leygardagur 19. apríl 1947síða 3

19. apríl 1947 FØROYA SOSIAL DEMOKRATUR kemur ut eina ferd um vikuna og kostar kr. 2,00 + porto um fjórðingsárið MARTIN FOENSEN ØSTERS Brådf. bladstjóri : Prent: Á. HEIMATÍÐINDI Guðstænastur. 2. sunnudag e. páskir verður lestur lisin í Havnar kirkju. Sama sunnudag prædikar J. Joensen próstur í Nólsoyar kirkju. K.F.U.M. & -K. Sunnukvøldid kl. 81), verdur felags fundur í K.F.U.M. Qll eru vælkomin. Feskfiskasalgið. Tað eru tíðindi at frætta frá monnum, sum eru við skipum, id selja fisk i Ong- Íslendsku skipini, siga teir, sleppa at selja fram um Hesin sølutreytir enn Feroyingar. tey foroysku. spurningur hevði verið forvitnisligur at vita greiði á. Sum ljóðað hevur, skulu Føroyingar hava havt serligan »goodwille hjá Onglendingum, og eingin tjóð skuldi hava selurættindi teir. Vit beina hesi tíðindi til teirra, id frágreiðingar hesum viðvíkj- andi kunna geva. fram um Veðurlagið hevur verið vánaligt. Hann kom lágt, og tað var ynskjandi, at kavin skuldi fáast burtur. Men heil ódn. Sunnunáttina seinastu var stormur, somu- leiðis sunnudagin og mánadagin: stormur, regn og kavælingur upp ímillum. Apríl kann ofta vera ójavnur; men nú leingist øllum bæði fólki og fæi eftir stillum og lýggjum veðri. tað gjerðist Hoyggið úr Danmark er dýrt, men tað sigst at vera ófort fod- urevni í tí. Stráini eru long, grøn og kraftmikil. Neytunum dáma tað ófora væl, og mjólka eisini ófera væl av tí. „Rankin“ kom úr Íslandi við 130 tonsum av salt- fiski. Saltfiskaprísurin. Tað er eitt sindur av tosi um saltfiska- prisin og ivi um, hvat id givið verður. Summi tíðindi siga, at hann er fallandi. »Beinisvør", trolari hjá Gardamonnum, kom úr fs- landi við um 125 tonsum av saltfiski. „Feroyingur“ kom á Havnina mikudagin undan Íslandi. Hann hevði um 18000 í tali. Teir høvdu mist bátarnar og seglini. Til Danmarkar. Fylkislækni K. Nygaard fór til Keyp- mannahavnar við »Drottningini« somu- leiðis Ernst Hansen av Tvøroyri, id fór at taka vid lærarastarvi i Odense, Føroya Arbeidarafelag hevur i dag adalfund i Havn, Spurning- urin um lønir og pristal kemur óivað at verda høvudsmål å hesum fundi, | Trolarin „Boyne“ fór í gjár av Havnini sín fyrsta fiskitúr. Hin Havnartrolarin »Havborgin« væntast at verda lidugur at fara til fiskiskap sidst í mánaðinum. Manning er farin til Ong- lands eftir honum. Grind doyði hósdagin á Havnini 264 hval. »Smiril« hevði á veg til Suðuroyar funn ið hana. Tað gekkst ikki væl at halda henni til; hon var nidurstungin á heilt djúpum vatni, og bátaskaðin var stórur 4 bátar sukku, og væl var sloppið at ikki mannalív týndust. FØROYA SOSIAL-DEMOKRATUR kom til auktión. Kommunurnar keyptu allan skada- Einki í grindadøminum eins og 5 mong år, og hvalin gjørt hevur verid i Suduroy i vard so henda grind skift saman við heimapertunumi. 13/4 skinn vard til båtin, Fiskasølan. Aberdcen: kassar £ Sigurfarið 902 2216 Skålaberg 2527 7083 Roin 516 1362 Ósi 418 1149 Silver Spray 373 1043 Tofta Regin 1376 3200 Bláfossur 28 93 Akranes 248 742 Krossteinur 2106 5200 Fleetwood: Vardberg 1783 kits 5208 £. Buckie: Vesturleiki 346 kassar 722 £ Neana 198 378 - Sundurlutanin av prestajorðini. Leingi hevur ljóðað at presta- garðurin á Vibareidi, eins og aðrir skuldi sundur. Endiliga er komið prestagarðar í Feroyum býtast so vitt at menn eru farnir undur hettar týdningarmikla arbeiði, og sum íkki legið er gongur mangur maður alspenntur og bíðjar eftir úrslitinum. Ja, hvat verður so úrslitið? Verður býtið tað kemur at gagna fólkinum og landi- soleiðis, at num mest meguligt ella umvent? Enn íkki vit skulu vóna at menn her koma veitst stórvegis, men til eitt gott og gagnligt úrslit, sum fult út má geva fólkinum og landinu tað, ið má verða teirra náttúrliga krav. Tað di verið at garðurin varð umlagdur til ein landbrúksskúla, tí til tað hevur hann teir bestu meguleikar. Har er stór og góð innmark, slett og steinfríð. Stórar víddir av góðum haga liggja væl fyri at leggja inn og dyrka upp — betri dyrkilendi verður bert at finna í fáum steðum. Um hettar varð gjørt kundi nógv ungfólk — kvinnur sum menn — komið har til fyri at lært nýmótans landbrúk, við ellum nýmótans amboðum. Betri hóskandi lendi til landbúnaðaramboð og meguleikarnir stersta og besta úrslit vil- all nýmótans finnst fyri at ein tilik umskipan vildi gi- við nógv av sær eru avgjert til steð- ar. Ein kann við at ein tillkur garður, undir góðari leiðslu vildi givið vildi verið landinum til sterst gagn, bæði hvat vidvikjir tí peningaliga vinninginum, og ti vinningi ið vil- neyvan, rokna sterst yvirskot, havt di staðist av næminganna kunnleika og læru til nýmótan: jarðabrúk, ið vit so stórliga terva í okkara landi. Men tíverri, og til stóran skaða fyri land og fólk, fáa vit neyvan eitt tlikt gott og gleðiligt úrslit. Heldur verða vit at fáa minnst meguligt burtur úr hesum petti av okkara landi, hvat ein og hver ið hevur áhuga fyri samfelagnum í síni heild, harðliga og sárliga má átala, Tá hesin vegur ikki er farandi, so er sjálvandi bert ein verunliga at býta garðin fullkomiliga sundur, so hann farandi leið, og tað er harvið kemur at verða flest megu- ligum fiskimonnum ein góður stuðul í livsupphaldinum, við at teir fáa hann at arbeiða ta ársins tíð teir mugu liggja uppi á landi. tann ið einki eigur av landinum vildi hettar Fyri frammanundan stersta týdningi. dag ikki fær ein einasta kjøtbita, hóast hann lívir í kjøtbygd, vildi verið av allar Mangur sum í einari, ja nærsagt tá fingið nakrar seyðir, sum hann nú má keypa fyri stóran pening. og hann vildi tá haft tryggjað ein part av tí, ið skal til lívsupphaldið, og tað vildi so sanniliga havt sín stóra eitt heim, id týdning fyri hevur »hjallin á sjónume. árið á hevði hann tó hettar eftir, og han- einans Miseydnadist sjónum, so sara børn vildi hóast alla óeydnu, átt lut í hesum lívsins ágóðum. Mangur er tann ið ódnartak, orsakað av hevur eitt teimun ómó- tans amboðum — við at bjarga fóður til eina kúgv. Eitt langt áramál gongur tíl hann hevur dyrkað so mikið, at hann kann fáa sær eina kúgv í húsið, hvat er ein lívstreyt úti á bygd. Ein stóran tíðini må hann nýta til fyrst fá hann fer at góðu árini eru part av hettar — og eldast — og tey farin um bak, ið hann heldur skuldi haft hann nakra úrteku av sínum arbeiði. Um nú framskygnið hevði stórt, at landið kom hesar menn í hug í dag, vildu teir verið spardir nýtt til annað. fær verið so fyri stríð, og teirra heim vildi samstundis verið nógv ríkari, um teir kundu fingið lut í tí býti, ið nú skal fara fram. Tað var ikki óhugsandi, at menn í dag, fyrst høvdu fjøldina f huga, og royndi at hjalpa so négv sum gjørligt, so nógv og fremst teimum teir gjørdust mest møguliga sjálv- bjargnir, hvat eisini hevur sín týd- ning fyri samfelagið í síni heild. Óivað eru tað nógvir, ið vilja síga, at við at býta sundur, verður hon ongum til gagn, kunnu spyrja teir, ið ikki faa ein kjøtbita og hava trupult við at fáa aðra grødi, um hettar íkki vildi havt alstóran týdning, og svarið frá teimun vildi komið einfalt og greitt. kann jerðin í jørdina so smátt men vit I øllum førum Føroyum, undir ti rangvørgu skipan hor nú liggur undir, við ovurstór- um gerðum, og hartil treytaleysum bóndum, íkki fáa minni týdning og minni virði enn hon nú hevur, við at hon verður býtt sundur so flest møgulig av landsins børnum fáa lut í henni. Eg veit, at tað er eitt stórliga útbreitt fólkaynski millum Vidingar, at garðurin verður smátt sundur- býttur, t.d. í hálvmerkur, og tað er at vóna, at teir, ið koma at avgera hettar býtið, eisini minnast til teir, til fjeldina av fólkinum, tf Nr. 16 millum teirra er tað mangur, ið harðliga trongir til at koma so mikið fram, at teir eisini koma at eiga lut í okkara landi, og ikki sum nú eru heilt avskornir við allan ágóða av landinum, ja tf landi, ið teir liva Í og virka fyri. Tit, ið hava hitt avgerandi orðið i hesum máli: Minnist til arbeiða- rin og fiskimannin, minnist til teir ið bera ta tungu byrðuna, teimun skylda vit alt, eisini rættin til ein part av okkara landi. Ognarleysur. Lýsing FISKIMENN Vegna ein tvídrátt um fatan av „Kontrakt om Langlinefiskeri mellem Færøernes Rederiforening, Føroya Fiskimannafelag og Suður- oyar Fiskimanafelag av 1947« skal formaður Føroya fiski- 14. mars mannafelag loyva mær at geva hesa yvirlýsing: I. Kontraktin er bert galdandi fyri isfiskaveidu. II. Í gerðarbók semingsmansins stendur einki um hvenn veiðuhátt men her er, sum grundarlag, vist å kontrakt av 23. februar 1944, sum bert var galdandi fyri isfiskaveidu, og 3 broytingar harí nevndar, viðvíkjandi: 1) kokkalenini, 2) len og 3) útslettan av kontraktin er fyri; fyri tilrigning 8 11 Í grundarlagnum, 1i!. Tá nú orðið „salt“ er komið at standa í 8 6, punkt b í hesi nýggju kontraktini, kann tað bert sípa til tað salt sum gongur til frystan av agnsild og til annað smávegis brúk um borð. IV. Fyri línuveiðu tíl saltfisk er eingin onnur kentrakt galdandi fyri 1947 enn „Haand- og Lang- linekontrakt for Saltfisk“ av 14. 1947. mars DANIEL KLEIN i HESS