leygardagur 7. desember 1946síða 2

Nr. 48 FØROYA SOSTAL-DEMOKRATUR 7. december 1946 liv víða hvar og hóttar eisini vid at fremja ta svongd og neyð, ið lá á hinum kríggsherjaðu londum. Samferðslutólini steðga av kola trotinum, og so statt kann matur íkki koma fram hagar. hann treingist. Tað eru altíð menn, ið standa aftan fyri stérar hendingar, helst ;sterkir valdfusir menn, ið elska stríð, og fyri at fremja persónlig mál seta verðina í brand og neyð Her er tað hin tiltikni arbeiðara ferarin, John L. Lewis, sum nógv var frammi undir krígnum, og tá varð stórliga atfunnin. Harn hevur verið kolamaður sjálvur og kennu til fullnar kolamenn og teirra við urskifti. Slektin Wales í Onglandi, og forfedrarnir hava ar- er ur beitt í kolinum alla sína tíð. Sjålv ur er hann ein kempa og hevur ikki nýta styrki, tá ið goldið hevur um. óttast at Tað ið eisini fæst burtur úr hes um tíðindum er, at nóast Repulik- við valgi og vunnið kapitalinum ræði og rætt- anarar hava sigrað indi, so eru aðrir bular í samfel- agnum, sum eisini vilja koma fram at og vinná rættindi, hóast so veg at vinna verður til urin vanda og trupuleika hjá ødrum, ið 6ések liggja ímillum. Heimurin tykist ongantíð meiri enn nú at vera stýrdur av eginvild og sjálvgóðsku Hin stórsti trolarafloti Í heiminum í mun til fólkatalið. 14 Næsta ár verða, um a ) snm upplagt: von 8—0 trolarar í Suduros Sandoy Vávoynni I trolari 6 trolarar - 13—15 Strevmovnni 4 - Eysturoynni 4 - Norðoyvum. } Í alt verða vit so at hava ein trolaraflota uppá 36—39 trolarar, eftir fólkatalinum hin stórsti trol araflota í heiminum, og samanborið við Ísland svarar tað til eit lendskan flota Uppá yvir 150 ti | arar, og Íslendingar hava ikki stórt . 1 meiri enn 40 íalt; altso tað sama eiga ai brúka Føroyska hondsåpu frå fabrik OKKARA lit fáa bestu målingina hjå okkum. M. P, Jacobsens måiarabtd, Telef. 323. ROBERT JOENSEN UTROBUR 1845—1945 lívið hjá mgum, og tað er tí > Sjógvurin er Feroy- sjálvandi, at hava alt honum okkara viðvíkjandi má fremsta athuga Klakksvikingurin Robert Føensen sum er“ kunnigur lesandi fólki Keroyum av bókini; Klakks vikar bygd í segu, hevur skrivað og sjálvur úteivið oman- Hei fyri standandi bók. bók kannar líkindini fyri útróðrinun 1} f MENNINUINA nt il ! , | På gomlu vinnu Føroyingsius í hesum fyri okkum so týdningarmikla tið arskeiðinum 1845— 1945 kann siga hin mest åhugaverda « fjølbrovtasta eld í menningarsøgu Okkara. Klakksvík er eitt av sum øllum kunnigt fremstu útróðranlássum landinum, og tað er serliga un útróðurin á hesum plássi, bókii Men hóast tai”, so frávreið snúgvar seg. er evnid so alment, og ingin nertur so nógv við útróðurin í sínari heild, at hon hevur áhuga allastaðnis — og fiskimeni 1 ser! Eri um alt landið mugu hava stutt- leika og stórt gagn av at faa latur lesa hana. á henni og Hon er skipad parta hart hver greinin Í útróðrinum verður havd frammi fyri seg. T.d. fiski reiðskapurin, bátaslagið o. s.n Áhugavert er at síggja, hvussi seinlørir, ið Førovinøar hava verið at lara frå gomlum vanum og nýtt. Tað er annars einki eyð kenn! fyri Førovingar; men há er lagið hjá øllum tjóðunmi, sum í so nógvar eldir hava ligið burtur stongdar frå útheiminum og Írá fremmindari, frukfandi ávirkan. Vit hoyra hvussu seint tað gekk, frå ti seudinevnd hevði verið í Het landi og har at kanna útróður og el 1 til 4 ' På 1 fiskiskap, inntil Førovingar fyri alvara fóru at gera broytingar. At nýta onnur amboð, aðrar veiðu hættir, annað agn og onnur ørr! } 4 f I havsøkjandi før le hava liovrt frágreiðingarnar, og teir hava sæti eisini útlendskar fiskimenn at livgja her 1 dt GONNUA Við Vaodailit i und!'r yggjutun vi ) ny gyjum førum og nýggjum reiðskapi; met teir havd tó verið varnir, havt litið álit til hetta nýggja og heldur hingið fastir í ti gamla arvad frå forfedrunuin Hetta Ivndid 1 utdeytt fólkinum er ikk Utr6dur og Askiskapur ern nú komin fram á stora menning á mangan hátt; men her er at hugs um aðrar vinuugreinir, ið ikki eru farnar úr stað men kanska heldu: síðan í forneld. Monnum, ið attur hava slikar vinnugreinir undir hond } | » kann henda menningarsega utrog ursins eisini verða ein boðberi og ein leiðbeinari Nýtið Barnahjålparme: ki sum Jólamerki Hemara-veiða, Danskir strondini á Jútlandi (Hirtshals) eru fiskimenn av vestur- , nýliga farnir at seg eftir at leggja seg veiða nýtt fskaslag, sum eingin fyrr hevur lagt lag í Tað er hemarin Nógv skal honum í Norðsíónum, upp! undir (á donskum: Sildehat) vera til av undir Skotlandi. Hirt ;h ils verið ut: Í IO samdøgur og Noregi gø Yestur Ein bátu T hevdi seiadl hann 17.500 kg av hemara fyri 20.900 ki (kg verØur selt fyri 1,80 kr. og 1,90 kr.) Tað eru Ítalíenarar, sum keypa hemarit konserves« og til dagligan matna, Hann verður gjørdur reinur umborð og tá ið y hann er seldur, verður hann lagdur í stórar 1 |, . kølivognar, Á botninum í vogninum isblokkar. Oman Á Í ilesar Í, t NYIrystir blokkar: verðu so | ot fyrsta EN NO av 7 hemarunum, hetta lagið Få þá verður so dýkt undir við knústum ísi. A henda hátt verður so vogn líka av takið. 50 urin fyltur lag fyri jag gólvinum og upp undii verða dyrnar afturlatnar, og vogn- at koyra. fiskaður við helst urin er búevin Hematr in linu, og hava teir makrel, Línan er 10.500 m long, og húkur er fyri hverjar 15 favnar. hildin á floti vid Línan Verður boyum og glaskúlum, og flagg- merki verða havd fyri at hava sreiðu á hvar liver parturin av un! stendur. Hemarin er ógvu- jo sterkt jálvandi, og tað et of t hann skræðir seg levsan aftur. Tað er o at fnna húkar, sum antin eru brotnaðir ella iotn- 10i Etsint: kant lend 50 nogvil kom å, Í (eir rovna at Vinnulánsgrunnurimn, ið hevur lænt út einar 7—8 mill. kr. til kevp av trolarum, snurru- váðsbátum, skonnartum og eðrum førum, hevur seinastuni noyðst jar umsoknir VISi ia SÆI um skipalån, tí allur grunsins pt heur er utlantur. Øøotingtø gav grunninum í sem astu setu garanti Íyri eitt lån í Brettlandi uppá 10 millíónur til skipakeyp. Givid varð bankunum báðum at rovna at reisa hetta lánið. Men enn er einki frætt uttan at einki er vorðið burtur úr. Hetta er stórt spell, tt so mong feløg og virki, i0 ætla sær at keypa skip, kann ikki loysa hesa uppgåvu uttan lán frá ti almenna. Saltadi seydaskinn 1 verða keypt til hægsta dagsprís. P.f. Skinnvirki, Tórshavn. ram LISTARSAVN Til viðgerðar á tingi er spurn- lístarsavn. Hetta er fyri so vítt ikki nakað nýtt mål. lands- allareiða i ingurin um eitt Harra Husted - Andersen rættarsakferari hevur nov. 1943 gjørt seg til talsmann fyri ti við at leggja tað á ting. Men henda sak sum fleiri hevur verið skúgvað til viks í hesum okkara óvanligu tíðum men vónandi koma vit — andsliga eins væl og materielt aftur í rætt lag soleidis, at vit fåa tíð at geva teim ans, sum skapa okkara anda virði. Vit, so lítið onnur mentað tjóð, kunnu ligu lika sut nøkut vera eitt andsliv fyri uttan. Sjálvt hin harði hvsins bardagi snýr sær beinleiðis um onnur ting. Tað er ein menniskjansligur veruleiki, at tey, ið útinna og hava ofrað seg fyri at skapa listarverk, aloftast hava tað torfert. Ofta eru tey við at ; verða køvd av síni samtíð. Hetta geldur misskemd og sjálvandi mest tey, sum sprottin eru úr einum samfelag sum av ávum hevur fostrað eitt fólk, sum novdist at berjast við livsins beiskleika við stálhandsk- verður ofta náttúrunnar um, soleiðis at yvirflatan hørd og køld, sjålvt um hon fjalir djúpari kenslur. Tað er tí tekk hjá okkum GItt Veri, at menn herheima hava reist føroyskt fólka tal hava vit ikki so fáar kunstnarar, málið um alment listarsavn. Í mun til okkara fleiri av teim eru navnframir og hava skapað dygdarverk, annað- hvert sum målarar ella sum myndaheggarar, rithøvundar o.s.fr. Husted-Andersen eigur stóra takk uppiborna lyri tann ans. hann hevur vist feroyskum listarverki og fyri at hann hevur reist málið um alment tøroyskt listarsavn. Føroyskir kunstnarar eru honum takksamir fyri hetta, og eiga nu teir menn, sum fáa málið til við- á tingi, at gera sitt til at gerðar hetta virdismikla tiltak verður fram soleiðis, at okkara kunstnarar koma botn í tí sum at inna ein tryggan skapast kann okkara landi til æru. Iree — ” INDMIJBINGS „KOMFÚRL I" Valdemar Liitzen, tlf. 16