leygardagur 15. februar 1947síða 1

so FRÆL:' Nr. 7 { . síðu, Tingingarnar við Bretland um feskfiskasøluna, | Tað er altíð spenningur á fólki, tá ið vit boðsmenn eru í Bretlandi og ting- frætta at føroyskir um- ast um feskfiskakandilin. Tað kemur sjálvandi av, at hann er okkum so týdningarmikil, og vit óttast, at vit skulu míssa hann, ella hann skal verða nógv skerdur. Nú hava menn verið har niðri, og frætt eru hverji úrslit, teir koma aftur við. Mongdin av fiski, vit sleppa at skipa upp, er ikki at fílast á, 20.000 tons fyri sun mar- hálvérið; men tað er, hvussu henda mongd skal býtast sundur millum tey ymisku skipasløgini, vit hava. Vit váðsbátar, umbygd skip og so tær hava jú trolararnar, snurru- gomlu sluppurnar, sum fara at royna við sneri. Og vidurskiftini eru tey, at góður, men saltfiskaprisurin er tað eru før, vit helst vildu havt til saltfiskaveidun 1, og uppaftur tey, vit skuldu farið til feskfisk. Snurruváðsferini eru jú tey, bygd ynsktu eru til veiða feskfiskaveiðu, tey kunnu knappliga umleggjast at saltfisk, so sum trolar:ir og sluppir, og stedd teirra hóskar eisini best til Vit høvdu ingar fingust at taka feskfiskakvotan frá t. d. hann áðurnevndu yeidu. tí vónað, at Onglend- snerisskipunum og lagt til snurruváðsbátarnar. Men nú síggja vit, at hetta uppskot Legtingsins ikki hevur notið frama. Hetta er ikki Vit eru við hesum mestsum komnir tveggja noyddir at nýta tann feskfiskakvotu, okkum lagaligt. millum hamrar. Vit eru vit hava fingið. Eingin kann s ggja, at tað er til gagns at skjóta hann Verður avmarkað og útbýtt, so verður hon undan krígnum ivaleyst sett eftir nøgd, id viðkomandi flutt á Men menn munnu halda, at sneris- frá sær. einaferð kanska kvantan strangliga sum árini teirri land árliga hevur marknaðin. fiskiskapurin, sum líkindini eru nú, gevur mest av sær at fara til salt- fiskin, og snurruváðsferini vildu lagt seg á hin bógvin til feskfiskin, Hetta eru vandamál við at gera. Tað er her má verða væl eftir kannað, at mánað verður menn siga, at rætt, sum kvotan fyri hvenn uppbrúkt, og rættvíst verður útbýtt, verður verður, sum so eingin vanbýttur. Men at halda fast um feskfiskahandilin við Bretland mugu Lýsingarprísur fyri mm: 12 oyru á 10 ovru á 3. og 4. siðu FØROYA AL:DEMOKRAT UI! JAVNAÐUR Hitt einasta føroyska tíðarritið. Vit kunna siga, einasta føroyska tíðarritið, sum nú hevur nógv ár á baki, »Vardin«, kom tíverri ong- fyri aftur antíð seg Tað verður kanska ikki tíkið so væl upp, at sóknast verður eftir honum. Men vit halda, at hann hevur havt sín týdning í fólki okkara. Mong eru eisini vorðin góð við hann; hann var óivað ætlaður at vera ein varði før- oyskum andslivi, so vit halda ikki, at tað kann verða tikið upp sum ein illvildargerð, um blød spyrja eftir honum. Likindini at fingið hann út skuldu verið meinast at ongantíð betur enn nú. Landið sóðar innløgur sum ongantíð í søgu hava havt so > tess. Ein nationalur eldur tykist at vera farin um landið hesa tíðina, ið eisini skuldi havt sett sær spor á hesum tí andaliga økinum, og vit hava lært fólk Keypmannahavn, sum skuldi heimin, so fingið aftur úr útsýnið stóra út- ikki havt havt til hin tilfaratrot mátti verið at skylda uppá. Prentsmiðjurnar hevur altíð verið høgt í, tå ið tosað hevur verið um tíðarritið; men tær eru ektar nú, og einstakar, síggja vit, kunngera, at tær taka móti prentingara: beiði og avgreiða tað bæði skjótt, væl og virðiliga. Mangir góðir menn í landinum halda, at vit eru væl búnir at seta sjålvstødugt ríki á stovn, og vísa teir á bróðurin í útnorðingi, Íslendingin, at vit skulu taka eftir honum og hann. g Men her gera sum skulu vit meta um slik evni, sum eru havd å måli, so er Íslendingar sigast at tíðarrit at nevna, at fáa frå hondini hundrað forutan tey stóru bókaverkir, bæði landsins egnu bøkur skrivaðar av monnum og so týddar úr fremm- indum málum. allir menn vera samdir. So má heldur saltfiskurin verða svíkin Aftaná at henda greinin er komin blaðnum í hendi frættist, at fingin er Í lag ein avgerð um loyvi til trolarar og snurruváðsfer at selja tann fisk, ið bøttur sluppunum til, kunnu ætlast ikki at og sum tær vera førar fyri at kunna veiða. Leygardagin 15 februar 1947 Blaðið verður bílagt á posthúsinum, og kostar kr. 2,00 Uttanríkishandilin. >Landstíðindie tekur so djarvliga til orða: Allir vita, at meginparturin av fisk. fáa sær Europa tervar mat, einamest Tá fatur á saltfiski, sum goldin verður rovnit Russland at antin við russiskum verum ella dollars. Russarnir hava verið í Dan- mark til at keypa saltfisk, klippfisk og lýsi. Hví eru eingir føroyskir útfluttningsmenn komnir í sam- band við Russarnar? Okkara trol- arum tervar kol, hvussu skjótt kundu vit ikki fingið ein skipsfarm av koli frá Russunum á Svalbard fyri nakrar trolarafarmar av salt- fiski? Ella fingið kolið úr Amerika fyri teir dollars, ið Russarnir høvdu her ikki goldið fiskin? Er nakað okkara handilsstatt at gera, og er tað íkki eyðsæð, at vera tilkemnir nú, um fyri fyri vit mugu vit skulu hava rætt til at liva, og ikki okkara handilsviðurskiftum við út- longur hava daddur at ansa heimin ?e ja, er fyri okkara handilsmannastatt, má her ikki nakað at gera hver maður spyrja. Ella fyri okk- ara umboð, hitt háttvirda Legting? Men aftur. Feroya fólk og serliga handils- her mugu vit taka okkum mannastatturin hava ikki vilja, at Løgtingid skal leggja seg uppi slik halda egna haga. Tað skal havå umsjón mál, tað skal seg á sínum við lendingum og rennum og kanska hava loyvi at skapa okkum eitt snøggligari rættskrivingarlag. Handilsvidurskifti bæði sølu og handilsmanna- skal statturin hava undir hond. Soleiðis keypslu tað frættist, at Tingmenn svaraðu, tá ið kríggið var brostið a, og Leg- tingid tosaði um viðatrotið: Balslev, góðir Timburhandilin o.a. menn OivaOd at teir lutir, hevði handla. Undir hinum fóru greiða Legtingið annað at takast við enn at krignum »seldu teir gryn«, og tá gekk gamli Tróndur aftur, so eingin fekk fríið fyri honum, hetta Løg- tingið skuldi ikki bera seg so at, Men tå ið so Balslev og hínir høvdu gloymt at fáa okkum viðin, tá fekk hitt neyðar Iegtingið 25-mannatingið — oman yvir seg. Jú, altíð er onkur at tveita skuldina oman á, tá ið fast stendur. Danskurin hann hevur verið hentur, og vituligt fær hann mestu ábreiðsl- urnar fyri at vit ikki hava fingið handil í lag við Russin, Tað hevur íkki verið sert, at vit BROÐURSKAPUR h í 2 ro, porto um fjórðingsárið 2í arg hava erpað okkum av teimum góðu lag við son DØV at handilslíkindum, vit fingu Ongland. Men er tað takka okkum handilsmanna- statti okkara Var tad kriggid, sum blakadi okkum hetta Tað er lítið initiativ frå ella fyri? ikki rikidømid i nevan? frættst um serligt handilsmonnum ta tíðina. Tað, sum vit mest minnast frå teirri tidina, eru teir meinbogar, handilsmanna- leggja fyri statturin royndi at tveimum monnum, sum Legtingið Onglands Onglendingar um handilsvidurskifti. sendi til at tingast vid Vit hava eisini hoyrt, at handilin millum Føroyar og Danmarkar undan hesum tíðarskeiðnum hevur fingið harðar atfinningar: Vit hava verið undir einum handilsmonopoli, bundnir sum ein jolla til Dan- markar og ongastaðni slopnir, og > tí hevur handilsmannastatturin íkið á knøunum. brátt Men nú sóu vit, so sum ferðandi var aftur til hin stóra staðin vid Ovrasund, hvussu danskar vørur fløddu inn å kk} , f í illidnti , var1m OKKUM Iyrt milionir av Verum og ringast av ellum: ónyttuverur, sum Danir kanska sjálvir íkki sluppu av við har niðri. Og salt danskir sum so seldu fiskin, vit seldu, keyptu keypmenn frá okkum, fólkini á megin- hann aftur til á landinum. Verður slíkt framflutt, fáa vit stjórnarmálaskipanin í nás Tað bindur alt. Vit eru ikki sjálvsteðug, vit verða um arnar. málið boðað av eðrum landi. Hatta er tann gamla vísan. Men hava vit hoyrt graml um, at nakar her hevur roynt at Angið handil í lag aðra hava hann? nakra staðni enn har, vit Tað fyrsta okkum er bo ið um slík tiltøk er kolið hjá Poul Nicla sen úr Polen. Íslendingar, hava vit frætt, grava Europa runt at finna keyparar og seljarar. Tað er ikki tað land, teir ikki teirra við Russland er tiltikin. Nei, vit á aðrar. Vit skulu, sum >L daddur at njósnast Handilssáttmáli ikki leggja skuld ndstíð skulu indie tekur til, hava styðja okkum til. Vit tosa túnanna millum, og einki annað fæst burtur úr. Vit mugu lærast. Stjórnarmálið greiðir ikki alt. Okkara viðurskifti , við útheimin er hin týdningat miklasti táttur í samfelagslivi okkara — og vit kunna ikki siga, at vit har enn kunna hava orsakir til at binda okkum sigurskransar