrendt hvad det skal være i Retning af yderliggaaende Selv- styre« Vit hava nert við ta frøi, id Sambandsflokkurin leggur til sjónd- ar, tå hann kom so væl burtur år hesum seinasta valgi; og Dimma- lætting, sum sæst av hesum oman- fyri standandi reglum, kann ikki halda uppat í hverjum blaði at tríva í hetta, at flokkar gingu aftur, meðan hennara flokkur stóð og gekk fram. Javnaðarmenn leggja ikki lag í at dylja, at flokkur teirra var íkki hetta Teir ikki lag í at dylja tað hevði verið betur, okkur valg. eydnissamur til leggja sína meining, at ferðir heldur mangar um Í Umboð: Otto Jacobsen Foqev.e, i For. AM. råyueu teirra kom fjølmentur inn å Ting og aðrir flokkar minkaðir. lvaleyst var tað betur fyri at fingið eitt úrslit burtur úr spurninginum, vóru sum valgið stóð um Men íkki var so, og ikki gagnar græde spildt Mælke. Heldur íkki leggja Javnaðarmenn í at fara og kanna út í æsir valg- »at over sins gongd og valgsins møguleikar at fingið onnur úrslit. Tó kann verða Sambandsflokkurin hevði eitt friðaligt valgstrid og kom lættliga til sín sigur. Vit halda tað ikki draga henda ivingasamt sagt, at vera vert longur at fram, "ti tad gongur sigur verður, um se eina aðra ferð. Javnaðarmenn ganga ikki undir nøkrum >Folkeafstemnings Chok«, heldur eru tað aðrir, ið ganga í einum >Valgseirs-Ruse, sum best var at sloppið sær av við. Javn- aðarflokkurin sígur bart út, at hann sær veruleikan sum hann er og ætlar ikki at ganga í dreymum um nakað, sum hald er í. Eftir hansara áskoðan er tað fyrst og einki umráðandi #ú beinanvegin eitt fremst at koma (il úrslit burtur úr samráðingunum á Tingi, og tað ið umræður er at finna eitt so radi kalt úrslit sum møguligt. Vit kunna siga »Dimmalætting« og Sambandsflokkinum, at fjøldin av Førova fólki répar harðliga eftir ursliti. Fólkið vil hava breyt- ing, eina broyting og eina steðu. lagalig kann vera, okkum sum og sum hóskar sum serstakt fólk. Finna politikkarar ikki hesa ferð nakra leið. men gerast teir aftur ósamdir, og alt endar í flokju, tá fer Feroya fólk, um tað er til frama ella ikki, til valgborðið og LOYSING velur reina “ Vit levera KJØT-PYLSUR- FLESK OG KONSERVES bestu kvalitetum. ' i ailal S. HOULBERG % Pølser - Levernosiej og Konservesfabriker Vestmanna Statskontrøl 352? KØDET VEN KØBENHAVN so OT OKI OT SO