leygardagur 29. mars 1947síða 2

29. mars 1947 FØROYA SOSIAL-DEMOKRATUR Nr. 13 Tað vóru kanska bara tey lyfti, fram vóru sett, ið gjørdu, at tað íkki klóvnaði. India tr verið hin sári bletturin. India hevur kravt sjálvstýri, og tað er teim lovað. Men satt er, at har er stríð, ið ger, at illa ber til at fáa Indiumonnum reint sjálvstýri. Men allir frisinnadir Onglendingar eru samdir í at halda tað ið lovað er. India skal íkki verða eitt annnað Irland. Tá ið tað er búgvið at taka skal tað fåa tað ikki fert fyri at eiga eitt slíkt stórt 6fridarstykki liggjandi. Indía skal verða boðið part uppi í enska samveldinum sum eitt sjálv- stýrandi »dominious«. Tað eru teir ið halda kunna tað, ið Arbeiðara- uttan- sjálvstýri, Ong- land er træðrirnir, saman. Hetta et flokkurin rikispolitikk ímóti. Utlit fyri verkfalli? Fríggjadagin pristalsmalid avgjørt ú Forova sterku enski miðar sín var lónar- og løglingi men sum væntandi var, ikki arbeiðarafjøldini til vildar. Nær fáa føroyskir arbeidarar eyguni upp fyri, hvørjar inle- ressur teir menn rókja, ið teir ár eftir ár seta inn á ting? Folkaflokkur samband samdust fult út um at fella krøx arheiðarannu. teir 4 javnaðarmenninir og leir 2 sjalvstyrismenninir og Einans gingu av heilum huga inn fyri krøvum Føroya Arbeidarafelag; men at kalla alt, teir settu fram, varð felt av afturhaldssamgonguni Føroya Arbeidarafelag hevur nú samtykt at siga upp allar sáttmálar til 1. mai. Verður verkfall um allar Føroyar 1. mai? Tað er spurn- ingurin í dagt Nýggjar bavnaléttani, at hvrin at DVYrIa Tingi er samtykt ib vidkan av Tvøroyra-, Viågs-, Vest- og at skovta uppi jáltanina til Fuglafjardar-, Lorvikar- og Sands havnarlag. Til figgjarætlanina, og Klakssvikar-, Seyrvågs-, manna- og Skopunar havn, jaltanir er sell å uppskot er hesar sett fram um Í oyra pr. kg klipp- og saltfisk, id útflutt verður. Sådhavri Græsfræ Rótafræ Grønmetisfræ Blomsturfræ fæst nú frá Føroya Búnaðaríglag. Telefon 341. Málbrúk. Teir gomlu undanfarnu legdu stóran dent á málbúnan. Tað stóð um lívið hjá málinum. Fingu vit tá ikki skrivtmál, so fór málið niðurfyri. Men av hesum ótta og striðshugi stóðst kanska tað, at málbúnin mangan kom fram um innihaldið. Teir vóru so bangnir fyri hverjum 6føroyskum orði, at tað ávirkaði stilin og gjørdi hann stirdan ella »konstrueradan«. Leitaðu aftur í fornmál ella nútíðar islendskt og kundu við hesum skreytbúnanum gera málið ójavut og knortlut. Tað er sama atfinningin, ið norsk maireising hevur fingið. Teir vilja leita aftureftir, »konstruera« eitt mál og skera eitt langt tiðarskeið, sum ávirkað hevur bæði mál og nentan, burtur. Men tað er ikki ejørligt at skera eina tid hverki 1 ella mentunarliga burtu: hjá keipur og óekta målsliga úr lívinum fólki uttan tað úr royndunum. Landsi tilfar, emmum verð; burtur nálið norska hevur eitt orð: sum í ljóðinum kann sum í flestum målform- ávirkað LV tvkjast fornt, men førum í setningsskapi, inum sæst At vera donskum. Atfinningarmenn hava ti sagt, at kaldskapur å rikis málinum kann í sínum formi og målskapi hava verið meiri átekur mlum norskum enn hitt, ið vikt evur verið á landsmáli. Vit h Sun gt verið unc m vribrigdi og eru t enn Vit stegja stil ug ovnir at . prýði eg ð lántum orðum út yrnum ella islendskum men sum kann hava ein heilt óferoyskan setningsbygning: Malgongdin og málljóðið eru donsk Og tað er tað ringasta við einum máli, tå il beinagrindin, måliskur einings- bygningur fáa fremmint snið, um so tev einsteku orðin! skulu eitast it Hov málinum i H ríyri Kål kki verða sagt at tikið skal verða ring u 0 UM er vbronglaØ 180 tí hvussu málið hi i il innihaldið Milbunin n vera skaptur eftir tí, sum hann skal fara Skaldsegumál, har persónar og hitt livandi vid skal koma fram, kann ikki vera so háttað sum málið í tungum, lærdum ritverkum ella kynstrigum versaformum. Okkara mål er ivaleyst eitt gott mal, og ,tad kann nýtast í øllum førum. Tað hevur kraft og kling andi ljóð og eisini dramatískt flog. FORNRCYSK GrOnsÉPpa er tann besta Eykaavskriving á vinnulívið. fyri Formaðurin líkningarráð Føroya hevur í »Tingakrossi« 19. kemur broyt. eru skattalógum har hann til mars í við ingar, ár grein, leiðbeiningum tær ið gjerdar viðvikjandi og mælir móti teimum ið gjørdar eru til tær ið avskriving av atfinningum, lågreglurnar, geva monnum rættin til ey ka keypt- unt og umvældum fiskiførum. Tað er ivaleyst rætt, at hesi nýggju fiskiferini, sum keypt eru hesa tíðina, hava verið sera dýr, og hjá monnum, sum noyðst hava at taka står lán fyri at fáa sær farið, verður stórt baks — hóast inntøku- meyuleikar eru góðir — at fáa farið fritt. so tað kann kallast teirra ogn, Slikum monnum verður sjálvandi stórur lætti, at teir fáa /. loyvi til at nýta hesar nýggju av- SKT Men so er at hava 1 vingarreglur. huga, at enn andi, sum keypt ikki þ 1 rinda kunna tvri at Skal tað vera tilfelli, hava nýggj veidifør, hava tikið stór lår keypsprísin at so at siga allur hin før- 6 nyggi oyski fiskiflotin er keyptur við lån um, hvar eru so allir pengarnir, sum Føroyar skuldi eiga, tå ið krig gid endaði? Nógvir av monn- um, sum keypt hava fiskifør, munu hav keypt tey fyri ein ágóða, ið kríggið veitti teimum. Og eitt vinnu- oc framleiðslutól, ið fingid rður fyri ein liggjandi kapi- | ikki síggjast undir sama sjónarmiði, sum tað tólið, ið eig- arin fær sær fyri lån, ið stórar reniur skulu verða goldnar av. Tað tólið ella farið, sum maður fær sær til handar fyri ein fastan kapital, hann sjálvur eigur — tess góði verður ein ágó i, hann vi in- ur sær av ogn sini, peningi sinum, ið verður so statt ein stórur rentupeningur. Ti hvat skuldi hann gjørt við henda ognarpeningin? En:in setti hann hann í ein banka, ella keypti vinnugevandi påpirir fyri hann. Ella hitt, sum gav hin størsta ágóðan: setti hann í blém- and: vinnuliv, ið ikki stóð honum Í tapi [40 er sjálvandi rætt, at hetta rið. ella hetta framleidslut6lid, sum maður fær sær, er ein såm- felavsligur stuðul og vinningur. Tað gevur virki til menn, og har ígjavnum skattainntøkur, sum ríkt og kommuna kann fáa sær innteku her er aftur at hava í Men hug, at hesti av. MEIN, SUM Cru upp! 1 VINNUÚNI, hava so någv annað enn skatt at lata sín vinning til. Þeirra inntaka verður mangan ikki størri enn hon gongur til húsarhaldið og við hvert fåa teir hana ikki at rakka til men mugu tó gjalda ska iv henni. Oz hver veit, um teir ikki eisini skuldu havt okkurt at avskriv:; áhugavert, at likningar- til Tað et valdið tekur orða og kemur alment fram við frágreiðingum; tí bæði tað er líkningarráðið og onnur skattavald, ið vita, at fóík ofta finnast at skattareglum og skattalógum, og hesar atfinningar ikki altíð óbeinar men kunna vera fynd í og eftirhugsandi hjá teimum, Red Barnet. Hvod er ,, Red Barnet“? Red Barnet arbejder for de sultende eru ið ábyrgdina hava. Børn i de krigsramte Lande Den danske Laudsorgation Red Barnet stiftet 14. Marts 1945 er tilknyttet den internationale Red Barnet Union i Genéve. Hvorfor er Red Barnets Arbejde nødvendigt? Fordi Børn i de mest krigshærgede Afkræftelse og Millioner af Lande er Tuberkulose, truet af Sul: Alle om edød, Befolkningskredse har sluttet Red Arbejde denne danske Landsorganisation i Stand op Barnets og satte til at bespise hundrede "Tusinder af Børn i de mest krigshærgede Lande. Hvorfor har Red Barnet stadig Brug for Penga? Fordi alle Breve og Beretninger fra vore Bespisningsstationer taler deres gribende Sprog om, hvor haardt tiltrængt Hjælpen stadig er, og med hvilken Forventning man ser hen til Red Barnets fortsatte Hjælp. Endnu i Dag er Krigens Nød og Elendighed ikke overvundet, tværtimod — uden Red Barnets Bespisninger vil mange Tusind Børn bukke under for Sult og Hver Dag venter de pan Maaltid, maa ikke skuffe dem. Afkræftelse Red Barnets Lyspunkt. Vi Red Barnet fik Dagens eneste December Maaned foræret af sin svenske Søsterorgani sation, Riidda Barnen, Stockholm, en Million Æsker Tændstikker, som blev forsynet med et særligt smukt Guld- I Sazens Interesse lod Staten toldfrit Tændstikæsker sælges mærkat Tændstikkerne komme ind i Landet. Disse for 50 Øre pr. Stk., og Indtægten gaar selvfølgelig ubeskaaret til Red Bar: ets Hjælpearbejde. Saiget af een Æske Tænd- stikker betaler 2 å 3 Maal- tider Mad til et sultende Barn i de krigsramte Lande. KFUK. skótarnir i Havn hava sent boð eftir nøkrum av hesum vilja fara út í Takið væl svávuldósum. og húsini og selja tær. mott teimum. Svávuldósirnar eru eismi at fáa í SÅPUHUSINUM Tit fåa bestu målingina hjå okkum. M. P, Jacobsens málarabúð, Telef. 323.