leygardagur 14. desember 1946síða 1
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
FRÆLSI
Lýsingaprísur fyri mm
1. síðu, 10 oyru á 3. og 4.
FØROYA
SOSIAL- DEMOKRATUR
JAVNAÐUR
12 oyru á
síðu
Kongsbóndur
og javnadarhugsjonin.
modernað amboð, so teir fáa røktad
Við
tykjast kongsbøndur yvirhøvur at
undantak av nøkrum fåum
hava fingið ta fatan, at javnaðar-
menn eru figgindar av kongsbónda-
stattinum.
Einki kann vera sterri mis-
skiljan enn henda fatan kongs-
béndanna. Hvussu henda missfatan
komin, er kanska ikki so lætt
at siga til fullnar. Men tað er eyð-
sæð fyri hverjum manni, at tann
er
agitasjón, sum av konservativum
politiskum grundum er ferd ímóti
javnaðarflokkinum av Jóanes bónda
Patursson aðrum stórbóndum,
eigur sína hevuðsskuld í bóndanna
stríðshuga móti javnaðarflokkinum,
og
Tað er rætt, at javnaðarflokkurin
hevur haft og hevur tað sum ein
aðaltátt í
alla uppdyrkiliga jerð í Feroyum
sínum politikki at fáa
uppdyrkaða, og at tað skal verða
skipað okkara jerð við-
víkjandi, at verður
gjørt lætt atkomuligt til uppdyrk-
ingarjerð. Men tá ið vit taka trað-
arlógina av 1894 fram, síggja vit,
at tað
monnum
soleiðis
ognarleysum
stjórnandi
eitt
samfelagsins krav at gera tað lætt
hjá jarðarleysum at fáa jørd, eitt
kúfóður tit familjuna.
longu tá av
varð ásannað sum
So statt er tað hugsjónarliga í
iesum føri eingin munur millum
og teir, ið
Javnaðarmanna po-
javnaðarmenn skaptu
traðarlógina.
itikkur at fáa jørd til ognarleys
fyri at hjálpa teimum til betri og
iviligari viðurskifti er einans eitt
kraftugt framhald av tankanum, ið
liggur í traðarlógini. Okkara
mjólkaviðurskifti og trot uppá
grønmeti er eisini ein — eg tå ið
saman um kemur, hin stærsta —
grundin fyri traðarlógarpolitikki-
num.
Men javnaðarmenn eru bara
gingnir longri enn nakar annar
flokkur í málvísum politikki fyri
at fremja jarðarbrúkið. Samanberi
flokksins uppsket um sterri pen-
ingastuðlan og modernað »maski.
nele ambeð til landbúnaðin. Her
er eisini — og serliga — hugsað
um tey sterri jarðarbrúkini. Tað
er jú soleigis nú, at ringt er at fáa
og rinda mannakraft til primitivt
landsbrúk. Tað er hetta tretið
uppá mannakraft, ið javnaðarmenn
vilja beta bóndum og eðrum um
við at hjálpa teimum til heilt
haga sín vinna í úr-
jerð og
tøku tað aftur og meira til, ið teir
oO
og
míssa við at lata burtur av sínum
til jarðaleysar at kultivera.
Tað er sanniliga ikki og hevur
ongatíð verið javnaðarmanna mál
og ynski, at taka bøndurnar av
fótum, Tverturímóti. Javnaðar-
flokkurin åsannar, at nógvir, teir
alraflestu, vinna ikki meiri, enn
tervur er á hjá teimum fyri at liva
eitt hampaligt og verdugt lív. Teir
hava sostatt í ársinnteku ikki nógv
at missa. Men
andi ikki krevja at hava rætt til
at tarna uppdyrkan við at nokta
teir kunnu sjálv-
hagajørd, sum teir ikki yvirkoma
Tað er rætt og
rímiligt og góður samfelagspolitikk
sjálvir at dyrka.
ur, at menn, ið hava umstødur og
hug at fáast við jarðararbeiði, men
sum onga jerð eiga, fáa jerð úr
Men er tað
eisini eitt rættvíst krav hjá bónd-
haga at dyrka. so
anum til samfelagið, at hann fær
endurbót á ein hátt, sum tryggjar
honum somu årsinntøku fyri kom-
andi tíðir, serliga um hon íkki er
sterri HO ein borgari
hevur rætt at krevja sum verandi
enn hvat
neyðugt fíggjarliga og á annan
hátt. Vit javnaðarmern siga, at
hetta endurgjalds ella viðbótarkrav
eigur samfelagið at »honorera«.
Soleiðis kann bóndin, um hann
gjølla hugsar javnadarmannastød-
una fgjøgnum, finna javnaðarpoli-
tikkin í meiri mun sum sín peli-
tikk enn t. d. politikk teirra, sum
bara krevja av bóndanum, at hann
skal lata av jerð síni uttan at
syrgja fyri, at bóndin við modern
aðum amboðum, tryggjaðum selu-
viðurskiftum o. s. fr., verður at
sita í líka se tryggum og góðum
korum sum nakrantíð.
Samfelagið eigur kengsjerðina,
og béndin er so statt at kalla tann
stattur, sum er skipaður
einasti
samsvarandi ta socialistisku grund-
hugsjón, id er, at maður skal tæna
samfelagnum samssundis sum hann
tænir sínum egnu interessum, og
hann skal vera undir samfelagsins
umsjón, líva av sínum arbeiði, men
á hin bógvin eiga rætt tíl sam-
felagsins vernd eg tryggjan fyri at
kunna liva væl og rúmliga av sínum
arbeiði.
1),
Leygardagin 14. december 1946
+
JOEN JACOB DAHL
Aftur ein góður Våbingur er
farin við J.J. Dahl. Tey, sum nú
tá ið
niðri á
Tjødn. Hetta virki, sum so mong
eru í bestu árum, minnast
hesin maður starvaðist
onnur, varð rent um koll í tí harða
stormi, sum týndi okkara vinnulív
í tredivunum. — J. J. Dahl kom
aldri aftur hagar. Ei heldur bróður
Dahl, sum fyri
hansara Tummas
stuttum andaðist í Keypmannahavn.
Hann, ið kendi J. J. Dahl, vil við
takksemi minnast henda hjartagóða
og hjálpsama mann. Altíð uppá
talufót við sínar bygdamenn, inte-
hann var í um-
resseraður sum
steðum hins einstaka.
Ikki minni var hansara interessa
sæð. Hann ein av
okkara slóðbrótarom sæð,
undangongumaður í sjúkra-
alment var
secialt
sum
kassarørsluni i Føroyum.
»Vaag Sogns Sygekasse« hevur
vid J. J. Dahl mist ein av sinum
størstu og
Hann eigur
fyrstu, evnarikastu
æruna av,
tíð
monnum
at »Befordringskassin« í síni
varð organiseraður.
Mong eru tey, sum J. J. Dahl
evur hjálpt í tí stilla.
Lyndi hansara var at fara hé-
iga og stillisliga fram
Hetta sermerkti alt hansara
ívsyrki.
Hann, ið skrivar hesar reglur,
vevur serliga grund til at minnast
J. J. Dahl fyri tað stórsinni hann
vísti í eini tíð, hvar trong kor
merktu eitt heim.
— Nú er hann farin. Hansara
stilla ferð í Vágs bygd er at enda
heiður yvir
W, S.
komin. Vábingar lýsa
minnið.
nm
Umboð:
Otto Jacobsen
Í Vestmanna
ann KØDBYEN
ÉT
Esme WT BOOT TOKE
Bladid verdur bilagt å posthåsinum, og
kostar kr. 2,00 + porto um fjórðingsárið
——————
F pesto —…——
BR OBURSKAFUJK
20 årg.
Lastvognskovring |
Anton Arge (y)
Tli.
Okkara sjúkrahúsviðurskifti.
Tað er
sjúkrahúsviðurskifti okkara eru av-
bera vánalig.
Plásstrotið er kanska tað, sum
er tað mest umredda; men tað
eru og éivad líka so av-
gerðandi faktorar, sum spæla inn,
taið talan skal verða um sjúkra-
hús soleiðis sum tey eiga at vera,
fyri á einhvenn hátt at vera tíðar-
hóskandi.
Vit hava t.d. eitt sjákrahús á
Tveroyri — eitt gamalt ómedernað
almanna kunnugt, at
ennur
hús við avoldaðum amboðum.
Ikki so frægt, at ein sjómaður
t.d. kann verða lýstur igjøgnum
har.
Sama er tilfelli í Klakksvík, hað-
ani fólk eisini neyðist til Havnar
fyri at verða rannsóknað fyri
tuberklasjúku. — Væl eru sjálv
húsaviðurskiftini = frægari enn á
Tvør»yri, men alt annað enn góð.
Amtsjúkrahúsið er tíðsvarandi
útgjert; men plásstretið er kron-
iskt.
Tað er eitt stødugt preblem,
hvussu tey, id har avvarða skulu
venda og dreja sær fyri at greiða
tilgongdina av sjúklingum.
Á bréstsjúkrahúsinum í Hoy-
delum eru umsteðurnar sera vána-
ligar. Har
stør hús fyri at kunma savma allar
terva eini dupult so
sjúklingar undir eina lon, ístaðin
5
< Vit levera
KJOØT-PYLSUR - FLESK
OG KONSERVES
allar bestu kvalitetum.
S HOULBERG %
Fedevarer - Pølser - Levervostøj og Konservesfabriker
£tatskontro! 352
KØBENHAVN