leygardagur 1. februar 1947síða 3

Nr. 5 FØROYA SOSTAL-DEMOKRATUR FØROYA SOSIAL DEMOKRATUR kemur ut eina ferd um vikuna og kostar kr. 2,00 + Bráðf. blaðstjóri : Prent porto um fjordingsarid MARTIN A. ØSTER's JOENSEN HEIMATÍÐINDI Guðstænastur. Septuagesima sunnudag verður lestur lisin í Havnar kirkju. Sama sunnudag prædikar J. Joensen próstur í Nólsoyar kirkju. K. F. U. M. Sunnukveldið kl. 8!/,: heimlig samvera. J. E. Jacobsen, havnarmeistari, varð jarðaður hósdagin i VIKUÐNI. Í stugvandi fullari kirkju helt prest urin Rasmussen eina gøda rødu um Jacobsen og visti å hansara støra tydning fyri bygd sina og land. Formaðurin fyri Føroya javnaðarflokki P. M. Dam, mintist sín partamann i vekrum orðum og djúpari takkarkenslu sum vinin uttan svik, sum hin gávaða og ídna samstarvarin, id altíð var leiddur av rættvísiskenslum, brennandi hugi at tæna tí, id var til bata fyri land og fólk, fyrst og fremst hin veikara. Feskfiskaspurningurin. leir føroysku útsendingarnir til sam rading um feskfiskaspurningin hava tele tad var ikki eydnast samráðingum. Sam- heim, at luttaka i rådingarnar vraferað teim at vóru útsettar til mars. Teir biðja um uppskot og fullmakt at gera avtalu. Vit bida við at gera viðmerkingar til spurningurin liggur greiðari lýstur frá ellum síðum. Men vit vilja tó strika hevur frammi okkara flokkur kravid, at vit undir, at tað ófrávíkiliga sjálvir skulu føra beinleidis samrådingar við útheimin um okkara handils- og markn- aðarspurningar eg sjálvir gera okkara sáttmálar. Kolaprísurin í Pólandi líggur um 65 kr., farmagjaldið um 40 kr. Polskt kol 100 kr. i Føreyum verdur so statt at liggja um Bæði Póland og Tjekkoslovakiid hava keypt føroyska sild i fjør. Prisurin var um 110 kr. tunnan Poland innførir um 300,000 sildatunnur. Føroyingar veiddu í fjør um 10,600 tunn ur av sild, Póland hevur í hyggju at gera ut eina stóra hvalaveiduferd til Suðuríshavið. Pólakkar fáa Feroyingar at læra teir. Skuldu Fereyingar íkki at gjørt eina tílíka ferð til Sudurishavid? hava borið fram ynski um at sjálvir roynt Fiskinegdin á Senjabankunum í Nereg er ikki so stór sum í fjør. Men útlit til, at trolararnir to er fáa so gott sum uppi. Eitt farmaskip er útlit til at Feroyar fáa sum endurgjald fyri kríggstap. 25000 tons av polskum koli. Adrenn Poul Niclasen fór niður til jóla, varð samtykt av legtinginum at geva hornum í hendi at samráðast vid Pólin um at fáa kol til okkara trolara flota til saltfiskaveiðu. Harra Niclasen greiðir nú frá, at útlit er fyri, at vit fyri lýsi og saltfisk kunnu fáa um 25000 tons av polskum koli. Eis ini hevur fingið ríkisstýrisins til komið hann søgn um skuldi hjálp, um tað at staðið í botni at fingið kol. Polakkar treingja harðliga til lýsi. Lýsing Vit sekja umboð úti á bygdunum til víðari sølu av okkara breyðum. Nærri frágreiðing fæst ímóti skrivligum fyrispurningi. Vid hávirðing Framts Restorffs bakarí. Brennibíleggingar-seðlar fyri februar mánað verða útflýggjaðir í býráðssalinum fríggjadagin tann 31. Januar, leygardagin tann 1. fe— bruar og mánadagi tann >. februar í ár, frá kl. 11—17. Itftir ta ásettu tíð fyri útflýggjanina verður tikið 2 kr. fyri kvørja útflyggjan. TÓRSHAVNAR BYRAD, tann 28. januar 1947. KOLASPURNINGURIN Viðurskiftini viðvíkjandi koli og brenni her í Feroyum undir krig- num hava verið tey, at Hvalbingar, sum í mannaminni sjálvir hava høgt kol og umfarið kolholini í bygdini, hava latið kol til alt landið. Kolaframleiðsla var í Rangabotni í Trongisvági; men har vildi so arbeiðið so at takið gjørdist illa til, at siga steðgaði, av tí at ringt, at tað raplaði niður í holini. Ein kann síga, at tað hevur ging- ist ófera væl hjá Hvalbingum við vinna kol; gomlum amboðum at men nú frættist, at sama hendir sum í Rangabotns holunum: takið fer at vikna, fjallið, siga teir, hev- ur fingið rivu. Verður íkki arbeitt í einum holi nakrar dagar. fer alt at detta niður — so ein tað má vera bæði trup- fyri eitt skilur, at ult og vandafult at liggja og hegga Aftur at hesum kemur inni undir. Hvalbingar, sum runaliga íkki eru starvi, fara at søkja til sína gomlu Teir eisini, at upp- kolamenn av vinnu, sjógvin, aftur. hava keypt stóran trolara, og tað sigst, at helvtin av monnunum í bygd- ini fara til sjós í ár — summi! vid trolaranum og aðrir við eðrum skipum. Sum viðurskiftini so statt liggja øllum skiljandi, a. brennispurningurin hjå okkum Før fyri et oyingum fer at vera hin mest átroðkandi spurningurin, ið kemur at liggja so fyri, at hitt almenna fer at koma uppí og taka sær um Tað var longu nú, ið henda eystanódnin lá so leingi, at pláss ymsastaðni vóru heilt illa fyri- við brenni. Tey høvdu noydd at sanka tað torv kundu fáa hendur á, brenna hvenn oljudropa, sum komin verið saman, tey fannst. Sjálvandi eru tað nógvar bygdir, sum hava torv, men tað eru eisini so nógv plást, sum íkki hava tað, og so nógvir menn, sum ella eru við slíka ikki ber teimum til fara burtur, vinnu, at tað at skera torv um summárið, Viðvíkjandi hvat hitt almenna hevur gjert í hesum máli, so er frætt, at løgtingsmenn úr Suðuroy hava verið í Hvalba og havt fund við menn har at kanna eftir, hvussu kolamálið liggur fyri har og hverjar umsteður, id eru til at vinna ta kolanøgd, sum er fyri neyðini. Tað er sjálvandi, at tá ið so nógvir menn fara burtur, so kann ikki við fólki haðani fåast til vega so nógv kol, sum landið skal nýta. Spurningurin er so, um félk fæst aðrastanis frá, og hvussu ið verður við innivisti til hetta fólk Skulu vit hugsa um kolavinnuna í Rangabotni í Trongisvågi, so kann hon íkki framleiða nég nógv Haðani — ella spurningin. fæst mangan íkki ikki so mikið — at sóknini hjálp- ist. I Fámjin hava menn funnið kol og fingid rættiliga filt fram, sum hevur ligið, ti teimum hevur vænt- að ein rennistrongur; men ivinga- henda roynd, sum til at loysa meira samt er, hvat bert byrjan, kann fara og geva av sær í framtíðini. Hetta er eitt yvirlit, og eitt yvirlit sum íkki er ljóst. Landið er í 1. februar 1947 skal hava kol til brenni, og hesin stóri trolarafloti, sum vit hava fingið, skal eisini hava kol. Hetta kolid, sum skip skulu hava, kunna vit íkki fáa her hjá okkum. Tað má koma úr útlandinum, og har ikki best viðvíkjandi kola- framleiðslu. Kol til trolarar og og onnur siglandi før, tad er livs treyt fyri okkum. Og vit kunna ikki fara og nýta útlendskt kol til brenni; til at brenna mugu vit fara til okkara sjålvs. So má Leg- tingið koma uppí, finna eini hverji ráð og framvinna so nógv kol í teimum plássum, kol fáa, at landið íkki sítur við kaldar steinar. Sjálvandi kosta slík tiltek pening. Men er at munandi pening og so fáa nakað munandi burtur úr enn at lata eitt sleg og einki fáa úr. Yar borið, at vit høvdu sett hin rætta tíð at staðið fyri og rétt, tá mundu vit í dag kunna framleitt ikki bert nóg sjálvs, men fættist royna at er at betri ofra burtur so at- sakkunnleikan av fyrstan okkara flutt burtur til onnur nógv kel til eisini til at lond. Hjartaliga takka vit øllum, sum sýndu okkum samkenslu tá ið elskaða økkara kona: og mamma Johanna Marie Dam-Jacobsen fór heim og varð jarðað Michel Pauli Jacøbsen og børninz. CEMENT RAPID PORTLAND (Isbjørn) MURSTEN MELKALK Valdemar Lútzen tlf. 16. HESS GT INDMURINGS F Føroysk grønsåpa er tann besta