leygardagur 12. apríl 1947síða 3

Nr. 15 FØROYA SOSIAL DEMOKKATUR kemur út eina ferd um vikuna og kostar kr. 2,00 + porto um fjórðingsárið. Bráðf. blaðstjóri: MARTIN FOENSEN Prent: 4. ØSTER's sterk. allar peningamegi ikki nóg Hann nationaliseraði ti jarnbreytirnar Tað sama varð gjørt í keisa- radøminum Eysturríki-Ungarn. Rusland var tá enn aftari bæði figgjarliga og vinnuliga, og har vórðu ikki bara jarnbreytir gjørdar stalsogn men eisini part- ar av kol-, jarn- og stålidnadi- num. Henda statstoka var tó ikki gjørd fyri at gagna hinum minna manninum og forða storkapital- inum at úlsúgva ein veikan ar- beiðarastætt, men púrt og bert í teirru ætlan at tryggja og økja um landsins kriggsmegi. Tá ið einavaldsmenn og teirra álitis- menn fóru at socialisera, so var tað av kriggsotta og fyri, at teir á tann hátt kundu eftiransa vápnagerðini og hava eina rápnamegi, ið møta kundi hvørj- um fígginda. Ídnaðurin í Vesteuropa byrj- aði so sum frágreitt, á privatum grundarlagi við illvild móti, at staturin skuldi leggja seg uppi. Men menningin førdi tað við sær, at ein uppileggjan gjørdist neyðug. So hvørt sum útleið komu idnaðarsamfeløgini undir stórar og tungar kreppur, sum førdi arbeidistrot í stórum stig- um við sær. Og menn hava gitt orsøkina til hesar kreppur og hesi afturstig at vera tann óstøðuleiki sum hitt óeftirans- aða privata fyritakssemið kemur at hava. Í einum figgjarskapi, sum er uttan plan, koma tvinni brek at vísa Milt eina er, at peningaumsetingin í stór- idnaði hevur lyndi til at vera ójøvn, ti maskinur og aðrir lutir ið nýttir verða í fabrikkum, verða ikki skiftir so tíðum sum eftirspurningurin eftir brúks- vørum. Hitt annað er, at idn- aðurin hevur lyndi til at stivna og standa fastur, ti »initiativid« leggur eftir at verja marknað og monopol heldur enn at gera nýggjar royndir og skapa nýggj- an kapital. Tað id skapast burt- ur úr hesum er at peningaum- setingin verður so støðuleys, ferðin seinkar, inntil at endanum peningatilgongdin tornar upp. Kreppurnar byrja so við, at stórídnaðurin má siga folk frå sær. Eftirspurningurin fer at minka, at kreppurnar koma so til tann idnadin, id framleiðir brúksvørurnar. Soleiðis kemur allur tann fíggjarligi vøksturin at stedga og dettur niður í arbeiðsloysi og fallandi eftir- spurning. Hetta fallið og lemjingin hjá seg. FØROYA SOSTAL-DEMOKRATUR idnadarsamfelagnum orsakad av peningatrotid er tað, ið gongur til stlatsuppiloggjan og greiðir gøtuna fyri socialisering. Tá ið tær stóru kreppurnar komu millum bæði stórkríggini, máttu ríkisstjórnirnar hjarga miðstøðu- bankum og handilsbankum og fáa hendur á aksiur og ogna sær ymiskar figgjarligar fyritøk- ur. Eisini trongdin til at moderni- sera, nýgera, hevur greitt gøtu fyri socialisering — ídnaðins. Støðið undir kravinum at soci- alisera kolminur Onglands er tað, at: kolavinnan má moderni- serasl, og tað gera teir privatu ognarmenninir ikki. Ídnaðurin, hann er niður undir so sum komin, orkar ikki at fáa til vega so stóran kapital, sum í hesum førum er fyri neyðini. Hvussu ið so víkir og vendir verður ríkið hin størsti parta- maður, um hitt figgjarliga lívið skal koma upp á føtur aftur. Meinigheitsbarnagarð Hjálpið børnunum Sum Havnarfólkum flestum kunnugt stovnadi Jens Christensen, sekreterur, ein barrfagard í K.F.U.M. her í Havn. Eiftir at J. Christensen var farin í 1939 tóku L. D. Hansen, postkontrollerur, og kona hansara á seg hevudsábyrgdina fyri barnagarðinum. Tey árini barnagarðurin hevur verið, hava sýnt, at brúk er fyri einum harna- garði, og tá tað må sigast at vera nakað øvugt, at mest dreingir hava ábyrgdina fyri og verður nú sett nýggj, sjålvstødug nevnd. ungir umsita barnagardin, Húsarúmdin hevur altíð verið ov lítil, tí hevur K.F.U.M savnað ein byggju- grunn, 17000 + 8000 kr., id er lovað sum rentufrítt lán. Tann nýggja neyndin vil nú sum skjótast royna at får bygt hús til barna gardin, og ti er ætlan at fáa í lag ein basar á Olavsøku í ár, og loyvir nevndin sær tí hevid at biðja serliga Havnarfólk bæði hjálpa okkum at savna saman og gera til menn og kvinnur um at lutir til basarin. Arbeitt hvenn týsdag og fríggjadag kl. 4. Nevndin takkar fyri eina og hverja hjálp. verður í Meinigheitshusinum við góðum vónum Herluf Johansen, Helena Højgaard, ul Petersen, ítróttrgv., * Foensen. Jenny Hansen, aula Sørensen, FORCYSK gronsápa er tann besta RØKTARI Ein madur ella drongur, id hevur hug at fåast vid neyt, sokist til Royndarbrukid i Hoy- vík. Løn eftir avtalu. J. HUUSGAARD , - TIDINDABRÆV UR MIDVAGI Nú er langt síðan blaðið frætti nakað hiðani- Her eru sum so mangar aðrastaðis í Føroyum hendar stórar broytingar tey seinru árini, hvat sjódrilítini viðvíkir. Bygdin hevur nú ein trolara í driftini (hin fyrsti, vit fórst so syndarliga undir krígnum — einki spurdist aftir til trolarin hjá aftur høvdu, hansara), og annar Miðvingum væntast at vera klárur til fiskap í næsta mánaði. * Jú, tað má sigast at vera gleði- ligt, at bygd skal heimstaður fyri 2 trolarum — tað okkara verða kann verða plássínum tl eina stóra innlegu og skapa liviligari kor her, um fiskiskapur og prísir koma at lagna seg væl nøkur ár fram í tíðina. Men bygdini at. tað kostað hesi hevur fingið mangur maður hevur tíkið djúpt í lumman fyri at fáa hin neyðturvi- Væl til hesi nógv fer, og liga pening til vega. eru lán fingin til men tað er kunungt, stór vega trolarakeyp; at mangur maður hevur sett bæði hús og heim í veð fyri at skaffa sær pening at seta í hesar fyritøkur partaeigarar Í og soleiðis gerast trolarannm Tað er at ynskja eftir, at hesar fyritekur fara at eydnast væl, tí leikar nógv á; men íkki kann Miðvingar her annað síggja ljóst uppá tað. sigast, enn at Hesin herviligi stérkavi, id so leingi varð liggjandi, hevur her aðra staðnis Nakað í hegum eins og so tikið hoyggj manga seyðinum meint. seyðurin fingið, men í tað verið at veitt seyðinum nakra hevur nærhendis bygdini hegunum fjærri hevur ógjerligt maður kann fata, veit við landbúnaður 1jålp, so hver wussu seyðinum her. Tað er okkara í 1947 íkki skal vera komin so, at seyðurin má líða hungnrsdeyða. Tað, at seyður, so nú í hesum stór- kava, skal standa í mánaðir, uttan at verða leskaður hovstráðið, tað er avgjert ikki forsvarligt. Um hetta skil fyri ein kanska skyldast jarðabýtinum, eri eg ikki ferur fyri at ætla um, men hví er ikki í Feroyum galdandi lóg eins og Íslendingar í mong ár hava havt, id åsetir, hvussu nógv hoyggj hver maður skal hava uppá seyðin? Var ein slík lóg galdandi í Feroy- um, hevði neyvan staðið so illa til við seyðinum í dag, sum tað ger. Várróðurin hevur íkki verið at róst av í ár. Klakksvíkingar, ið roynt hava við línu á Vesturhav- inum, hava tó fingið reiðiliga væl. ófatiligt, a! ongur enn sum sum part Skattaprocentin var 8 í Miðvági í ár. Tiíðindamaður. .. Barnahjálpin 12. apríl 1947 Telefongentur. verður telefongentur til telefon- Midjan april verkið at taka telefonstødina í Havn. Byrjanarlønin 157 kr. um mánaðin, er í letuni men væntandi kemur skjótt ein viðbót aftrat, sum ætlandi kemur at liggja um 25% Umsóknir um pláss verða at senda verkstjóranum. Við umsókn- ini má fylgja upplýsing um aldur, sum helst íkki má vera undir 17 ár, um skúlagongd og hevur arbeiði, sum umsekjarin havt áður. Verkið krevur, at umsekjarin fyri at fáa pláss má síggja og hoyra væl. Telefonverkstjórin — Kalt-permanent, 10 kr... orig. amerikansk recept). Við tí nýggja kollveltandi uppfinnilsinum „American Cold-Permanent“ kunna tygum varliga og uttan hita >natúrbylgja< hár tvgara heima. Sendið okkum peningin, um vera skal í frímerkjum, og vit senda tygum portofritt eitt heilt sett við øllum tilhoyri, hari 50 kryllunálir og greiða nýtslu. frágreiðing. Gev viðmæli til vinir og kenningar BÍLIGT VAKURT HALDGOTT Cosmetik Post-Order Co, Postbox Y 106 Kebenhavn K. it fáa bestu målingina hjå okkum. M. P, Jacobsens mátarabúð, Telef. 323. VALDEMAR LUTZEN tlf. 16 Haldið „Sosíaln“