leygardagur 15. februar 1947síða 2

Nr. 7 Marskal Tito. Oddamaðurin i Jugoslavia. Nógvir av teimum monnum, sum í dag stjórna londum og ráða fyri borgum — eisini koma at leiða tann politikk, heimurin fer at fylgja — eru komnir úr små- manna húsum. Marskal Tito, sum fyrst gjørdist almannakunnigur verðaldar- hesum heim undir hesum seinra bardaganum, er ein av monnum. Hann er borin í tætt við Zagreb, er ikki bert av smámannastættinum, men er ein Kroatari, eitt fólk, sum hevur verið = undirkúgað og stýrt fremmindum alla sína tid. Fyrst lá av tað undir Eysturríkarum og Ung- ararum verðaldar- daganum, síðan millum bæði stór- kriggini tad styrt Stor. serbarum f Belgrad. Tito ungur, undan fyrra Var av var metalarbeidari sum so var hann hermaður í eysturríkska herinumi, var við í fyrra verðaldarkrígnum og varð tikin til fanga av Russarum. Í Ruslandi er við Kommu- nistar og er ávirkaður av teirra koll- hann komin saman veltingarhugsjónum. Komin heim- aftur gjørdist politiið kunnugt við henda mannin unga og vitjaði hann mong av fangahúsunum á hesum landi. Síðan mól hann um í Europa, var í Spania og striddist móti Franco, og stóð aftur i Jugo- slavia 1941, tå ið Týskurin „endi landið um koll. Har gjerdist hann beinanvegin høvdingur sum helt til rundan um og skaddi Týskin alt tað, id Annar maður hevði eisini staðið fyri mótsteðuflokki, Serbarin M'hai- lovitch, men hesin dugdi ikki sum Tito at savna alt fólkið til bardaga fyri mótsteðuherinum, hann kundi, móti fíggindanum. Hann hevði hugsanina um Serbarin sum høv- uðsmannin í Jugoslavia og vildi ikki jåtta Slovenarum og Kroatarum javnrættindi sínum fólki. Eisini fekk boð um frá stjórnini í London at hann jugoslavisku halda seg undan opnum bardaga vid Týskin. Slíkan afturhaldandi atburð :oldi ikki fólkið, sum kravdi strid, um tað kki. Hann gjerdist eisini so týskvinar- so var til gagns ella ligur seinri, at Vestmaktirnar máttu við har aftur á vevast honum og vendu sær meti til Tito, Ongland sendi nakrar officerar til hansara, teir slik bod at bera Churchill stødumonnum Titos sin fulla stuðul, Og tad brátt, at Tito hevði stóran her undir vápnum og bant nógvar túsund týskar hermenn har niðri á Balkan. Landið mestsum alt ruddað fyri figgindar, tá id hjálpar. Tito høvdingagåvur; men ikki bert tað. og heydu heimaftur, at gav mót- var var eisini russiskir herar komu tí til hevur so statt stórar her- Hann hevur eisini statsmannagávur, sum tær umbetingar, reformir, sýna, ið hann hevur gjørt í landinum, FØROYA SOSTAL-DEMOKRATUR og sum hava kunnað bundið teir ymisku fólkaflokkar til eina heild. Serliga er tað ein stór jarða- umskipan, sum hann hevur fingið í lag. Ikki endaliga lagt alla jerð undir statsins vald og umsjón á hátt, skift javnligari = sundur Og demokratiskt tað kommunistiskan men bygdajørdina millum bendurnar. fingið eitt meira stýrislag, í staðin díktaturmerkta, sum var. so eisini fyri mest Hver landsbygd hevur sítt egna frígeringarráð, ið og kvinnum yvir 18 ár. verður valt av monnum Men dreingir og gentur undir 18 ár, sum barst hava í uppreistrar- herinum, sleppa eisini at velja. Tí tað nóg gamal at nóg gamal at velja. verður hildið, at ein, sum er stríðast, er eisini Undir krígnum fekkst eisini í lag at velja til fylkisráðini ella sýslu- ráðini, hvat tað, hesi valdu ráðini sendu so 40 limir til hitt antifascistiska ráðið. Eftir demokratisk vekingarrørsla farin um vit skulu kalla hesum at døma er ein Jugoslavia, og at jarðaumskipanin hevur borið fruktir sæst av t', at beint undir bardaganum, meðan Týskurin var í landinum, var meira jørd dyrkað í Bosnien enn framman undan, Hesin Titos jardapolitikkur tykist ikki at hava elvt mótsteðu, heldur verdur tad royndir hans at leggja setir industriini undir statin, sum borgarin í býnum móti horum. Men nógv er at uppbyggja í Jugo- og Í herjað eru av Har eru 10% av fólkinum dripið slaviu eins ødrum londum, sum bardaganum. og 60%, av nationalognum oyði- løgd. Mala aftur á blóði. Vit síga at grind melur aftur á blóði. | »G. E.c tíðina og stýrislag okkara tá. >Dagblaðnum< er ein farin at tosa um kriggs- Hesin »G. E.« skuldi vita, og tað hava Fólkaflokksmenn eisini sagt, at ta tíð hevði landið mesta sjálv- stýri, ið tað nakrantíð hevur havt. Vit sipinum til henda »diktatorin« uppi eru nú so kedd av hesum í amtmannsborgini í Tórshavn, at eingin tað longur. Komu Føroyingar ovlítið fram at tá, høvdu menn sjálvir skuldina — íkki minst Fólkaflokks- menn. timir at hoyra um Vidvikjandi at geva skortfleingjur so veit blaðstjórin á Sosialinum hver, ið skal fáa tær og nær tær skulu verða givnar. Og hann vil leggja hesum >G. E.e tey ráð. at hann ella hon — hvat kyn tað so er — gevur sínum egnu monnum skort- fleingjur, tí tað munnu teir mangan treingja til. LÝSIÐ 1 Feroya Sosial-Demokrati! 15. februar 1947 IF orventelig Fartplan for ws ,Dronning Alexandrine. Fra København 9. Febr. 26. Febr. 14. Marts 2. April 18. April I Thorshavn 12. >) 1. Marts 17. > 5, 23 er, 2? Fra Thorshavn 12. » I, 3 17. >? 5. 3 21. > I Reykjavik 14. > 3. > 19. > 9, >) 23. > Fra Reykjavík 15. > 5. 3 22 > 10. 3 26. , I Thorshavn 17. > 7, > 24. > 12 > 28. > Fra Thorshavn 17. > 7, + 24. > 12. 2 28. > I København 20. 3 IO > 27. > 16, > 1. Maj Opmærksomheden henledes paa, at da Fartplanen er forve 1telig kan Ændringer ske uden forudgaaende Bekendtgørelse. Oplysninger om Afgang kan faas ved Henvendelse til D. F.D. S.' Expedition, Tlf. No. 11 Telegramadresse Forenede, Det Forenede Dampskibs Selskabs Expedition. Uttanrikishandil Danmarkar. Tad man vera teim flestu kunn- ugt, at útflutningur Danmarkar av búnaðarverum til Onglands gevur undirskot, og øll hava 6ivad hoyrt um, at Danir hava verið noyddir til at sett prísir á ymiskar verur, ið seldar verða innlendis, fyri at dugna landbúnaðinum. Nevnast kann sum demi uppá út- flutningsundirskotid, at smør, liðugt frå meiaríunum, verður goldid við 4,80 kr. pr. kg; hertil kemur so ílet avskipingarhavn- verður latið kostnaður oyru tví- og flutningur til har smørid umborðe. roknaður til 13. irnar, »fritt verður Hesin pundið. Tilsamans kostar smerið, tá tað er komið umborð í skip, 4,93 kr. tvipundid. — Men Ongland letur ikki meir enn 4,18 fyri tað. Út- flutningsundirskotid verður sostatt 75 Oyr. Færri at eisini útflutningurin til Ruslands munu tey vera, ið vita, gevur tap; men tað er kortini so, tó tað ikki er stórt — um einans verður hugt at prisunum fyri tær útfluttu 4,71 kr. fyri tvípundið av smøri, og undir- verurnar. Russurin letur skotið verður sostatt 22 oyr. Hetta útflutningstap má sigast at vera ógvuliga álvarsamt fyri landið, og ein kundi spurt, hví Danir flyta meginpartin av búnaðarverum sín- Onglands, tá tað tó ber teimum sterri tap enn útflutning- um (til urin til Ruslands, Men uttanlandihandilin sum flest øll ting, tvær síður. Ein kann ikki bara hyggja at, hvat út- Autningsprísirnir eru. Innflutning- hevur, urin vegar upp ímóti aftur — bæði prísirnir og góðskan á verunum. Arbejderbevægelsens raad biðið kanna eftir, hvet Danir — mett í verum fáa fyri tvípundið av smøri. Hetta hevur ríkisstýrið gjørt, og eftirkannan Onglandshandilin hevur sínar fyri- munir. Tó verður hildið, at handil við lond (Pólin, Finland o.s.fr.) í letuni kundi loyst seg betur, tó at hesi Erhvervs- hevur ríkisstjórnina hendan vísir, at onnur lond neyvan kunnu selja verur, sum í góðsku liggja teim ensku fremri, hóast hin enska framleiðslan ikki í løtuni kann rósa sær av sama »kvaliteti« sum undan krígnum. Men so er tað handilin við Rusland? Har er fyrst at síga, at hann hevur ikki so stóran tydning í mun til Onglands handilin. Russar hava langa tíð um at lata verur sínar av landinum, og Danir eiga tí altíð nakað á hjá teim. Eisini tykjast tær russisku verur- nar at vera væl dýrari enn tær ensku, so hesin handi! hevur neyv- an nakran fyrimun fram fyri hin danska Onglands handilin. Sum eitt kann nevnast, at Danir nýliga fingu 10 tons av silvuri úr Ruslandi; men hetta silvur var 33 pct. dýrari, enn onnur lond selja silvur fyri, Danir Rusiand f år koma at eiga Ruslandi, at teir verda noyddir til at ganga burtur frå handilssått- málum, ið fyriskipa verubýti, og væl demi vænta, at handilin við vil fera við sær, at teir so nógv á í noyðast at krevja verur sínar goldnar í dollars, um tað yvir- hevur skal verða talan um út- flutning til Ruslands longur. Viðvíkjandi útfluttninginum til Onglands halda Danir, at teir or- sakað av, at selt bún- aðarverur sínar hagar til undirprísir, fara at eiga ein fyrimun, tá fram- heimin verður so eftirspurningurin íkki teir hava leiðslan kring stór, at svarar til hana. Danir royna tó kortini nú at fáa Onglendingar at keypa danskar verur fyri sama prís, sum aðrir vilja gjalda fyri tær. Føroya Fólkaháskúli Sumwarskeid fyri gentur verður frá 1. mei til ólavseku. Tær, ið ætla sær á skúlan, kunnu sekja nm styrk hjá amtinum innan 15. mars. Nærri frågreiding hjå Jóannesi av Skarði, tlf. 243.