leygardagur 29. mars 1947síða 1

FØROYA SOSIAL:DEMOKRATUR FRÆLI JAVNADUR BRODURSKAPUR | Lýsingarprísur fyri mm: 12 oyru á : | Blaðið verður bílagt á posthúsinum, og | LL Nr. 13 | 1. síðu, 10 oyru á 3. og 4. síðu Leygardagin 29 mars 1947 | kostar kr. 2,00 + porto um fjórðingsárið 21 årg. Hin sosialistiska royndin Øll verðin leit við spenningi at valgstríðnum í Onglandi, tað valg, ið gav Arbeiðara- flokkin, so hann einsamallur kundi meiriluta til mynda stjórn ríkisins. Hin konservativi flokkurin, tann flokkurin, sum hevur verið so ovur- honds sterkur, og sum altíð hevur havt so sterkar retur í enska fólk- inum, hevði eisini hesa ferðina tey bestu vápn í hendi: Allar ognar- menn landsins, allar industrimenn og aðrar vinnulivsmenn, eina so peningasterka hon nakrastaðnis er at finna í heimin- um — og so hitt besta vápnið: tiltiknu hetjuna frá bardaganum síðsta, hin heiðurs- krýnda Winston Churchill, ið eins til hernað móti Nazismu og Facismu reikaði landið at fylkja alt til stríð móti Arbeiðara- flokkinum, ið eftir orðum fór at týna landið harðræði á Ongland, id einki mæt- ari varð enn hitt svartasta Hitler- stýri. Men hóast øll hesi miklu vápn, so var konservativi flokkurin fyri »pressu«, sum hina heims- fåsur um teirra og føra eitt so stérum tapi, sum nakar polit- iskur flokkur nakrantíð hevur verið tað. Og ein kann spyrja hví. Fara vit so at kanna enskan politikk hesi år, ið liggja framman fyri bardagan, so er svarið okkum Hin konservativa stjórnin, sum staðið hevði við róðrið — Baldwin- og Chamberlain-stýri — í so nógv ár, hevði stýrt sø illa bæði í politikki, at stersti luturin av enska fólkinum hevði mist álitið til henda flokk og kundi ikki hugsa sær at seta hann til at taka við aftur og greitt: innlendis- og útlendis- fara at leggja grundarsteinin til eitt nýtt Ongland, tað ið eisini lovað var fólkinum, nú tað á eðrum sinni fór útaftur at berjast fyri frælsi og fosturlandi. Stættarmunurin hevur altíð verið stórur í Onglandi. Hin stóra fjøldin hevur livað í vesældómi og fátækt, meðan ríkmenn hava sitið við ogn- unum og peninginum. Flokkar hava og bar- framman undan valgum degum lovad fjøldini betri kor og at broyta tað ranga í samfelags- skipanini; men ongantíð er komið longur enn til lyftini. Árini millum báðar heimsbardagarnar vóru sera vánalig. Arbeiðisloysi stórt, industri- í Onglandi. greinir og kolminur trongdu stórar íkki menninir, ið áttu hesi virki, skuldu sum komu, tí umbetingar, fáa størstan vinningin av teimum, og ti útreiðslur til nýggj, modernað amboð ikki verða tíknar. kundu Men hin stersta atfinningar- orsøkin mundi vera uttanríkis- politikkurin. Hin konservativa stjórnin hevði ført ein loftnaðan og mergleysan uttanríkispolitikk, landið lá so verjuleyst, tá ið Hitler tók til sín og dróg til Týsklands eitt smá- landið fyri og annað eftir. Ong- lands ummælið dalaði í heilum, og tá ið Chamberlain fleyg aftur hin av Miinchen møtinum, kendi maðurin rodna meinigi seg at Onglands vegna Alt seyg meiri og meiri saman, og tå id Hitler legði undir seg alt Tjekoslovakiið, visti hver einasti Onglendingur, at stjórn hansara hevði skipað so illa fyri og komið landinum í slíkt óferi sum eingin onnur hverki fyri ella seinri. Tað vóru politikkarar, id sóu hetta, og mill- um teirra Winston Churchill á odda. Hann hevði langt síðan sæð óveðrið, ið og hann hevði eisini vissad sær samarbeiði við menn, fólksins álit. Langt framman undan, at ódnin kom, og hann tók teym- arnar, hevði hann leitað á fund sín Ernest Bevin, núverandi uttanríkis- ráðharri Onglands, sum hann visti hevði so stóra ávirkan á arbeiðarin, og sum hann eisini visti var hin frægasti maður, ið fylkja kundi landsins = arbeiðaraher til hitt »totalitera' kriggid«. Churchill fór heldur íkki skeivur í hesari metan. Meta Onglendingar Churchill at vera mannin nr. I at vinna bar- dagan, so meta teir á hin bógvin Bevin at vera nr. 2. Hann tók sær tað mobilisera Onglands og slíkt álit høvdu teir til hansara og tað mál, hann eggjaði teimum at fara í bardaga fyri, at teir hesa kríggstíð uttan at knarra lótu frå teir høvdu eisini konservativir var kom, sum hann visti heydu risaverk uppá at 20 milliónir arbeiðarar, sær ymisk rættindi, vunnið áður. Hetta er so bakgrundin fyri tí sigri, arbeiðaraflokkurin í Onglandi vann seinasta valg. Hin enski arbeiðarin hevði einki álit aftur til enska konservativa stjórn. Hann kravdi umbetingar og tryggingar, og hetta sá hann tann konservativi flokkurin hevði ella vilja at geva honum. Hansara egnu oddamenn, arbeiðaraferarnir, høvdu sitid i Churchills savningarstjórn. sær royndir hvørki evni Teir høvdu vunnid og kunnleika hesa tid; teir komu við stórum og vitttakandi arbeiðis- programmi, og fjeldin av fólkinum gav teimum sítt álit. Men øllum var skiljandi, at tað fóru at verða tung tek at lyfta, áðrenn komið var á mál. Teir skuldu taka eitt land uppá seg, komið var úr hinum stersta bardaga fyri lívi tess, ið tað á ævi síni hevði verið í. sum Rundan um lá ein verð í sorli, uttan mat og slitin sundur av ófriðarrerslum, sum tey sigrandi londini máttu royna at doyva niður. Innan landa skuldi herar av- vápnast, og menn verða settir aftur til friðarverk. Idnaður, kolminur sum hitt gamla stýri hevði verða vælt um og misrøkt, skuldi moderniserad — og aftur at øllum hesum fóru teir at hava ein mót- steðuflokk, sum íkki fór at helma i, men skjóta atfinningarnar frá brátt tað var ein blettur at peika á. Tað er tó enn ikki stérvegis, vit kunna siga um hesa roynd Arbeið- sær, SO araflokksins at sosialisera landið. Tíðindini hava fokið ímillum hvussu alt hevur verið eitt >fiaskoc; men tey hava íkki verið at líta á, Kola- framleiðslan er ikki komin á føtur aftur, og hesin tíl strangleika ókendi veturin hevur íkki bøtt um. Men betta eru eingi prógv um, at hin enski arbeiðarapolitikkurin hongur í leysum lofti og kann detta niður hverja letu. Enska fólki skilir hetta, og tað sær eisini, at trupulleikar- nir komu av tí, at eitt konserva- tivt stýri vanrekti landið og kom tí á húsagang. Tað sær eisini ósakleikan í atfinningunum og skilir, at teir konservativu skýggja eingi ráð fyri at koma sær uppá toppin aftur. eisini I uttanríkismálum hevur arbeið- arastjórnin í sama lagi havt tær fløkjur, kon:ervativur imperialist- iskur politikkur hevur ført landið í, at greiða. Enska imperiið ristist og skalv báðar heimsbardagarnar. Lastvognskoyring Anton Arge (y) Húsabrúgv Tlf. 443 A ———iW— TROYGGJUR Henda mánaðin keypa vit føroyskar troyggjur (einans stórar & góðar) Fyribils geva vit 41,00 kr. + postgjald fyri stk. Um tygum hava nakrar troyggjur, sendi tær so einans móti postkravi til P/f Eliasen € Poulsen, Fig/afjørd. A — Umboð: Otto Jacobsen Vestmanna KØDBYEN “ / Vit levera % KJØT-PYLSUR-FLESK OG KONSERVES 5. HOULBERG ”s Fedevarer- Pølser - Leverpostøj og Konservesfabriker Statskontrol 352 KØBENHAVN | a EH=mD=P rr