týsdagur 9. apríl 2002síða 6

10 Nr. 66 - 9. apríl 2002 Nr. 66 - 9. apríl 2002 11 Sosialurin Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Müller jan@sosialurin.fo Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Tíðindaleiðari: Jústinus Eidesgaard justinus@sosialurin.fo Marknaðardeild: lysing@sosialurin.fo Jonhard Hammer jonhard@sosialurin.fo Finnbjørg Nattestad finnbjorg@sosialurin.fo Anja Weihe anja@sosialurin.fo Blaðfólk: Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo Edvard Joensen edvard@sosialurin.fo Turið Kjølbro turid@sosialurin.fo Stefan í Skorini stefan@sosialurin.fo Heri á Rógvi heri@sosialurin.fo Ítróttur: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Myndamenn: Jens Kristian Vang jensk@sosialurin.fo Álvur Haraldsen alvur@sosialurin.fo Sosialurin í Norðoyggjum: Postsmoga 231 Nólsoyar Pálsgøta 1 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687 e-post: klaksvik@sosialurin.fo Uppseting/prent: Uppseting: Hestprent Prent: Prentmiðstøðin Útgevari: Sp/f Sosialurin Avgreiðsla: Mán.-frí. 8-16 Argjavegur 26, Tel. 311820, Fax 314720 Postadressa: Postboks 76, 110 Tórshavn E-mail: post@sosialurin.fo lysing@sosialurin.fo lysingartorg@sosialurin.fo Blaðið verður prentað mánadag-fríggjadag klokkan 1400 Lýsingar Freistir: Tekstlýsingar Størri lýsingar Lýsingartorgið Heilsanir Týsdagsblaðið Mán.kl. 10 Frí. kl. 15 Frí. kl. 12 Frí. kl. 12 Mikudagsblaðið Týs. kl. 10 Mán. kl. 15 Mán. kl. 12 Mán. kl. 12 Hósdagsblaðið Mik. kl. 10 Týs. kl. 15 Týs. kl. 12 Týs. kl. 12 Fríggjadagsblaðið Hós. kl. 10 Mik. kl. 15 Mik. kl. 12 Mik. kl. 12 Leygardagsblaðið Frí. kl. 10 Hós. kl. 15 Hós. kl. 12 Hós. kl. 12 Størri lýsingar, sum nógv arbeiði stendst av, mugu vera inni í góðari tíð og áðrenn ásettu freistir. Framíhjápláss má umbiðjast í góðari tíð. Stødd: Ein heil síða í Sosialinum er 254 mm breið og 346 mm í hædd. Breiddin á einum teigi er 39mm og rúmið millum teigarnar er 4mm. Tað ljóðaði imponerandi tá sagt varð, at Norðuratlants- bólkurin hevði fingið fyrrverandi norska uttanríkis- málaráðharrin, ST sendimannin og ambassdørin Thor- vald Stoltenberg at verða við í útgreiningararbeiðnum, ið Norðuratlantsbólkurin á Fólkatingi skipar fyri. Føroysku fjølmiðlarnir fingu allir at vita, at Stoltenberg skuldi vera við í arbeiðnnum, har gamli kenningurin hjá føroyingum Alfredsson eisini luttekur. Tað, at fólk, ið hava tilknýti til Hvítubók luttaka, hjálpir ikki akkurát uppá trúvirðið, tá tað kemur til at verða óheftur, men nú sá so út til at ein av mest trúverdigu persónunum í heiminum, tá tað kemur til altjóða politikk, nevniliga Stoltenberg, skuldi luttaka. Nú vísir tað seg bara, at Stoltenberg ikki skal luttaka í arbeiðnum allíkavæl, men einki frætta føroysku fjølmiðlarnir um hetta. Er tað tí at Norðuratlantsbólkurin gloymdi lítlu detaljuna um, at Stoltenberg allíkavæl ikki skal verða við í arbeiðnum, ella er hetta ein pínlig søga, ið teir helst vilja tiga burtur? Ikki er tað Norðuratlantsbólkinum til nakran sóma, at føroysku fjølmiðlarnir ella Føroya fólk einki fingu at vita, fyrr enn spurt varð eftir hesum. Vónandi lærir onkur av hesum málinum. Stóru arm- bevegilsini og trongdin til at proklamera søguligheitir kunnu koma okkum í rasshaft. Hvat merkir hetta fyri umdømi føroyinga, tá menn loypa út í orð, at heims- persónligheitir skulu hjálpa sær, tá tað so ikki verður so, tá til stykkis kemur? Er tað sum ikki einaferð hin parturin sum hevur misskilt okkurt? Tað hava tjóðveldismenn havt fyri vana at siga, tá ikki hevur gingið eftir vild. Er tað Stoltenberg, sum hevur broytt sína støðu ella hevur misskilt okkurt, ella kann tað ótonkiliga hugsast, nevniliga at Torbjørn Jacobsen og samstarvsfelagar hansara eru lopnir framav? Vit hava fyrr á hesum stað tikið undir við einum samstarvi við grønlendingar, soleiðis at vit eisini í felag kunnu verja okkara rættindini í ríkisfelagsskapinum og vera við til at menna henda felagsskap, har hann kann vera okkum at gagni. Vit søgdu eisini, at tað var óheppið, at hetta samstarvi á fólkatingi verður brúkt í einum valstríði. Hví skuldi hetta hava slíkann skund. Og nú síggja vit eisini, at nettup hetta við at skunda tingini ígjøgnum, hava skapt trupulleikar. Hetta hastverk minnir ikki sørt um hastverkið hjá formanni Tjóð- veldisfloksins at fáa fullveldi eftir stuttari tíð. Norðuratlantshólkurin áttu at sett okkum stevnu í Havn 1. mai. Dagin eftir valið. Tað hevði verið bæði sømi- ligari, mansligari og skilabetri. Tí tá vísti hann, at eitt komandi samstarv í Norðuratlantshavi er tvørpolitiskt heldur enn sum nú bara at vera ein forlongdur armur hjá Tjóðveldisflokkinum. Vístu tit tol og skil, tá hevði verið sloppið undan hesum “mistakinum” ella “misbrúkinum” av einum týðandi persóni. Hetta er ein pínlig og óheppin støða, sum Norðuratlants- havsbólkurin hevur komið bæði sær og okkum í. DAGSINS MEINING Sosialurin Innsent tilfar Fult navn skal vera undir innsendum tilfari. Innsendar greinar, har blaðleiðsl- an ikki er kunnað um bústað og telefonnummar, verða ikki settar í blaðið. Hastverk er lastverk VALGREINAR Hans Pauli Strøm Javnaðartingmaður í Norðstreymoy Ávísir føroyskir fjølmiðlar vóru á gosi um kvettið, sum tann sonevndi Norðurat- lantsbólkurin á Fólkatingi ( Tobbi/Sjúrður, Kupik & Lars Emil) hevði gjørt við at fáa sjálvan Thorvald Stoltenberg, gitnan norskan politikara og ST-diplomat, at standa á odda fyri teirra ætlanum um "objektivar" kanningar av hernaðarligu og fólkarættarligu støðu Føroya og Grønlands. Hetta skuldi jú verið at meta sum eitt blátt stempul av virk- seminum hjá norðuratlant- isku fullveldismonnunum á danska Fólkatingi! Nú er alt avdúkað sum fupp og svindil. Tað er loddrætt lygn sum Norð- uratlantsbólkurin segði í tíðindaskrivi 11. mars í ár, at "Thorvald Stoltenberg skal arbeiða fyri Norð- uratlantsbólkin", við at standa á odda í kanningum, sum skulu lýsa "hernaðar- liga virksemið í Grønlandi og Føroyum...eins og at lýsa fólkarættarligu støðu og rættindi Føroya og Grønlands.". Smb. Sosialinum leygar- dagin sigur Torvald Stolt- enberg, at hann aldrin er biðin um, aldrin hevur játtað, og heldur aldrin hevði vilja luttikið í slíkum virksemi, sum Norðurat- lantsbólkurin tekist við. Áhugavert er nú um fjøl- miðlarnir, sum lótu seg fuppa av lygnaktigu propa- ganduni, ætla at spyrja pro- pagandastjóran hjá Norð- uratlantsbólkinum, hvat hetta er fyri lygnir at billa fólki inn? Marjus Dam løgtingsmaður, Sambandsflokkurin Vit minnast øll, hvussu Tjóðveldisfólk reypaðu av, at landskassin stóð til at bresta av peningi, tá ið tjóðveldi hevði fíggjarmál um hendur seinast í 80 unum. Eftir valið vísti seg, at ikki ein króna var í kass- anum - men harafturímóti ógoldnar rokningar. Nú hevur so Tjóðveldi enn einaferð hóreiggja sær í fíggjarmálum. Hóast gulltíð í Føroyum, so kann ein komandi sam- gonga rokna við at fá ein landskassa, har stórt hall er á fíggjarlógini komandi ár. Og ógoldnar rokningar. Fíggjarmál og loysing Onki skil - soleiðis plagar at vera. Er endamál teirra at bróta niður? Tað sær soleiðis út! Thomas Arabo valevni Javnaðarfloksins í Suðurstreymoy Tað er bert ein flokkur í Føroyum, ið alment hevur tosað fyri ES limaskapi, og tað er Sambandsflokkurin, ið gjørdi tað, meðan Ed- mund Joensen var for- maður í flokkinum. Fleiri eru flokkarnir, ið ynskja at halda fram í ríkisfelags- skapinum, men Javnað- arflokkurin er ímóti ES limaskapi. Er tú fyri at verða í ríkisfelagsskapi, men ímóti ES, so vel Javnaðarflokkin. Í ES fáa føroyingar onga ávirkan. Gjøgnum ríkis- felagsskapin við Danmark hava vit nakrar fyrimunir við eitt nú gjaldoyra og rætt til reytt ES pass, uttan at verða limur í ES. Vit hava atgongd til fyrimunirnir, uttan at líða undir vansun- um. Kundi tað verið betri? Tíð at rópa varskó Onkur vil halda, at sum limir í ES fáa vit betri marknaðaratgongd við okkara fiski. Tað kann verða, men hvat nyttar tað, um fiskurin verður umsitin í Bruxelles og deildur við Spaniólar, Portugisarar o.s.fr. Hvat hevði tað nyttað, um vit skuldu sam- ráðst við kanadiarar og russarar gjøgnum ES? Tað er tíð at rópa varskó, nú tað tykist sum um útvið 3. hvør veljari tekur undir við ES vinarligu kósini hjá Sambandsflokkinum. Vit skulu ikki gloyma, at Grøn- land var í EEC, men fór burturúr fyrst í 80’unum vegna fiskvinnupolitikkin í Bruxelles. Vil tú sjálvstýri innan ríkisfelagsskapin, men ert ímóti innliman í ES, so vel Javnaðarflokkin. Tjóðveldispropaganda avdúkað sum fupp og svindil Tjóðveldisflokkurin - onki skil fyri peningi Tað sær tíverri út sum 3.hvør føroyingur vil inn í ES VALGREINAR Nýggjur eldrapolitikkur Elin Lindenskov Valevni Javnaðar- floksins Nýggi politikkurin á eldraøkinum skal føra til, at fleiri røktarheims- pláss vera bygd, sum skulu lagast til serstaka tørvin. Neyðugt verður eisini við einum nýggjum hugburði til aðrar eldrabústaðir. T. d. skulu sambýlini gerast til ellisheim hjá sjálv- bjargnum gomlum. Eldraíbúðir skulu byggj- ast til teirra, sum ynskja at flyta úr egnum húsum í eldraíbúð. Eldri skulu hava møguleikar til sjálv at velja, hvussu tey ynskja at búgva, tá ið tey verða gomul. Heimarøktin skal út- byggjast við døgnrøkt. Møguleikarnir fyri upp- venjing eftir sjúkralegu skulu betrast munandi. Pensjónin skal upp á 10.000 kr. til støk og 16.000 til hjún um mánaðin. Yvirgongdin frá arbeiðsmarknaðinum til pensjónistatilveruna skal gerast smidligari soleiðis, at tá ið ein nærksat pensjónsaldri, skal tað bera til at nið- urseta arbeiðstíðina og fáa lutvísa eftirløn. Vilt tú hava ein nýggj- an eldrapolitikk, so vel Javnaðarflokkin og seta X við lista C. www.lindenskov.com Bergur P. Dam valevni Javnaðarfloksins í Suðurstreymi Við sjálvstýrislógini verður tryggjað fólkinum í Føroy- um størsta frælsi – størst møguliga ávirkan á egin viðurskifti og egið lív. Ein loysn av ríkisrættar- spurninginum er treytað av størst møguligu semjuni – í politiska lívinum, og ikki minst í fólkinum. Skal ein avgerð verða til gagns fyri land og fólk og skal ein av- gerð stuðla undir og eggja til nýggj framtøk, er al- neyðugt, at konsensus valdar, at ein avgjørdur meiriluti tekur undir og vil fremja og verja hesa av- gerð. Henda ásannan hevur verið og er ein hornasteinur í støðutakanini hjá Javn- aðarflokkinum í ríkisrætt- arspurninginum. Vit hava alla tíð víst á, at í hesum máli eru alstórir vandar fyri at fólkið verður spjatt og at eitt oyðileggjandi eljustríð fer at forða fyri loysnum á øðrum økjum. Og grundað á hesa á- sannan bleiv uppskotið til eina sjálvstýrislóg gjørt. Ein verulig, virðilig og var- andi loysn á ríkisrættarligu støðu okkara. Ein loysn, sum gevur okkum allar heimildir og har ongar forðingar eru fyri hvat vit kunnu gera til føroysk málsøki. Ein loysn, sum staðfestir at Føoya Løgting - sum umboð fyri Føroya Fólk – er hægsti myndug- leiki í Føroyum. Ein loysn, sum verður altjóðarættliga staðfest og ikki kann takast aftur, uttan so at vit føroy- ingar gera tað av. Vantandi semjuvilji Fráfarandi samgonga sýnist at hava verið so rúsað av egnu maktfullkomnu, at hon als ikki vildi virða henda veruleika. At hon ikki vildi ásanna, at hon stýrdi ímóti fólkinum. Tvørturímóti hevur sam- gongan júst gjørt tað, ið bæði kann læsa hetta mál fast og forða fyri at loysnir verða funnar á øðrum átrokandi trupulleikum. Tey hava megnað at klúgva fólkið, at skapa eina ó- hoyrda polarisering í ríkis- rættarspurninginum. Frá fyrsta degi hevur leiðslan í samgonguni av- víst øllum royndum at skapa semju um frægastu loysn, sum kundi rokkið størstu undirtøku. Ja, sjálvt startskotið – løgtingssam- tyktin frá 1998 – var prógv um maktfullkomni, tí ikki so frægt sum øll samgong- an var kunnað um inni- haldið í uppskotinum, áðrenn tað bleiv borið niðan í tingið. Klombruta framferðin hjá samgonguni hevur havt við sær, at seinastu 4 árini í roynd og veru hava verið eitt hitt størsta afturstigið í sjálvstýrisstrembanini. Fjøtrað politisk skipan Søguliga vita vit, at polari- seringin í ríkisrættarspurn- inginum virkar sum opium fyri politiska lívið. Lívið hjá fólkinum og vandamál- ini verða køvd í eljustríð- num um loysing ella sam- band. Allir sosialir spurn- ingar verða lagdir til viks. Og ójavnar, órættvísi og klassamunir vaksa.Henda ásannan var beinleiðis or- søkin til at arbeiðararørslan í Føroyum skipaði seg politiskt og setti á stovn Javnaðarflokkin. Seinastu 4 árini hava prógvað, at hetta framvegis er veruleiki. Ongantíð áður hava møguleikarnir verið so góðir at loysa eina rúgvu av átroðkandi málum – pensjónsmálið, eldraum- sorganina, viðurskiftini hjá brekaðum, íbúðarspurn- ingin og umhvørvismálið fyri at nevna nøkur. Men millum lítið og onki er hent. Bert í teimum førum har andstøðan við øgiligum trýsti hevur tvingað sam- gonguna, eru ábøtur framd- ar. Ikki fyrr enn samgongan ongan annan útveg sá sær, slakaði hon og medvirkaði til at fremja einstakar ábøtur. Men tryggjaði sær tó samstundis, at hesar ábøtur kundu brúkast sum valagn. Somuleiðis hevur tað eyðkent samgonguna, at tær fíggjarligu byrðar, sum fylgja, skulu berast av komandi samgongu. Hevði samgongan fingið frið, er ongin ivi um, at alt annað hevði verið lagt til viks fyri forfongiligheits loysingini. Rætta raðfylgjan Hinvegin hevur Javnaðar- flokkurin upp í saman ført fram, hvussu týdningar- mikið tað er at hava fyri eyga veruliga endamálið: At tryggja teim fólkum, ið liva í landinum hitt størsta frælsi at skapa sítt egna lív. Vit vilja eitt samhaldsfast samfelag fyri frí og fræls menniskju, hava vit áhald- andi víst á. Henda grund- áskoðan er altíð stýrandi fyri støðutakan Javnaðar- floksins til eitthvørt mál. Eisini ríkisrættarspurning- in. Javnaðarflokkurin fer í eini komandi samgongu at tryggja, at ríkisrættarspurn- ingurin verður loystur skjótt og við breiðastu semju, so vit aftur kunnu fara undir at loysa veruligu vandamálini í lívinum hjá fólkinum í Føroyum. Tí velja vit lista C – Javn- aðarlistan – tann 30. apríl. Bill Justinussen formaður Miðfloksins Mær er sagt, at 400 fólk úr hvørjum valdømi eru spurd. Hetta kann aldrin geva eina veruliga mynd. Men tað floyta tit á, tí tað rakar ikki tykkara flokk. Miðflokkurin er í okkara lutfalsrúmi sterkur í Suð- urstreymoy og Eysturoynni. Tá tit geva Sandoyar, Vága og Norðstreymoyar val- dømi somu vekt sum Suðurstreymoy og Eystur- oy, kann sjálvandi onki rætt úrslit spyrjast burturúr. Men tit gera flokki okk- ara miklan skaða við at gera slíka veljarakanning, samstundis sum tit hjálpa tykkara egna flokki til t. d. at vinna mannin á Sand- oynni. Tað er mangan staðfest, at veljarakanningar ávirka veljaran. Typiskt sigur veljarin, at hann ikki tímir at velja ein flokk, sum ikki fær umboðan. Hetta kann tí flyta atkvøður frá okkum, sum frammanundan ikki hava ov nógv at taka av yvir á flokkar, sum eru tryggir at fáa umboðan. Men eru tit ikki ein reiðiligur tíðindamiðil? Eiga tykkara kanningar ikki at vera trúverdar og er- ligar? Er tað ikki valdsmis- nýtsla at nýta veljarakann- ingar at flyta atkvøður? Vanligi føroyingurin hevur ikki innlit í hagfrøðisligar útveljingarhættir, tí burdi hetta ikki smakkað væl í munni tykkara, sum standa fyri kanningunum. Vit eru ein veikur flokk- ur, sum hvørki hevur makt- ina ella peningin til at koma framat við okkara sjónar- miðum. Tað vita tit eisini. Tí kunnu tit gera, sum tykkum lystir. Men vit eru harmir um tykkara fram- ferð. Tit eru vælkomnir at seta hesa viðmerking í blað tykkara, men sjálvandi gera tit ikki tað, tí tað er ikki til tykkara fyrimun. ------ VIÐMERKING FRÁ SOSIALINUM: Frá FYND hava vit fingið at vita, at teir í vigingini og korrigeringini av úrslitin- um millum annað hava lagt upp fyri, at veljarafjøldin ikki er tann sama í øllum valdømunum. Frá FYND verður eisini sagt, at orsøkin til, at tað í hesum førinum vórðu spurd 400 í øllum valdøm- unum var tí, at hetta talið verður mett at geva eina rættuliga trygga ábending um, hvussu býtið av um- dømisvaldu tingmonnunum hevði verið, um val var í síðstu viku. Og tað gav aftur grundarlag at rokna býtið av eykamonnunum út. Vinarliga og við ynskj- unum um eitt gott og konstruktivt valstríð Eirikur Lindenskov, blaðstjóri Ríkisrættarmálið: Breið semja er fortreyt Vælsignaðir gerið ordiligar veljarakanningar Johan Dahl Valevni Sambands- floksins í Suðuroy Loysingarsamgongan syngur uppá seinasta vers og HESAFER verður ivaleyst skjótt navnabroytt til HINA- FERÐ. Føroya Fólk sleppur nú at tala, og verður teirra tala greið – nevniliga eitt púra greitt NEI til LOYSING! Sambandsflokkurin vil loysnir fyri land og fólk, - loysnir sum tæna øllum føroyingum, - bæði ungum og eldri til tað besta, eins og vit eisini vilja øllum okkara fólki undir útbúgving best møguligar sømdir. Sambandsfloksins loysnir fara at tryggja: • Ein VINNUPOLI- TIKK sum skal skapa eitt dymaniskt sam- felag, ið leggur lunnar undir ein komandi sjálvberandi búskap, tað verið seg innan Fiskivinnu, Alivinnu, Oljuvinnu, KT-vinnu og Gransking. • góða FRAMTÌÐAR PENSJÒNSSKIPAN fyri øll, sum gevur trygg viðurskifti á eldraárum • Ein ÚTBÙGVING- ARPOLITIKK, sum gagnar øllum, sum eru lesandi ella undir aðrari útbúgving. • Ein HEILSUPOLI- TIKK, sum bæði sjúk- lingar og starvsfólk kunnu verða nøgd við. • Ein ELDRAPOLI- TIKK, sum gevur tryggar karmar í dag- ligdegnum fyri øll. Eg vil annars vísa til NÝSKIPANARUPPSK OT okkara, sum er á baksíðuni á faldaranum sum borin er í hvørt hús - Les tað!!! Stór tøk liggja fyri framman – ver tú við til at hjálpa okkum fram- haldandi at byggja land!! Júst tín atkvøða er avgerandi fyri okkum!!! Set krossin við Lista B – FLOKKURIN FYRI UNG SUM ELDRI , SUM IKKI VILJA LOYSING. Loysnir er lykla- orðið – ikki loysing C M Y K 11 10