mánadagur 27. januar 1947síða 2

27. januar 1947 LAMBANES ein av teimum nýggju 30 tons statsbátunum sektur av trolara á Havnarvág um miðdagsleitið fríggjadagin. Ein Hool-trølari kemur bryggju. fríggjadagin siglandi inn móti Havnar Hann stevnir mitt á snurruváðsbátin LAMBANES, ið lá uttanfyri bryggjuna. Trolarin roynir at bakka, men maskinan virkar ikki — og við eitt hoyrist harðligt brak. Trolarin rakti Lambanes á lærið. Báturin sekkur beinanvegin. Tíbetur kom eingin maður til skaða. Trolarin varð sjálvandi heftur og skaðabót varð kravd Tað er talan um ein 125 fóta langan »Føroya trolarae. HKH————————"NVJ%<—V———WKKWWTVWIWV1%—"— Loyvi til at taka ábyrgd fyri lån til Porkeris kommunu til trolarakeyp. Vit eru bidnir at taka upp hesi brot úr Nevndaráliti nr. 10 1940. Fyrst í álitinum verður sagt frá, at tvey feløg i Porkeri royna at keypa trolara, tí Porkeningar eins og flestu Førovingar lógu farlevsir. Felágið Bergið og kommunan søkja landsnevndina um tingsins vegna at geva kommununi lånloyvi og garanti fyri 30.000 kr. til trol- Málið landsnevndini, har verið hjá bæði arakeyp hevur neyndin sýtti lánloyvi og garanti. Málið verður so beint til tíngið Har síga: R. H. P. Klein > Meirilutin ber fram sína viður- Long, 5. Ellefsen, og Kr. Kr. Djurhuus: kenning av tí samtaksanda, henda umsókn ber prógv um, men må samstundis vísa á, at ábyrgd fyri hesum láni vil um ábyrgd fyri nógvum lánum av fera við sær krav sama slag í einari tíð, tá ið løg- tingið sjálvt roynir at útvega sær lån upp í nógvar milliónir av k: én kravt kann Fleirtalið tingið tekur um, umframt hvat ið verða í næstu framtíð. má ti mæla til, at somu steðu í hesum máli sum landsnevndin. Tað tykist meirilut- anum, at besta úrslit í hesum máli hevði verið, um bæði trolarafeløg- ini í Porkeri, nú so torfert er at útvega pening, vóru sligin saman vóru tá helst peningavónir til at fáa ein trolara til eitt, og góðar til bygdina. Tveir trolarar til Por keris svara eftir fólkatalinum til 120 trolarar í ellum Feroyum, og er hetta eitt nógv ov stórt tal til at kunna rokna við at fáa annað vedrættarlån tíl frá vinnulåns grunninum. Um bert verður rol.nað við brúktum nú verða keyptir til lardið, fer peningurin til annaðveðhalds lán (509/,) upp í minnst 24000000 kr. Annars má tað haldast at vera 0 trolarum av tí slag, sum forsvarligt at byggja framtíðina bert á brúkt skip, og til nýbygg ingar krevst uppaltur sterri pen ingur. Løgtingid hevur gjøgnum Vinnu- lánsgrunnin reynt at útvega pen- ing til annadvedrættarlån til skipa- keyp, upp í 50%, sum má sigast at vera hægsta mark fyri tilikum láni. Tað at Legtingið má fáa tap av kann ikki ætlast annað enn verða hesum lánum, og má tí hugsað um ikki at vaða so langt út í peninga ábyrgd, at ikki sæst út fyri endan. Legtingið hevur, sum er, stóra ábyrgd av kommunu- lánum frammanundan, hevur sett fyri 4 milliónir kr. í lán til vinnu- uppskot láénsgrunnin og hevur frammi um nógvar milliónir kr. aftrat í láni til henda grunn. Hugs- ast má tí væl um ta peningaligu ábyrgd, legtingið tekur uppá seg í hverjum einstakum føri. Sum áður nevnt eru 2. veðrættarlánini komin upp í 50%, og hetta hevur bara verið gjert fyri at fáa veidifør til landið so skjótt sum møguligt og við teirri hugsan, at landið heldur má taka nakað tap uppá veidifør- ini, um tey kunna fáast í bræði. Men tapið má íkki vera so stórt, Ta0 hevði ti heldur verið nú at at alt landið fer á húsagang. rætta lækka annaðveðhaldsmarkið, hækka tað kunna vit ikki. Um legtingið umframt eina stóra peningaåbyrgd frammanundan eisini tekur ábyrgd fyri kommunulán til somu skip, verður tingsins peningaábyrgd av veiðiskipum nógv meir enn 50/0, ikki mæla til. og tað kunna vit Um kommunurnar sjálvar hava pening at seta í veiðifaraskip ella við íbúgvarunum samtykkir at taka lån, sum lógin heimilar teimum uttan loyvi og ábyrgd frá løgting inum, so er her ein farandi vegur hjá teimum at styðja hesar tyri- tekur. Eisíni kann peningur út- vegast við evkaálíknan uppá stutt áramál. Minnilutin P. M. Dam helt fram At veita skip til landið, helst soleiðis, at fiskimenn verða at ciga tey sjálvir, má haldast, sum vidu skiftini í dag liggja, vera ein hin týdningarmesta uppgáva hjá Før- ova fólki. Men flestu fiskimenn eru figgjarliga ov veikir atlvfta skipini vid egnari megi og vanligum bank lánum. Tað er yvirhøvur íkki hugs andi um hjá teimum einsamallir at fara undir skipakeyp, tá ið talan er um dýr og stór før sum trol- arar. Hitt almenna her á landi eru kommunur og Feroya Legting. Legtingið hevur við stovnanini av Vinnulánsgrunninum gjert eitt stórt, men ikki nóg stórt tiltak við Hesin endamáli. grunnur hesum lænir inntil 50 9/e av keypivirðinum veðhaldsrætti, tá ið pen- tessverri móti 2. ingur er tekur. Nú er eingin tillkur tekur peningur f grunninum, og sjålvt um peningur var tekur, hevur grunnsins stýri hildið longri upp í seg vanliga ikki kunna fara långevan til t. d. trol- arar enn til 200.000 kr. til hvert farið. Henda staða grundast á ynski um at fáa til i ny talan er lånipeningin betri at all tey skipakeyp, ið um. Tá ið flestu trol- rakka arakeypini við umvølingum -— koma at liggja oman fyri 400.000 kr.. verður tað heilt stórur peningur, ið fiskimenninir sjálvir skulu veita til vega. Henda pening hava teir sum sagt ikki. TA ið eingin kraftarkelda má verða ótroytt fyri at fáa veiðifer sum trolarar, og tá ið hesi veiðufer í fyrstu syftu koma at hava hin stórsta týdningin fyri hitt ástaðis- liga almenna, kommunurnar, halda flestu veiðimenn tað vera náttúr- ligt og átroðkandi kommunurnar, um neyðugt, at talan er um eina bygdasamteku, leggja alla orku taka undir við sina á (fyri át strembanini eftir at fáa nútirmans veidufør sum trolarar. Við økjanini av skattaevnini sum eitt veiðitiltak sum keyp av einum trolara er, verður kommunan í fyrstu syftu at heysta øktan inntekuágóða, og verður betri fer fyri at lúka sína uppgávu at berjast móti arbeiðsloysi og berjast fyri at sínum íbúgvarum betri og betri figgjarlig og mentunarlig kor. Ein kommuna skapa må tí — umframt at føra ein hjálpandi politikk yvir fyri sínum fiskimonnum og arbeiðsmonuum — haldast at føra ein figgjarliga klókan politik við herðarnar til kommunalpolitiskan beinleiðis at leggja samtekuroyndir við at seta mun andi peuing í tiltek ul trolara- keyp. Ofta verður so vakurt tikið til, at allir partar skulu leggja saman, draga eina linu, fyri sum ein samlað kraft at lovsa Men kraftarsavnan vers vakrári og sterk- stórar landsuppgávur. kann nekur samgonga og ari enn ein samgonga, hvat ið livandi arbeiðsmegi! — fólki á samar so fyrst hin } hitt arbeidandi sjógvi og landi FONYUt tætt og livet sum møgnligt er fyri jøldina og setur alla sina arbeiðsmegi alt hvar ið harnæst hitt atlyrt, Astaðisliga almenna, kommunan, við øllum sínum skattaborgarum og Í navni teirra skjýtur munandi pen ing til, og hvar ið so hitt lands- umfatandi almenna, tingið eg stat- ur, til allraseinast leggur sína megi aftanfyri bygda- og oyggjafylking- ina og tekur lut í við beinleiðis láni og studningi? Ein tílík fylking kann av sonn- Nr. 4 um kallast ein landsfylking, og ber ómetaligar kreftur í sær og kann loysa risauppgåvur, sum einstakl- urin ella ein stubbafylking als ikki kunnu droyma um at loysa. landsfylking og kraftarsavnan gera javnaðarmenn seg til talsmenn, og vóna at ikkl bara Froðbiar sóknar kommuna og Porkeris kommuna stevna at, men Fyri hesari allar kommunur, sum ríðast av arbeiðsloysi, og hvar id ein partur av ti arbeidsføra fólkinum, ið ikki ráð at enn veit sær livandi koma til arbeiðis. heldur landið at Alýggja og noyðast at offra arbeiðs- uppbyggingar og frama fyri uppgAvur, ið liggja uttan h PPS Eg] megi sina til fyri Føroyar, sum ofta eru beinleidis lagdar ímóti Føroya lands og fólks interessum. Hann, ið gongur hesari umsókn ímóti, skal vita, at hann harvið er við at stekka og kvala eina ta fylkingar- og frígeringarmegi í okkara fólki. Hann beinleiðis leggur eina frýstandi hond niður í skallan å fjøldini í hennazra roynd og streban at bróta mætastu lyftingar-, seg úr figgjarligum trældómi til tey fríu manni at noyðast at vera fleimari og frælsu kor ongum og lótaelskari, men einans at vera bundin av rætti og skjali og sam- felagsins heildarkrevum, ið grund- ast á ábyrgdarkravið ein fyri allar og allir fyri ein í felagsstremban at veita heildini sum einstaklingi num hitt stórsta eydnuúrtakið. Sambart hesa grundan og ásann- an loyvir meirilutin sær at seta fram uppskot um at veita Porkeris kom- munu umsekta lánloyvi og ábyrgd eins og at geva landsnevndini heimild til tingsins vegna at taka steðu frá eðrum kommunum. somu UPPSKOT: Í. Frá meirilatanum: Svarað verður sóknarstýrinum í Porkeri, at legtingið í hesum máli má taka steðu sum lands- somu nevndin tók 24. april, tó at eisini kann gevast loyvi til eykaåliknan í eitt stutt áramál. II. Frá minnilutanum. Tingið veitir Porkeris kommunu umsekta lánloyvi og ábyrgd og landsnevndina tingsins stødu frá eðrum heimilar vegna al taka somu fyri líknandi = umsóknum kommunum FØROYA LØGTING, 7. mei 1940. — —22 ØLLUM BOKHALDS- SKYLDIGUM SKATTABORGARUM verður her gjørt kunnig! at sjålv- uppgáva teirra verður ikki vidgjørd uttan so, at tað saman við rakstr- arroknskapi og figgjarstandi verð- ur sent nevndini undirskrivað sjálvuppgávuskjal. TÓRSHAVNAR LÍKNINGAR NEVND, tanm 20. januar 1947. til liknandi ums6knir v |